Συναγερμός για τα πρατήρια καυσίμων: Υψηλή φορολογία και λαθρεμπόριο «πνίγουν» τον κλάδο

Οι φορείς του κλάδου εκπέμπουν σήμα κινδύνου για τη βιωσιμότητα των μικρών και μεσαίων πρατηρίων υγρών καυσίμων. Περιγράφουν μια αγορά χαοτική, με υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση και στρεβλό ανταγωνισμό, που ευνοεί τη συγκέντρωση της αγοράς σε λίγους ισχυρούς παίκτες και οδηγεί δεκάδες οικογενειακές επιχειρήσεις στο κλείσιμο. Αυτές οι επισημάνσεις έγιναν σε κοινή συνέντευξη Τύπου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΕΘ) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ).

Κ. Μερελής: «Φαρ Ουέστ» στην αγορά των πρατηρίων καυσίμων

Ο πρόεδρος του ΕΕΘ, Κυριάκος Μερελής, χαρακτήρισε την αγορά των πρατηρίων υγρών καυσίμων στην Ελλάδα ως ένα πραγματικό «Φαρ Ουέστ», περιγράφοντας μια κατάσταση συνεχούς πίεσης και αβεβαιότητας. Το λαθρεμπόριο και η παραβατικότητα στα καύσιμα παραμένουν κεντρικά ζητήματα, ενώ οι υψηλές φορολογικές επιβαρύνσεις και οι σημαντικές διαφορές τιμών με γειτονικές χώρες επιδεινώνουν τις στρεβλώσεις και οδηγούν σε απώλεια εσόδων για το κράτος. Ο κ. Μερελής ζήτησε στοχευμένες πολιτικές λύσεις, όπως τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ, με σκοπό τον περιορισμό της παρανομίας και την ενίσχυση της κατανάλωσης. Επίσης, τόνισε την ανάγκη για ουσιαστική κρατική και ευρωπαϊκή στήριξη στην ενεργειακή μετάβαση και την προσαρμογή στα νέα μέτρα. «Χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, η αγορά κινδυνεύει με περαιτέρω συρρίκνωση και νέο κύμα λουκέτων στα μικρά πρατήρια», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων εξαρτάται από άμεσες και συντονισμένες ενέργειες της πολιτείας.

Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη ενίσχυσης μέσω voucher, ώστε οι επαγγελματίες να μπορέσουν να εφαρμόσουν τα νέα μέτρα χωρίς να επωμιστούν ολόκληρο το κόστος. «Η επιδότηση του αγροτικού πετρελαίου δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος των βενζινοπωλών», επανέλαβε, προσθέτοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση και η προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες απαιτούν σημαντική κρατική και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για να παραμείνει ο κλάδος ανταγωνιστικός και βιώσιμος.

Ιδιωτικά πρατήρια «φάντασμα», αγροτικό πετρέλαιο και μονοπώλια

Ο πρόεδρος της ΠΟΠΕΚ, Θέμης Κιουρτζής, επεσήμανε ότι περίπου τα 2/3 της τιμής της αμόλυβδης – περίπου 1,10 ευρώ όταν η τιμή φτάνει 1,70 ευρώ/λίτρο – αφορούν ΕΦΚ και ΦΠΑ, γεγονός που ενισχύει την παράνομη διακίνηση καυσίμων. Ανέφερε ότι τα ιδιωτικά πρατήρια, που αριθμητικά είναι περισσότερα από τα δημόσια, διαθέτουν δεξαμενές «φαντάσματα», μη χαρτογραφημένες και συχνά γεμάτες παράνομα καύσιμα, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό και ωθώντας τα μικρά πρατήρια στην έξοδο. «Όπου δεν υπάρχει σύστημα εισροών – εκροών, η παράνομη διακίνηση ανθίζει», δήλωσε, προσθέτοντας ότι τα φθηνά καύσιμα από γειτονικές χώρες καταλήγουν σε ανεξέλεγκτες διαδρομές αντί να διοχετεύονται στα νόμιμα οικογενειακά πρατήρια. Αυτό το φαινόμενο επιταχύνει τη συγκέντρωση της αγοράς σε λίγους ισχυρούς παίκτες, αφήνοντας τους μικρούς εκτός ανταγωνισμού και αυξάνοντας τον κίνδυνο δημιουργίας ολιγοπωλίου.

Όσον αφορά το αγροτικό πετρέλαιο, ο κ. Κιουρτζής διευκρίνισε ότι οι πρατηριούχοι δεν αντιτίθενται στη στήριξη των αγροτών, αλλά αδυνατούν να προχρηματοδοτούν την επιστροφή του ΕΦΚ. «Η επιδότηση πρέπει να πηγαίνει απευθείας στον αγρότη και όχι από τα χρήματα των βενζινοπωλών», τόνισε. Σχετικά με τα πρατήρια λιμένων, προειδοποίησε ότι χωρίς μεταβατικές λύσεις, σκάφη άνω των 8 μέτρων ενδέχεται να μείνουν δεμένα λόγω έλλειψης επαρκώς αδειοδοτημένων σημείων ανεφοδιασμού. Επανέλαβε, δε, τη στήριξη του κλάδου στο σύστημα εισροών – εκροών 2, ζητώντας όμως επιδότηση για την εγκατάστασή του, καθώς οι πρατηριούχοι δεν μπορούν να χρηματοδοτούν συνεχώς τον ελεγκτικό μηχανισμό της πολιτείας.

Αναφορικά με τη διεθνή συγκυρία, εκτίμησε ότι η άνοδος των διεθνών τιμών δεν δικαιολογείται από τα πραγματικά δεδομένα παραγωγής. «Το πετρέλαιο είναι χρηματιστηριακό προϊόν. Το 2% που παράγει το Ιράν μπορεί να αναπληρωθεί από άλλες χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία. Δεν είναι λογικό μια τέτοια μεταβολή να οδηγεί σε αυξήσεις 12% ή 20%. Πρόκειται για κερδοσκοπικές κινήσεις στα διεθνή χρηματιστήρια», υποστήριξε. Παράλληλα, όπως ανέφερε, τα πρατήρια απορροφούν μέρος των αυξήσεων: «Η βενζίνη έχει αυξηθεί 6,5-7 λεπτά σε επίπεδο κόστους, αλλά στον καταναλωτή έχει περάσει μόνο περίπου τρία λεπτά».

Κρίση και κινητοποιήσεις στον κλάδο

Ο κ. Θέμης Κιουρτζής σημείωσε ότι την τελευταία δεκαετία, 3.500 μικροί πρατηριούχοι, κυρίως από την επαρχία, έχουν αποχωρήσει από την αγορά. Η επιβάρυνση των βενζινοπωλών με την επιστροφή του ΕΦΚ για το αγροτικό πετρέλαιο έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια. Πρότεινε την εφαρμογή ενός «fuel pass» ή μιας κάρτας πολίτη σε συνδυασμό με μείωση του ΕΦΚ, ώστε οι καταναλωτές που ζουν κοντά στα σύνορα να μην αναγκάζονται να στρέφονται σε φθηνότερα καύσιμα στο εξωτερικό και ταυτόχρονα να ενισχύονται οι τοπικές οικονομίες. «Πρέπει να βγάλουμε τα βυτία μας στο δρόμο για να μας ακούσει η κυβέρνηση; Είμαστε παράνομοι, αόρατοι;», διερωτήθηκε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση στο αίτημά τους να μην επιβαρυνθούν οι πρατηριούχοι για την επιδότηση του αγροτικού πετρελαίου.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ένωσης Βενζινοπωλών Θεσσαλονίκης, Χρήστος Σταυράκης, επισήμανε ότι κάθε πρατήριο χρειάζεται περίπου 20.000 ευρώ για να ανταπεξέλθει στα νέα μέτρα. Ανέφερε ότι στην επαρχία, πολλά πρατήρια έχουν ήδη κλείσει, ενώ στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία τρία χρόνια έκλεισαν 68-70 και άλλα 40 κινδυνεύουν να ακολουθήσουν. Πρόσθεσε δε ότι από τα συνολικά 450 πρατήρια της πόλης, μαζί με τα εταιρικά, πάνω από 50 λειτουργούν παράνομα. Τόνισε ότι «δεν υπάρχει διάδοχη κατάσταση σε πολλά πρατήρια και πιέζονται να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις, με κίνδυνο να νεκρώσει η χώρα», περιγράφοντας με σαφήνεια την κρίσιμη κατάσταση στον κλάδο.