Κτηματολόγιο: Έρχεται το νέο ψηφιακό «μάτι» για τα ακίνητα – Τι περιλαμβάνει και πότε εφαρμόζεται

Σύντομα η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να δει τη δημιουργία ενός πρωτοποριακού, πλήρως ψηφιακού Φορέα, ο οποίος θα ενοποιεί όλες τις κρίσιμες λειτουργίες που αφορούν την ιδιοκτησία και τον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος.

Της Κατερίνας Φεσσά

Ο λόγος γίνεται για τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), με βασικό σκοπό την παροχή μιας ενιαίας και συνεκτικής ροής πληροφοριών για πολίτες, μηχανικούς, νομικούς και επενδυτές.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του enikonomia.gr, το νομοσχέδιο για τη σύσταση του ΕΟΚΕΔ, το οποίο προέρχεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση κατά τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο, ενώ η ψήφισή του στη Βουλή τοποθετείται εντός του τρέχοντος έτους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την ψήφιση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου το πρώτο τρίμηνο του 2026, κάτι που τελικά δεν υλοποιήθηκε. Επιπλέον, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι στην υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος θα εμπλακούν το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και πιθανώς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπως επιβεβαιώνουν αρμόδιες πηγές στο enikonomia.gr. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι η πιλοτική λειτουργία του Φορέα θα ξεκινήσει στις αρχές του επόμενου έτους, καλύπτοντας δύο με τρία περιφερειακά κέντρα.

Επιπλέον, προβλέπεται ότι μέχρι τα τέλη του 2027 θα έχουν δημιουργηθεί συνολικά 20 περιφερειακά κέντρα και 77 τοπικά κέντρα δόμησης. Αυτά τα κέντρα θα συστεγαστούν με τα υφιστάμενα κτηματολογικά γραφεία και θα λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη υπηρεσία εντός του ίδιου κτιρίου.

Ο ΕΟΚΕΔ αποτελεί έργο του Υπερταμείου, με προϋπολογισμό 7 εκατομμυρίων ευρώ για την οργάνωσή του. Ένα μέρος αυτών των πόρων θα διατεθεί σε συμβουλευτικές εταιρείες για την κατάρτιση του νομοσχεδίου, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Οι αρμοδιότητες

Με τη δημιουργία του νέου Φορέα, θα εγκαθιδρυθεί ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης (“one-stop-shop”) για όλα τα ζητήματα που αφορούν τα ακίνητα, με στόχο την καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη δόμηση. Οι αρμοδιότητες του ΕΟΚΕΔ θα περιλαμβάνουν:

• Την καταγραφή, την τεκμηρίωση και την εγγύηση της ιδιοκτησίας.
• Την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (όπως βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις).
• Τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Οι αλλαγές

Σύμφωνα με πληροφορίες του enikonomia.gr, οι σημαντικότερες αλλαγές που θα επιφέρει η ενεργοποίηση του Φορέα είναι οι εξής:

1. Ενοποίηση Κτηματολογίου και Πολεοδομιών: Το Κτηματολόγιο θα ενσωματωθεί με τις πολεοδομίες, δημιουργώντας μια ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων. Κάθε ακίνητο θα έχει έναν μοναδικό κωδικό αριθμό, επιτρέποντας στους πολίτες να ενημερώνονται όχι μόνο για τον ιδιοκτήτη, αλλά και για τον συντελεστή δόμησης που επιτρέπεται. Με άλλα λόγια, οι υπηρεσίες δόμησης θα παρέχουν στους ιδιοκτήτες ακινήτων και οικοπέδων σαφή ενημέρωση για τις δυνατότητες δόμησης και τις χρήσεις γης.
2. Συγχώνευση Ψηφιακών Συστημάτων: Όλα τα ψηφιακά συστήματα θα ενοποιηθούν, απλοποιώντας τις διαδικασίες.
3. Υπερτοπική Εξυπηρέτηση: Η διαδικασία έκδοσης άδειας δόμησης, η συγκέντρωση δικαιολογητικών κ.λπ. θα πραγματοποιούνται εξ αποστάσεως (από το σπίτι ή το γραφείο του πολίτη), εξαλείφοντας την ανάγκη επίσκεψης στην αρμόδια τοπική πολεοδομία.

Ουσιαστικά, ο Φορέας θα λειτουργεί ως ένα σύγχρονο κτηματολογικό γραφείο. Σήμερα λειτουργούν 92 κτηματολογικά γραφεία σε όλη την Ελλάδα, και σε καθένα από αυτά θα ενσωματωθεί η αντίστοιχη τοπική πολεοδομία.

Το παράδειγμα

Μόλις ο ΕΟΚΕΔ τεθεί σε πλήρη λειτουργία, οι πολίτες θα μπορούν να εισέρχονται στον Φορέα χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet. Με ένα απλό κλικ, θα λαμβάνουν αυτόματες πληροφορίες για τα στοιχεία ενός ακινήτου που τους ενδιαφέρει να αγοράσουν, αλλά και για τυχόν προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζει (π.χ. αν βρίσκεται σε δασική ή αρχαιολογική προστατευόμενη περιοχή). Παράλληλα, θα μπορούν να βλέπουν τα ακίνητα που ήδη κατέχουν. Το enikonomia.gr παρουσιάζει ένα ενδεικτικό παράδειγμα της λειτουργίας του ΕΟΚΕΔ.

Για παράδειγμα, ο Νίκος, κάτοχος ακινήτου στην Κηφισιά, μέσω του Φορέα θα μπορεί να δει:

• Το ακίνητό του στην περιοχή και την πληροφορία ότι επιτρέπεται η δόμηση έως 2 ορόφους.
• Τις άδειες δόμησης που χρειάζεται να εκδώσει, χωρίς να επισκεφθεί πολεοδομία, και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται σε ψηφιακή μορφή. Αυτά τα στοιχεία θα επεξεργάζονται μέσω του Κτηματολογίου.

Η αξία του κάθε ακινήτου

Αρμόδιες πηγές αναφέρουν στο enikonomia.gr ότι οι εμπορικές και οι αντικειμενικές αξίες θα προσαρμοστούν σταδιακά πάνω σε έναν χάρτη, μετά την υλοποίηση του νέου Φορέα. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, μελλοντικός στόχος του μέτρου είναι η δυνατότητα αποτίμησης της αξίας κάθε ακινήτου/οικοπέδου σε ολόκληρη τη χώρα.