Μητρώο Ιδιοκτησίας & Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ): Όλες οι Νέες Πληροφορίες για τα Ακίνητα και τα Ενοίκια

Μέσα στον Απρίλιο θα τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μια σημαντική εξέλιξη που θα αφορά περίπου 7 εκατομμύρια Έλληνες φορολογούμενους. Η νέα αυτή ψηφιακή πλατφόρμα φιλοδοξεί να φέρει τάξη στο αχανές τοπίο των δηλώσεων και των κρατικών αρχείων, συγκεντρώνοντας σε ένα κεντρικό σημείο όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την ιδιοκτησία και τη χρήση κάθε ακινήτου. Με αυτόν τον τρόπο, αναμένεται να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αγοραπωλησιών, ενώ παράλληλα θα διευκολυνθούν οι σαρωτικοί έλεγχοι με σκοπό τον εντοπισμό αδήλωτων ενοικίων, τετραγωνικών μέτρων, «γκρίζων» ιδιοκτησιών και κρυφών εκμεταλλεύσεων. Κάθε φορά που κάποιος θα καταχωρείται στο ΜΙΔΑ, θα έχει πρόσβαση σε όλες τις σχετικές πληροφορίες του ακινήτου του, όπως το είδος (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο, επαγγελματικό ακίνητο κ.λπ.), η επιφάνεια, η τοποθεσία, ο όροφος, εάν είναι ηλεκτροδοτούμενο, ημιτελές, κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Επιπλέον, θα γίνεται ταύτιση του ΑΤΑΚ με τον ΚΑΕΚ. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν και να διορθώσουν τυχόν λάθη ή παραλείψεις στην αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας τους στο ΜΙΔΑ.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι

Για πρώτη φορά, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση των ακινήτων τους, κατηγοριοποιώντας τα ως εξής:

• Ιδιοκατοικούμενα: Δήλωση της κύριας κατοικίας και τυχόν δευτερευουσών ή εξοχικών κατοικιών.
• Ιδιοχρησιμοποιούμενα: Ακίνητα που καλύπτουν κύριες επαγγελματικές ανάγκες (π.χ. γραφεία, καταστήματα).
• Δωρεάν παραχωρούμενα: Παραχώρηση χρήσης ακινήτων σε γονείς, παιδιά, αδέρφια ή φίλους χωρίς αντάλλαγμα. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς (ή αντίστροφα) είναι αφορολόγητη, ενώ η επιπλέον επιφάνεια φορολογείται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα (3% επί της αντικειμενικής αξίας). Η ολοκλήρωση της απογραφής αναμένεται να αποκαλύψει τον πραγματικό αριθμό των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων και περιπτώσεις φοροδιαφυγής.
• Μισθωμένα: Είτε με μακροχρόνια είτε με βραχυχρόνια μίσθωση.
• «Κενά» ακίνητα: Θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες για την πλήρη εικόνα του δημοσίου αναφορικά με τα ακίνητα που θα μπορούσαν να διατεθούν στην αγορά. Μετά την ολοκλήρωση του Μητρώου, θα γίνουν διασταυρώσεις των δηλωμένων κενών κατοικιών στο Ε2 με τα δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα με υψηλή κατανάλωση ρεύματος ενώ δηλώνονται κενά θα ελεγχθούν από την ΑΑΔΕ, καθώς η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται πλέον αξιόπιστος δείκτης για τον εντοπισμό ψευδών δηλώσεων. Οι αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις με χρήση ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να οδηγήσουν σε ειδοποιήσεις για εξηγήσεις, φόρους και πρόστιμα.
• Ακίνητα με παραχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης.
• Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): Κυρίως επαγγελματικά κτίρια που μισθώνονται από επιχειρήσεις μέσω εταιρειών leasing. Στο επόμενο στάδιο, αναμένεται η ενσωμάτωση και των ενοικιαστών, με στόχο την ταύτιση των εκμισθούμενων ακινήτων με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών.

  Τα ενοίκια

  Ωστόσο, το μέτρο της υποχρεωτικής πληρωμής των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος μετατίθεται για έξι μήνες, δηλαδή την 1η Οκτωβρίου, αντί για την 1η Απριλίου που είχε αρχικά προβλεφθεί. Για την ολοκλήρωση του ΜΙΔΑ, απαιτείται η δήλωση των τραπεζικών λογαριασμών για την είσπραξη των ενοικίων, μια κρίσιμη πληροφορία, ειδικά σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας. Στόχος αυτού του μέτρου είναι η δημιουργία ενός πιο διαφανούς πλαισίου στην αγορά μισθώσεων, η ενίσχυση της αξιοπιστίας των συναλλαγών και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής. Παρά τις δυσκολίες στη μετάβαση, η εφαρμογή του μέτρου κρίνεται αναγκαία για τον περιορισμό των «μαύρων» μισθωμάτων.

  Οι κυρώσεις

  Η υποχρεωτική πληρωμή ενοικίων μέσω τραπεζών θα συνοδεύεται από κυρώσεις για όσους εξακολουθούν να πραγματοποιούν συναλλαγές με μετρητά:

  • Οι φορολογούμενοι θα αποκλειστούν από οικονομικές ενισχύσεις και εκπτώσεις.
  • Η ηλεκτρονική πληρωμή θα είναι προϋπόθεση για κάθε οικονομική ενίσχυση ή έκπτωση.
  • Οι ενοικιαστές που αρνούνται την τραπεζική πληρωμή θα αποκλειστούν από:
  • Το στεγαστικό επίδομα.
  • Το νέο ετήσιο βοήθημα ενός ενοικίου έως 800 ευρώ.
  • Οι ιδιοκτήτες που λαμβάνουν μισθώματα σε μετρητά δεν θα δικαιούνται την έκπτωση 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από ενοίκια.
  • Οι επιχειρήσεις που καταβάλλουν επαγγελματικό ενοίκιο χωρίς τραπεζική πληρωμή δεν θα μπορούν να εκπίπτουν τη δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδά τους.