Αλέξης Τσίπρας: Το Πάσχα ως Ορόσημο για τις Επόμενες Κινήσεις – Ανάλυση των Πολιτικών Στρατηγικών

Το πολιτικό παρασκήνιο γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα αποκτά νέα δυναμική, καθώς το ερώτημα της επόμενης κίνησής του μετατρέπεται από θεωρητικό σε άμεσης προτεραιότητας. Παρόλο που ο ίδιος διατηρεί στρατηγική σιωπή, εκτιμάται στο περιβάλλον του ότι οι αποφάσεις έχουν πλέον ωριμάσει, με την επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής να αποτελεί το επόμενο βήμα. Του

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το επικρατέστερο σενάριο τοποθετεί τις εξελίξεις αμέσως μετά το Πάσχα, με τον Μάιο να αναδεικνύεται ως ο πιθανότερος μήνας για την ανακοίνωση ενός νέου πολιτικού φορέα. Το σκεπτικό πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι η βεβαιότητα ότι η πολιτική ατζέντα θα έχει ξεκαθαρίσει, οι πιέσεις της κοινωνίας θα είναι πιο αισθητές και τα κόμματα θα έχουν ολοκληρώσει κρίσιμους εσωτερικούς κύκλους. Εναλλακτικά, υπάρχει και η σκέψη μετάθεσης της ανακοίνωσης για τον Σεπτέμβριο, σε συνδυασμό με τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και τη γενικότερη πολιτική επανεκκίνηση του φθινοπώρου. Ωστόσο, αυτό το ενδεχόμενο θεωρείται λιγότερο πιθανό, καθώς στελέχη που συνομιλούν με τον πρώην πρωθυπουργό εκτιμούν ότι μια παρατεταμένη αναμονή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δυναμικής.

Δύο βασικοί παράγοντες φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις επικείμενες αποφάσεις. Ο πρώτος αφορά την κινητικότητα γύρω από το υπό διαμόρφωση κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, το οποίο παρακολουθείται με προσοχή. Ο Αλ. Τσίπρας, σύμφωνα με τους συνεργάτες του, επιθυμεί να έχει πλήρη εικόνα για τις πολιτικές κατευθύνσεις, την απήχηση και το ιδεολογικό στίγμα αυτού του εγχειρήματος, πριν προχωρήσει στις δικές του ανακοινώσεις. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί τακτική αντιπαράθεση, αλλά στρατηγική αξιολόγηση του ευρύτερου αντισυστημικού και προοδευτικού χώρου.

Ο δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ στα τέλη Μαρτίου. Οι εσωκομματικές διεργασίες στη Χαριλάου Τρικούπη, που χαρακτηρίζονται από αυξημένη εσωστρέφεια, παρακολουθούνται στενά από τον Αλ. Τσίπρα. Δεδομένης της στρατηγικής του να προσεγγίσει στελέχη του ΠΑΣΟΚ για το νέο του εγχείρημα, είναι λογικό να αναμένει τις εξελίξεις από το «πράσινο στρατόπεδο». Η επιδείνωση των αντιφάσεων και η περιορισμένη δυναμική στις δημοσκοπήσεις θα μπορούσαν να κάνουν το πεδίο πιο πρόσφορο για νέες πολιτικές πρωτοβουλίες.

Την ίδια στιγμή, οι παρεμβάσεις του Αλ. Τσίπρα συνεχίζονται με σταθερό ρυθμό, πέραν των παρουσιάσεων της «Ιθάκης» σε μεγάλες πόλεις. Ωστόσο, ο τόνος των παρεμβάσεων έχει αρχίσει να μεταβάλλει τις ισορροπίες. Η πρόσφατη απάντησή του προς τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ήταν εμφανώς πιο αιχμηρή, κατηγορώντας τον κεντρικό τραπεζίτη ότι λειτουργεί ως «πολιτικός σχολιαστής» υπέρ της κυβερνητικής γραμμής, αντί να τηρεί τον θεσμικό του ρόλο.

Η δήλωση του κεντρικού τραπεζίτη που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Αλ. Τσίπρα ήταν: «Όταν αρνήθηκα τη διοίκηση που ήθελε ο ΣΥΡΙΖΑ στην Τράπεζα Αττικής, έστειλαν το ΣΔΟΕ στη γυναίκα μου». Ο πρώην πρωθυπουργός ενοχλήθηκε από την αναφορά περί «διοίκησης που ήθελε ο ΣΥΡΙΖΑ», κατηγορώντας τον Γ. Στουρνάρα ότι «προκειμένου να υπηρετήσει την ιδιοτέλειά του ψεύδεται ασύστολα» και χαρακτηρίζοντας την αναφορά περί εκβιασμού «επιτομή του διαμελισμού της αλήθειας». Ο Γ. Στουρνάρας απάντησε: «Για την ταμπακιέρα κουβέντα! Με κατηγορεί για πολιτική μεροληψία εκείνος που θεωρούσε ότι η κεντρική τράπεζα οφείλει να σιωπά όταν διακυβεύεται η σταθερότητα της χώρας. Αν η προειδοποίηση για κινδύνους βαφτίζεται “εκβιασμός”, τότε η έννοια της θεσμικής ευθύνης έχει πράγματι αλλοιωθεί».

Σύμφωνα με το περιβάλλον του, ο πρώην πρωθυπουργός θεωρεί ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του Γ. Στουρνάρα περί «δημοσιονομικής σύνεσης» και περιορισμού των παροχών συνιστούν σαφή πολιτική τοποθέτηση υπέρ της τρέχουσας οικονομικής στρατηγικής. Το κεντρικό μήνυμα ήταν ότι «δεν μπορεί η κοινωνία να ακούει διαρκώς για πλεονάσματα, όταν τα νοικοκυριά στενάζουν».

Οι αιχμές του Αλ. Τσίπρα δεν περιορίστηκαν στον διοικητή της ΤτΕ. Συνέδεσε τις τοποθετήσεις Στουρνάρα με τη συνολική οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι έχει διαμορφωθεί ένα «δίπολο εξουσίας» που αναπαράγει τη λογική της λιτότητας με διαφορετική ρητορική. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί θεσμικούς παράγοντες για να νομιμοποιήσει κοινωνικά άδικες επιλογές, μεταθέτοντας το βάρος της προσαρμογής στους πιο αδύναμους.

Στελέχη που συνομιλούν μαζί του επισημαίνουν ότι η επιλογή σκληρής γλώσσας είναι συνειδητή. Στόχος είναι να αναδειχθεί ότι μια ενδεχόμενη νέα πολιτική πρωτοβουλία δεν θα κινηθεί σε «ήπιο κέντρο», αλλά θα συγκρουστεί με αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει «σύστημα οικονομικής και πολιτικής αλληλοκάλυψης».

Ανάλογο μήνυμα εξέπεμψε και μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Ετέθη ζήτημα ριζικής αλλαγής του πλαισίου ευθύνης υπουργών, υποστηρίζοντας ότι η υφιστάμενη διάταξη έχει λειτουργήσει ως «ασπίδα ατιμωρησίας» για πολιτικά πρόσωπα. Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών και θωράκισης της Δικαιοσύνης από κυβερνητικές παρεμβάσεις, επαναλαμβάνοντας τη θέση ότι «δεν μπορεί ο λύκος να φυλάει τα πρόβατα». Με άλλα λόγια, δεν μπορεί να υπάρξει συναίνεση με μια κυβερνητική πλειοψηφία που δεν σέβεται και δεν εφαρμόζει το Σύνταγμα, για την αναζήτηση συναίνεσης στην Αναθεώρησή του.

Οι κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού προκαλούν ήδη αναταράξεις. ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά κατέθεσαν κοινή πρόταση νόμου για τα αγροτικά, ενώ πραγματοποιήθηκε συνάντηση προοδευτικών δυνάμεων στη Μυτιλήνη, με τους Σωκράτη Φάμελλο, Αλέξη Χαρίτση και Πέτρο Κόκκαλη να συμμετέχουν σε ημερίδα για την εθνική στρατηγική για τη νησιωτικότητα. Τον συντονισμό της συζήτησης είχαν η Λούκα Κατσέλη, με χαιρετισμό από τον δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα.

Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες. Με το βλέμμα στραμμένο τόσο στις εσωτερικές διεργασίες των κομμάτων όσο και στις κοινωνικές τάσεις, ο πρώην πρωθυπουργός ζυγίζει προσεκτικά κάθε παράμετρο. Όλα δείχνουν ότι, εκτός απροόπτου, η άνοιξη θα είναι η εποχή των αποφάσεων. Ο Αλ. Τσίπρας δεν επιλέγει τον ρόλο του σχολιαστή. Με επιθετικές παρεμβάσεις απέναντι στον Γ. Στουρνάρα και στον Κυριάκο Μητσοτάκη, και με θεσμικές πρωτοβουλίες που αγγίζουν τον πυρήνα του πολιτεύματος, προετοιμάζει το έδαφος για μια επιστροφή που θα χαρακτηρίζεται από σύγκρουση και όχι από απλή επανεμφάνιση.