Επαγγελματική Ασφάλιση: Νέο Νομοσχέδιο για Ριζική Αναβάθμιση του Δεύτερου Πυλώνα

Ο δεύτερος πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος στην Ελλάδα εισέρχεται σε τροχιά ριζικής αναβάθμισης, προσδίδοντας νέα προοπτική στον θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης. Η ολοκληρωμένη αυτή μεταρρύθμιση, που έχει σχεδιαστεί από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, πρόκειται να παρουσιαστεί από την υπουργό Νίκη Κεραμέως κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 30 Ιουνίου. Βασική επιδίωξη του νέου νομοθετικού σχεδίου είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου, ελκυστικού και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τη συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση των εργαζομένων.

Το σχέδιο νόμου, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας Παραπολιτικά, περιλαμβάνει ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν μεγαλύτερη ευελιξία, θα ενισχύσουν την προστασία και θα καταστήσουν την επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική στους ασφαλισμένους και στις επιχειρήσεις της χώρας. Ο πρώτος πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος παραμένει πάντα ο υποχρεωτικός πυλώνας κοινωνικής ασφάλισης, ο οποίος περιλαμβάνει τους φορείς υποχρεωτικής ασφάλισης, με βασικό φορέα τον e-ΕΦΚΑ και το ΤΕΚΑ. Ο δεύτερος πυλώνας είναι η επαγγελματική ασφάλιση και περιλαμβάνει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά συμβόλαια, τα οποία προσφέρουν πρόσθετες συνταξιοδοτικές παροχές. Ο τρίτος πυλώνας αφορά την ατομική ιδιωτική ασφάλιση.

Κυβερνητική προτεραιότητα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές στα Παραπολιτικά, παραμένει η διαρκής ενίσχυση του πρώτου, υποχρεωτικού πυλώνα. Ταυτόχρονα, επιδιώκεται η ανάπτυξη πρόσθετων, συμπληρωματικών λύσεων συνταξιοδοτικής κάλυψης, ώστε να ενισχύεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών κατά τη συνταξιοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο σχέδιο νόμου εστιάζει στην ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα, της επαγγελματικής ασφάλισης. Το νομοσχέδιο κινείται σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Ευελιξία και Απλούστευση Λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ)

Η πρώτη μεγάλη αλλαγή είναι η εισαγωγή των Ανοιχτών ΤΕΑ, με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Αυτή η ανάγκη συνδέεται με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, στην οποία μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές, με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, δυσκολεύοντας τη δημιουργία αυτοτελούς Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης. Με ενισχυμένες δικλίδες ασφαλείας, τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις, συλλογικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις χωρίς να απαιτείται προηγούμενη εποπτική έγκριση από την Τράπεζα της Ελλάδος για κάθε επιμέρους προσχώρηση. Η προσχώρηση στα Ανοιχτά ΤΕΑ δεν θα απαιτεί το αυξημένο κατώφλι των εκατό μελών (που εξακολουθεί να υφίσταται για την ίδρυση ενός ΤΕΑ). Τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα λειτουργούν ως Ταμεία-ομπρέλα, διευκολύνοντας την ένταξη μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση, καθιστώντας την προσβάσιμη σε όλους τους εργαζομένους.

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η απλούστευση της λειτουργίας των ΤΕΑ. Συγκεκριμένα, επεκτείνεται ο διαχωρισμός του καταστατικού του ΤΕΑ από τα επιμέρους συνταξιοδοτικά προγράμματα που αυτό λειτουργεί. Μέχρι σήμερα, οποιεσδήποτε λειτουργικές μεταβολές σε ένα πρόγραμμα απαιτούσαν τροποποίηση του καταστατικού και νέα διαδικασία έγκρισης. Με το νέο πλαίσιο, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για ήδη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, χωρίς αλλαγή καταστατικού. Παρέχεται, επίσης, η δυνατότητα ορισμού μελών των Εποπτικών Συμβουλίων των ΤΕΑ από εξωτερικά μέλη, τα οποία θα διαθέτουν επαρκή επιστημονική εξειδίκευση και εχέγγυα αξιοπιστίας.

2. Πιο Ελκυστική Επαγγελματική Ασφάλιση για Εργαζομένους και Επιχειρήσεις

Αυτό θα επιτευχθεί πρωτίστως μέσω της βελτίωσης των φορολογικών κινήτρων, με αποσύνδεση από τα έτη ασφάλισης και σύνδεση με την ηλικία του ασφαλισμένου, με έναν πιο απλό και λειτουργικό τρόπο. Αυτή η αλλαγή αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες που έχουν προκύψει από τη σύνδεση των παροχών με τα έτη ασφάλισης, καθιστώντας το πλαίσιο ευχερέστερα εφαρμόσιμο. Έτσι, ο ασφαλισμένος θα μπορεί ευκολότερα να προβλέπει όλες τις παραμέτρους του επενδυτικού πακέτου του και να έχει ανά πάσα στιγμή μια πραγματική αποτύπωση της επένδυσής του.

Επιπλέον, θεσπίζεται η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας, με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους.

Τέλος, δημιουργείται ένα νέο προϊόν επαγγελματικής ασφάλισης, το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ). Το ΟΑΠΕΣ θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ, ενώ θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρηση της ΤτΕ.

3. Ενίσχυση της Προστασίας των Ασφαλισμένων

Κεντρική παρέμβαση για την προστασία των ασφαλισμένων είναι η πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων τους, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων. Θεσπίζεται η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.

Διευκολύνεται, επίσης, η κινητικότητα στην αγορά εργασίας με τη θέσπιση της ατομικής φορητότητας. Προβλέπεται, δηλαδή, μια τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία μεταφοράς των κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων ενός μέλους σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση. Με αυτόν τον τρόπο, ο εργαζόμενος που αλλάζει εργασία μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.

Θεσπίζεται, ακόμα, η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμα και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας, προστατεύοντας, έτσι, τους ανέργους. Παράλληλα, εκσυγχρονίζεται το επενδυτικό πλαίσιο των παρόχων προϊόντων επαγγελματικής ασφάλισης μέσω καθορισμού ανώτατου επενδυτικού ορίου ανά προϊόν, βάσει της ανάγκης διαφοροποίησης του επενδυτικού χαρτοφυλακίου. Θα παρέχεται, πλέον, δυνατότητα δημιουργίας επενδυτικού προϊόντος ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται.