Η Ιστορία του HMHS Britannic και η Ανέλκυση Αρχαιοτήτων

Στις 16 Νοεμβρίου 1916, το πλοίο HMHS Britannic, το οποίο είχε επιταχθεί από το Βρετανικό Ναυαρχείο και μετατράπηκε σε πλωτό νοσοκομείο κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, προσέκρουσε σε γερμανική νάρκη κοντά στην Κέα. Το ατύχημα συνέβη ενώ κατευθυνόταν προς τον νοσοκομειακό σταθμό στη Λήμνο και οδήγησε στο βύθισμά του μέσα σε λιγότερο από μία ώρα. Από τους 1065 επιβάτες του πλοίου, οι 30 έφυγαν από τη ζωή όταν οι προπέλες του εμβάπτισαν δύο σωστικές λέμβους.

Το HMHS Britannic ήταν ένα από τα μεγαλύτερα υπερωκεάνια της γραμμής στον βόρειο Ατλαντικό και αποτελούσε δίδυμο με τον Τιτανικό. Από τις 6 έως τις 13 Μαΐου 2025, διεξήχθη μια έρευνα που εγκρίθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού για την ανέλκυση αντικειμένων από τον χώρο της ναυαγίας σε βάθος άνω των 120 μέτρων. Η εν λόγω έρευνα πραγματοποιήθηκε υπό την επίβλεψη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων.

Η Ομάδα Ανέλκυσης

Για την ανέλκυση των ευρημάτων σχηματίστηκε μια ομάδα που αποτελείτο από έντεκα επαγγελματίες δύτες εξειδικευμένους στις μεγάλες καταδύσεις,χρησιμοποιώντας κλειστού κυκλώματος συσκευές κατάδυσης. Ο Simon Mills, Βρετανός ερασιτέχνης ιστορικός και ιδρυτής της “Britannic Foundation”, ήταν ο διοργανωτής της έρευνας.

Την ευθύνη για την ασφάλεια κατά τη διάρκεια των καταδύσεων είχαν οι Ι. Τζαβελάκος, Evan kovacs και Richie Kohler ενώ παρέμενε παρόν τριμελές συνεργείο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων για να συντονίζει τις εργασίες και να υποδέχεται τα ευρήματα. Η ομάδα περιλάμβανε τους Ευαγγελιστή Διονύσιο ως καταδυόμενο αρχαιολόγο, Φουσέκη Χρύσα ως συντηρήτρια υπό νερό και Μερσενιέ Λούι για θέματα τεχνικής υποστήριξης.

Δυσκολίες στην Ανέλκυση

Ορισμένα αντικείμενα δεν μπόρεσαν να ανελκυθούν καθώς η θέση τους καθιστούσε τη διαδικασία επικίνδυνη ή δύσκολη λόγω διατήρησης στον πυθμένα. Οι συνθήκες στο σημείο όπου συνέβη η ναυτική τραγωδία ήταν αντίξοες εξαιτίας των ισχυρών θαλασσίων ρευμάτων καθώς επίσης και λόγω χαμηλής ορατότητας στο βυθό.

Eύρημα & Συντηρηση

Η ανέλκυση έγινε με προσοχή χρησιμοποιώντας σακούλες αέρα. Τα ανακτημένα αντικείμενα αποθηκεύτηκαν σε ειδικά κιβώτια πριν ξεκινήσει η διαδικασία καθαρισμού τους απο θαλάσσιους οργανισμούς στους οποίους είχαν κολλήσει.
Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας τα ευρήματα φυλάσσονταν σε χώρο που παραχώρησε το Αστυνομικό Τμήμα Κέας στην Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων.

Mετά την ολοκήρωση της έρευνας όλα τα αντικείμενα μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια στην Αθήνα ώστε να συνεχιστούν οι εργασίες συντήρησης τους.
Μεταξύ των σημαντικών ευρημάτων βρίσκεται η καμπάνα παρατηρητηρίου του πλοίου, ο κόκκινος φανός σήμανσης καθώς επίσης κι άλλα διάσημα είδη εξοπλισμού πρώτης τάξεως όπως κεραμικά πλακάκια ακόμα κι ένα ζευγάρι κιάλια παρακολούθησης.

<

Museum Inclusion and Acknowledgements

The discovered items are set to be included in the permanent exhibition of the forthcoming national Museum of Underwater Antiquities in Piraeus under the section dedicated to World War I where the wreck of the “Britannic” will be prominently featured.
We owe thanks for the successful completion of this project not only to our dedicated diving team but also to the municipality of Kea as well as local authorities such as the Port Authority and Police Department which supported us throughout this endeavor.