Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Στις 14 Οκτωβρίου 2022, η Κυπριακή Δημοκρατία γιόρτασε με μια εντυπωσιακή τελετή στο Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας την έναρξη των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, στόχο που θα επιτρέψει στην Κύπρο να αποδεσμευτεί από τη ενεργειακή απομόνωση.

Από τότε, το έργο έχει αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις. Η αδυναμία του προηγούμενου αναδόχου (Eurοasia Interconnector) να καλύψει τις προκαταβολές προς τη γαλλική εταιρεία Nexans που κατασκευάζει το καλώδιο, ανάγκασε την Κυπριακή Δημοκρατία να ζητήσει στήριξη από την Αθήνα. Για να διασφαλίσουν τη συνέχιση του έργου και να καθησυχάσουν τις ανησυχίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής—η οποία παρέχει χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ—οι δύο κυβερνήσεις προσέλαβαν τον ΑΔΜΗΕ λόγω της οικονομικής του σταθερότητας και τεχνικής εξειδίκευσης ώστε πλέον ονομάζεται Great Sea Interconnector.

Αμφισβήτησεις και Προβλήματα

Από εκείνη τη στιγμή -και για λόγους που παραμένουν άγνωστοι- η αρχικά αισιόδοξη ατμόσφαιρα μετατράπηκε σε συνεχείς αντιπαραθέσεις. Από τις αρχές του 2024 άρχισε μια σειρά έντονων διαφωνιών σχετικά με το έργο, οι οποίες υπερέβηκαν τα απλά λόγια. Τον Ιανουάριο της ίδιας χρονιάς, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν τήρησε τη δέσμευση συμμετοχής στο έργο μετοχικά.

Kai τον Ιούλιο του 2024,η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) αντέστρεψε αιφνιδίως προηγούμενη απόφαση σχετικά με την ανάκτηση των δαπανών κατά τη διάρκεια ανέγερσης του έργου. Αντίθετα από το προγραμματισμένο χρονοδιάγραμμα που προέβλεπε επιστροφή των εξόδων κατά την έναρξη κατασκευής (2025), αποφασίστηκε ότι θα γίνει μόνο όταν αρχίσει η λειτουργία του project (2029), γεγονός που υπονομεύει τη χρηματοδότηση του GSI.

Aκόμα και τα γεγονότα γύρω από τις εξελίξεις στην Κάσο καθώς και οι παρεμβάσεις της Τουρκίας χρησιμοποιήθηκαν ως επιχειρήματα εκ μέρους των Κυπρίων για μειωμένη συμμετοχή στα βάρη σε περίπτωση μη υλοποίησης λόγω εξωτερικών παραγόντων (γεωπολιτικοί κίνδυνοι). Πράγματι, στη συμφωνία μεταξύ κρατών τον Σεπτέμβριο του 2025 πέτυχαν έναν επιμερισμό γεωπολιτικού κινδύνου σε ποσοστά 50%-50% αντί για το αρχικό σχέδιο 67%-33% μεταξύ Ελλάδας και Κύπου.

Διακυμάνσεις στην Υλοποίηση

Παρά τους συμφωνημένους όρους συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών—μια συμφωνία που εγκρίθηκε μέσω νομοθετικών διαδικασιών στην Ελλάδα και υπουργικών αποφάσεων στην Κύπρο—οι καθυστερήσεις και οι αρνητικές στάσεις εκ μέρους κυρίως κυρίως κυβερνητικών φορέων στην Μεγαλόνησο συνεχίζονται έως σήμερα. Τον Ιούλιο του 2025, βγήκε στο φως ότι η ΡΑΕΚ αναγνωρίζει μόλις τα μισά ποσά από τα συνολικά κόστη κατασκευής ύψους €302 εκατ., αφήνοντας αναπάντεχες αντιδράσεις στον φορέα υλοποίησης GSI.

Aυτό είχε ως αποτέλεσμα νέα δημόσια δηλώσεις περί αβεβαιότητας γύρω από τη βιωσιμότητα αυτού σχεδίου καθώς ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός ανακοίνωσε πως δε σκοπεύει να διαθέσει τα προβλεπόμενα €25 εκατ. για την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025 εντείνοντας έτσι εντάσεις ανάμεσα στους εταίρους εμπλέκοντας ακόμα περισσότερο στις συζητήσεις πολιτικές παρεμβολές ακόμα κι εκφοβισμούς όπως δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης χωρίς αυτό όμως ν’ αποτελεί λύση στο θέμα!

Μελέτες κι Αντίκτυποι

Bασικός παράγοντας είναι ότι μέχρι τώρα οι Έλληνες κύριοι συντελεστές δεν έχουν ιδέα πώς μπορούν ν’ ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτής περιπέτειας! Οι πολιτικοί εκπρόσωποι αλλά κι αρκετά ΜΜΕ φαίνεται πως συμπεριφέρονται σαν οι Έλληνες ήταν αυτοί υπεύθυνοι για αυτή εγχείρηση γραφείου! Ωστόσο αυτό είναι λανθασμένο αφού πρόκειται καθ’ ολοκληρία ιδιοκτησία κυριάκου σχεδιασίματος μέχρι πρότινος! Οι ίδιοι είχαν ξεκινήσει όλες απαραίτητες έρευνες σκοπιμότητας!

{{$}} ըստ επικείμενης σύστασης:

• $}