Νέες κατευθύνσεις στη μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης με πρωταγωνιστή την Ελλάδα

Η αποκάλυψη της Realnews κατά την ημερομηνία 9 Νοεμβρίου 2025 επιβεβαιώνει με κατηγορηματικό τρόπο πως πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχωρούν στη θέσπιση ενός αυστηρότερου πλαισίου για τη μεταναστευτική τους πολιτική. Αυτό περιλαμβάνει τη δημιουργία κέντρων επιστροφής παράνομων μεταναστών σε χώρες εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, με την Ελλάδα να διαδραματίζει κομβικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια.

Η νέα πολιτική ξεκίνησε τον Νοέμβριο, μετά από συνάντηση του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη με τον ομόλογό του από τη Γερμανία στο Βερολίνο. Σε αυτό το επίπεδο διακυβέρνησης τέθηκε για πρώτη φορά το ζήτημα ενός ανανεωμένου και αποτελεσματικού μοντέλου επιστροφών, εστιάζοντας στην εξωτερική διάσταση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μετανάστευση.

Η επιβεβαίωση αυτής της πρωτοβουλίας ήρθε πριν λίγες ημέρες από τη Λευκωσία κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Ε.Ε., όπου μια ομάδα πέντε κρατών συγκεντρώθηκε υπό γερμανική καθοδήγηση. Στην εν λόγω σύσκεψη συμμετείχαν οι υπουργοί Δανίας, Αυστρίας, Ολλανδίας και Ελλάδας, με κύριο θέμα τις δομές επιστροφής εκτός Ευρώπης. Η συμμετοχή της Ελλάδας είναι σημαντική καθώς είναι η μόνη χώρα του νότου που συμμετέχει σε αυτό το κλειστό σχήμα.

Αυτό δείχνει ότι οι χώρες του βόρειου τμήματος αναγνωρίζουν την αλλαγή στάσης της Αθήνας όσον αφορά το μεταναστευτικό ζήτημα, η οποία πλέον υποστηρίζει ανοιχτά την ίδρυση κέντρων επιστροφής εκτός των ευρωπαϊκών ορίων και εφαρμόζει πιο αυστηρή πολιτική στις εισροές αλλά και στις επαναπατρίσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ευρωπαϊκές πηγές, η Γερμανία τόνισε ότι αυτή η ομάδα πρέπει να παραμείνει περιορισμένη ως προς τα μέλη της – επιλέγοντας μόνο εκείνες τις χώρες που έχουν υιοθετήσει σκληρές στρατηγικές σχετικά με τους πρόσφυγες και είναι έτοιμες να αναλάβουν το βάρος μιας τέτοιας δραστηριότητας.

Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι οι κράτη-μέλη θεωρούν πολύτιμη την εμπειρία της Ελλάδας στον χειρισμό μαζικών ροών προσφύγων και πιστεύουν πως μπορεί να μειώσει τις δευτερογενείς μετακινήσεις προς τον βορρά στην Ε.Ε.

Η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει μήνυμα στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες ότι αν επιθυμούν να ελαχιστοποιήσουν αυτές τις δευτερογενείς κινήσεις θα πρέπει όχι μόνο να ενισχύσουν οικονομικά την Ελλάδα αλλά επίσης να επιτρέψουν άμεσες επαναπατρίσεις στην Αφρική μέσα από αυτά τα κέντρα.

Eιδικές επαφές για κέντρα επιστροφής

Πληροφορίες αποκαλύπτουν ότι σύντομα θα αρχίσουν άμεσες συζητήσεις για τη φιλοξενία των νέων κέντρων επιστροφής στην Αφρική. Αν κι ακόμα δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένη χώρα φιλοξενίας, στο παρελθόν υπήρξαν διερευνητικές συνομιλίες με κράτη όπως η Ρουάντα και η Ουγκάντα χωρίς όμως αυτό ν’ αποτελεί εγγύηση επιλογής τους τελικά.

Eφαρμογή μέσω συνεργασιών

Ήδη έχει συσταθεί μια ομάδα εργασίας μεταξύ των πέντε χωρών που θα συνεδριάσει ξανά στην Αυστρία τις επόμενες εβδομάδες για να οριστικοποιήσει το χρονοδιάγραμμα και τις επιχειρησιακές λεπτομέρειες αυτής της πρωτοβουλίας.

Το σχέδιο για τους κόμβους επιστροφής αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ενόψει της πλήρους εφαρμογής του νέου συμφώνου για τη μετανάστευση και της τρέχουσας ρύθμισης σχετικά με τους επαναπατρισμούς – σηματοδοτώντας μια οριστική μετατόπιση από τη διαχείριση στην πρόληψη στο πλαίσιο των μεταναστευτικών πολιτικών της Ευρώπης.

Η εστίαση στις επιστροφές από την Ελλάδα

Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης τόνισε κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην «R» ότι οι επιστροφές αποτελούν πλέον βασική προτεραιότητα τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της: «Είναι κρίσιμο να μιλάμε πλέον για παράνομη μετανάστευση και απέλαση αντί για ανοχή στις εισροές». Σημείωσε ότι αυτή η ομάδα θα εργαστεί για τη θέσπιση ενός ρεαλιστικού χρονοδιαγράμματος για αυτά τα μέτρα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα σημαντικό εμπόδιο που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά έθνη στην εκτέλεση των επιστροφών αφορά την απροθυμία των χωρών καταγωγής να δεχτούν πίσω παράνομους μετανάστες: «Δημιουργώντας κέντρα επιστροφής εκτός Ευρώπης μπορούμε να λύσουμε αυτό το πρόβλημα. Όποιος εισέρχεται παράνομα στην ΕΕ θα γνωρίζει ότι θα μπορούσε να σταλεί πίσω είτε στη χώρα του είτε να στεγαστεί σε κάποιο κέντρο στην Αφρική», ισχυρίζεται.
Αυτή η αλλαγή είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για την Ελλάδα, καθώς βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αντιμετωπίζοντας τεράστια μεταναστευτική πίεση.