Ολοκληρωμένη Αναβάθμιση & Εκσυγχρονισμός για το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης: Έργο 450.000€ για τη Βελτίωση της Μουσειακής Εμπειρίας

Το Υπουργείο Πολιτισμού αναλαμβάνει την πλήρη αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του Αρχαιολογικού Μουσείου στο Βαθύ της Ιθάκης, ένα κρίσιμο βήμα για την επαναλειτουργία του. Το έργο της επανέκθεσης του Μουσείου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας για τη βελτίωση των μουσειακών υποδομών στο νησί, περιλαμβάνοντας επίσης τη συντήρηση τοιχογραφιών σε επιλεγμένους μεταβυζαντινούς ναούς. Ειδικότερα, θα γίνουν εργασίες συντήρησης στις τοιχογραφίες των ναών Εισοδίων της Παναγίας Μαρουλάτικης στον Περαχώρι, καθώς και στους ναούς της Θεοτόκου Ευαγγελίστριας και του Αγίου Γερασίμου στην Εξωγή.

Έργο 220.000€ για τη Βελτίωση των Μουσειακών Υποδομών
Το έργο, το οποίο θα υλοποιηθεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης, έχει συνολικό προϋπολογισμό άνω των 450.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού και από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά – ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021-2027».

Δήλωση της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε τη σημασία του έργου: «Μετά από αυτοψία που πραγματοποιήσαμε στο νησί, κρίθηκαν αναγκαία τα έργα κτηριακής αναβάθμισης, βελτίωσης της προσβασιμότητας και επανέκθεσης της συλλογής του Μουσείου. Στόχος είναι η βελτίωση της λειτουργίας του, η διευκόλυνση της πρόσβασης στους χώρους του, αλλά και η πιο ορθή ανάδειξη και κατανόηση των εκθεμάτων. Η επανέκθεση της αρχαιολογικής συλλογής, με σύγχρονους, διεθνώς αποδεκτούς μουσειολογικούς όρους, θα αναδείξει την ιστορική και συμβολική σημασία της Ιθάκης, προσφέροντας στο κοινό μια ολοκληρωμένη, προσβάσιμη και υψηλού επιπέδου μουσειακή εμπειρία. Το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου, στον παραδοσιακό οικισμό του Βαθέως, αποτελεί τοπόσημο του νησιού.

Η Μόνιμη Έκθεση & Η Θεματική <<Ιθάκη: Το Παγκόσμιο Σύμβολο>>
Το Μουσείο, το οποίο επαναλειτούργησε τον Αύγουστο του 2023 με ελεύθερη είσοδο μετά τις κτηριακές αποκαταστάσεις, φιλοξένησε την προσωρινή έκθεση “Στα ίχνη του Ομήρου: Ο Αετός στην Ιθάκη και η Ελληνική Αναγέννηση”. Μέσω επιλεγμένων αρχαιοτήτων και εποπτικού υλικού, αναδείχθηκε η σημασία του ιερού του Αετού και η σύνδεσή του με την ομηρική παράδοση. Κεντρικός άξονας της επανέκθεσης αποτελεί η θεματική “Ιθάκη: Το παγκόσμιο σύμβολο”, η οποία αναδεικνύει τον νησιωτικό χαρακτήρα της, τη διαχρονική σχέση της με τη θάλασσα και τη γεωγραφική της θέση στο Ιόνιο. Από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως την Ύστερη Αρχαιότητα, η Ιθάκη παρουσιάζεται ως τόπος αναχώρησης και επιστροφής, ως σημείο αναφοράς της Οδύσσειας, αλλά και ως χώρος δημιουργικής αφομοίωσης επιρροών, με ακμαία και διακριτή τοπική παράδοση.

Ενότητες της Μόνιμης Έκθεσης
Η μόνιμη έκθεση, συνολικής έκτασης περίπου 185 τ.μ., οργανώνεται σε έξι ενότητες:

• Εισαγωγή – Χρονολόγιο
• Ιθάκη, νήσος “ευδείελος”
• Η οδυσσειακή παράδοση
• Η αυγή του πολιτισμού
• Η γένεση ενός παγκόσμιου συμβόλου
• Ιθακησίων Πολιτεία: Η Πόλη μέχρι το τέλος της Αρχαιότητας

Η εκθεσιακή πορεία ξεκινά από τον χώρο υποδοχής, συνεχίζεται στην ανατολική πτέρυγα και ολοκληρώνεται με την τελευταία ενότητα στον διάδρομο.

Προσβασιμότητα και Μουσειογραφικός Σχεδιασμός
Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στην προσβασιμότητα, με εξασφάλιση πλήρους πρόσβασης σε άτομα με αναπηρία μέσω αναβατορίου, συνεπίπεδη κίνηση στους εκθεσιακούς χώρους και κατάλληλους χώρους υγιεινής. Ο μουσειογραφικός σχεδιασμός στοχεύει στη δημιουργία μιας ενιαίας μορφολογικής ταυτότητας, αποκαθιστώντας λειτουργικές και αισθητικές αστοχίες και αξιοποιώντας σύγχρονα εκθεσιακά μέσα, φωτισμό και ψηφιακές εφαρμογές.

Ιστορικό του Κτηρίου
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως ιδρύθηκε μεταξύ 1960-1970, σε οικόπεδο που παραχώρησε ο Δήμος Ιθάκης στο Υπουργείο Πολιτισμού. Βρίσκεται εντός του παραδοσιακού οικισμού, κοντά στην πλατεία και τον παραλιακό δρόμο. Το ισόγειο κτήριο, εμβαδού 410 τ.μ., περιλαμβάνει τρεις συνεχόμενες αίθουσες, χώρο υποδοχής, γραφεία, κατοικία επιμελητή, χώρους υγιεινής, εργαστήρια, αποθήκη και χώρους φιλοξενίας επιστημονικών επισκεπτών.