Ενημέρωση σχετικά με τις απευθείας αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων

Το Υπουργείο Ανάπτυξης εργάζεται για την αποσαφήνιση των ορίων νομιμότητας που αφορούν τις απευθείας αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων,σύμφωνα με πρόσφατη εγκύκλιο. Αυτή η κίνηση έρχεται σε απάντηση στις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ οι απευθείας αναθέσεις είναι επιτρεπτές, ωστόσο στην Ελλάδα παρατηρείται κατάχρηση αυτού του μηχανισμού, καθώς το 75% των δημόσιων συμβάσεων που προέρχονται από το Κράτος και άλλους δημόσιους φορείς πραγματοποιούνται «γρήγορα και χωρίς διαγωνισμούς».

Στην εγκύκλιο του ΥΠΑΝ τονίζεται ότι «οι διαδικασίες απευθείας ανάθεσης είναι εξαιρετικές και αποτελούν παρέκκλιση από τον θεμελιώδη κανόνα του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων,ο οποίος απαιτεί τη διεξαγωγή διαγωνισμού». Παρ’ όλα αυτά, οι ελληνικές αρχές έχουν επιτρέψει αυτές τις διαδικασίες υπό συγκεκριμένες συνθήκες, όπως για μικρής αξίας συμβάσεις που δεν απαιτούν περίπλοκες διαδικασίες.

Η πρακτική όμως έχει δείξει ότι οι περισσότερες δημόσιες συμβάσεις μετατρέπονται σε απευθείας αναθέσεις σε ημετέρους μέσω μεθόδων όπως η κατάτμηση των έργων σε μικρότερες αξίες ή η επίκληση κατεπειγουσών καταστάσεων ακόμα κι όταν δεν υπάρχουν πραγματικές ανάγκες.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει επανειλημμένα καταγγείλει τέτοιες πρακτικές χωρίς να παρατηρηθεί κάποια ουσιαστική βελτίωση. Οι διαδικασίες αυτές συχνά βρίσκονται στα όρια της νομιμότητας και της νόμιμης εμφάνισης.Επιπλέον, η ισχύουσα νομολογία δεν θέτει περιορισμούς στον αριθμό των παρόμοιων συμβολαίων που μπορεί να δοθούν μέσω αυτής της διαδικασίας· το υπουργείο προτείνει μόνο «αυτοσυγκράτηση» στους δημόσιους φορείς.

Οδηγίες προς Δημόσιους Φορείς

1. [Ερώτηση 1]: Αν ένας οικονομικός φορέας υποβάλει προσφορά μετά τη δημοσίευση μιας πρόσκλησης υποβολής προσφορών στο ΚΗΜΔΗΣ αλλά δεν είχε προσκληθεί αρχικά; Η αναθέτουσα αρχή πρέπει να λάβει υπόψη την προσφορά;
2. [Ερώτηση 2]: |Μπορεί η απόφαση ανάθεσης να αφορά διαφορετικό οικονομικό φορέα από εκείνον που έλαβε την αρχική πρόσκληση;
3. [Ερώτηση 3]: |Αν μια σύμβαση ανατίθεται τελικά σε άλλο οικονομικό φορέα εκτός αυτού που είχε προσκληθεί αρχικά, υπάρχει παραβίαση του νόμου;
4. [Ερώτηση 4]: |Πρέπει να διεξαγωγή έρευνα αγοράς αν η εκτιμώμενη αξία είναι κάτω από ένα συγκεκριμένο χρηματικό όριο;
5. [Ερώτηση 5]: |Όλες οι προσφορές πρέπει να αναρτώνται στο ΚΗΜΔΗΣ;
6. [Ερώτηση 6]: |Προβλέπονται προθεσμίες για την υποβολή προσφορών;
7. [Ερώτηση 7]: |Μπορούν οι κατεπείγουσες ανάγκες να καλύπτονται μέσω της διαδικασίας απευθείας ανάθεση ανεξαρτήτως χρηματικού ορίου;
8. [Ερώτηση 8]: |Οι κατεπείγουσες ανάγκες μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν τη διαδικασία αυτή χωρίς τήρηση προθεσμιών;
9. [Ερώτηση 9]: |Υπάρχει περιορισμός στον αριθμό παρόμοιων συμβολαίων εντός ενός χρόνου;
10. [Ερώτητα10: ]: |Μπορεί μια αρχή με εκτιμώμενη αξία σύμβασης στα πλαίσια ανοιχτού διαγωνισμού; | Είναι εφικτό αυτό;|