Από Δευτέρα ξεκινούν οι έλεγχοι για όλα τα επιδόματα: Τέλος στις καταχρήσεις με «Εθνικό Μητρώο Παροχών» -

Νέο «Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων» φιλοδοξεί να βάλει τέλος στις παράνομες και διπλές παροχές, καθώς και στις καταχρήσεις του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, μπαίνοντας σε πιλοτική λειτουργία από τη Δευτέρα.

Με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης, της διασταύρωσης δεδομένων και της συνεργασίας όλων των δημοσίων φορέων, επιχειρείται η δημιουργία ενός κεντρικού μηχανισμού ελέγχου όλων των κοινωνικών παροχών που χορηγούνται από διάφορους φορείς, οι οποίες πλέον θα περνούν από λεπτό «κόσκινο».
Το νέο Μητρώο, που θεσμοθετήθηκε με κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της ΑΑΔΕ, έχει ως στόχο να καταγράφει, να παρακολουθεί και να ελέγχει σε πραγματικό χρόνο τις ενισχύσεις που λαμβάνουν φυσικά πρόσωπα. Αυτές μπορεί να είναι επιδόματα σε χρήμα ή παροχές σε είδος, όπως vouchers και προπληρωμένες κάρτες.
Στην πρώτη φάση εφαρμογής, έως τον προσεχή Σεπτέμβριο, θα ενταχθούν στο σύστημα 27 βασικά επιδόματα και κοινωνικές ενισχύσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το επίδομα παιδιού, το επίδομα θέρμανσης, το επίδομα στέγασης, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, τα επιδόματα αναπηρίας, καθώς και οι παροχές ανεργίας της ΔΥΠΑ.
Η φιλοσοφία του νέου συστήματος βασίζεται στην αυτόματη άντληση και διασταύρωση στοιχείων από κρίσιμες κρατικές βάσεις δεδομένων.
Συγκεκριμένα, θα συνδέεται με το Μητρώο Πολιτών, το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ, τις δηλώσεις Ε1 και Ε9, αλλά και τα δεδομένα του ΕΝΦΙΑ, προκειμένου να σχηματίζεται πλήρης εικόνα για το εισόδημα, την οικογενειακή κατάσταση και την περιουσιακή εικόνα κάθε δικαιούχου.
Ποια στοιχεία θα καταγράφονται
Για κάθε ωφελούμενο θα καταγράφονται στοιχεία όπως ο ΑΦΜ, οι οικογενειακές σχέσεις, τα εξαρτώμενα τέκνα, το δηλωθέν και τεκμαρτό εισόδημα, η αξία της ακίνητης περιουσίας, αλλά και το ακριβές ποσό της παροχής που εγκρίθηκε ή καταβλήθηκε. Με τον τρόπο αυτό, το κράτος θα μπορεί να εντοπίζει περιπτώσεις πολιτών που λαμβάνουν επιδόματα χωρίς να πληρούν τα κριτήρια ή εισπράττουν πολλαπλές ενισχύσεις που δεν δικαιολογούνται.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο βασικός στόχος δεν είναι η περικοπή κοινωνικών παροχών, αλλά η διασφάλιση ότι οι διαθέσιμοι πόροι κατευθύνονται αποκλειστικά στους πραγματικά δικαιούχους. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η νέα δομή θα ενισχύσει τη διαφάνεια, θα περιορίσει τη σπατάλη δημόσιου χρήματος και θα επιτρέψει καλύτερο σχεδιασμό κοινωνικής πολιτικής.
Με Τεχνητή Νοημοσύνη
Καθοριστικό ρόλο στο νέο εγχείρημα αναμένεται να διαδραματίσει η Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ το έργο εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική αξιοποίησης προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων από τη φορολογική διοίκηση.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η πρόβλεψη για «ιστορικό αναδρομικό έλεγχο». Οι φορείς που συμμετέχουν στην πιλοτική εφαρμογή —μεταξύ αυτών το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ο ΟΠΕΚΑ και η ΔΥΠΑ— υποχρεούνται να καταχωρίσουν στο Μητρώο όχι μόνο τις τρέχουσες παροχές, αλλά και τα στοιχεία των δύο προηγούμενων ετών. Έτσι, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να εξετάσουν εάν υπήρξαν παρατυπίες και στο πρόσφατο παρελθόν.
Παράλληλα, σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται παράνομη λήψη επιδομάτων, οι εισαγγελικές και ελεγκτικές αρχές θα αποκτούν άμεση πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα, χωρίς περιορισμούς απορρήτου. Η διάταξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για την επιτάχυνση των ελέγχων και την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής λειτουργίας τον Σεπτέμβριο, το αρμόδιο υπουργείο θα συντάξει έκθεση αξιολόγησης με στόχο την πλήρη επέκταση του Μητρώου σε όλες τις κοινωνικές παροχές της χώρας. Επιπλέον, κάθε Μάρτιο θα δημοσιεύεται ετήσια έκθεση που θα αποτυπώνει τη συνολική δημοσιονομική επίπτωση των επιδομάτων σε σχέση με το ΑΕΠ και τις δημόσιες δαπάνες.
Ποια επιδόματα ελέγχονται
Η λίστα των επιδομάτων που θα ελέγχονται είναι η ακόλουθη:

το επίδομα θέρμανσης
το επίδομα πρόσβασης παιδιών προσχολικής ηλικίας, βρεφών και νηπίων, σε υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας, πρόσβασης παιδιών, εφήβων και ατόμων με αναπηρία σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης
το επίδομα παιδιού
το επίδομα γέννησης
το επίδομα αναδοχής
το επίδομα ορεινών και μειονεκτικών περιοχών
το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης σε ανασφάλιστους υπερήλικες και η σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων
το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων σε μέλη της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας
το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα
το επίδομα στέγασης
το επίδομα στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων
οι παροχές του Προγράμματος Στέγασης και Εργασίας για Αστέγους
οι παροχές του Προγράμματος «Κάλυψη»
το επίδομα κίνησης σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους
το διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους πνευμόνων και μυελού των οστών, καθώς και σε αλλοδαπούς και ομογενείς νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους καρδιάς, ήπατος
η οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά αναπηρία
η οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά νοητική υστέρηση
η οικονομική ενίσχυση παραπληγικών, τετραπληγικών και ακρωτηριασμένων ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του δημοσίου
η ενίσχυση ατόμων με συγγενή αιμολυτική αναιμία (μεσογειακή δρεπανοκυτταρική μικροδρεπανοκυτταρική κ.λπ.) ή συγγενή αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία κ.λπ.), Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS)
η οικονομική ενίσχυση κωφών και βαρήκοων ατόμων
η οικονομική ενίσχυση ατόμων με αναπηρία όρασης
η οικονομική ενίσχυση ατόμων με εγκεφαλική παράλυση
η εισοδηματική ενίσχυση ασθενών και αποθεραπευμένων χανσενικών και μελών των οικογενειών τους
η υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία»
η μηνιαία αμοιβή των επαγγελματιών αναδόχων περί επαγγελματικής αναδοχής
η τακτική επιδότηση ανεργίας στις κατηγορίες των κοινών και εποχικών ανέργων
το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας