Χατζηδάκης: Η παραμονή στον λιγνίτη και η έλλειψη ΑΠΕ θα μας κόστιζε 7 δισ. ευρώ παραπάνω για ηλεκτρική ενέργεια

«Τα στοιχεία είναι αδιάψευστα: αν είχαμε παραμείνει στον λιγνίτη κατά την περίοδο 2020-2026, λαμβάνοντας υπόψη και την εξέλιξη των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, το επιπλέον κόστος για τους καταναλωτές θα είχε εκτοξευθεί στα 7,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό θα σήμαινε δηλαδή ότι οι Έλληνες καταναλωτές θα πλήρωναν τόσο παραπάνω, αν επιμέναμε στο παλαιό μοντέλο, το οποίο, παρά ταύτα, κάποιοι υπερασπίζονται ακόμη», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Κεντρικό Συνέδριο της «Κλιματικής Εβδομάδας Κηφισιάς 2026». Το συνέδριο διοργανώνεται από τον Δήμο Κηφισιάς, με πρωτοβουλία του Δημάρχου Βασίλη Ξυπολυτά, και σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή.

«Μία από τις πρώτες μας αποφασιστικές κινήσεις ήταν η απολιγνιτοποίηση. Μια δύσκολη απόφαση, δεδομένου ότι για δεκαετίες, ορισμένες περιοχές είχαν ισχυρούς οικονομικούς και κοινωνικούς δεσμούς με τις λιγνιτικές δραστηριότητες. Ωστόσο, προχωρούμε με το πρόγραμμα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το οποίο διαθέτει πόρους άνω των 2 δισ. ευρώ για επενδύσεις, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και τη δημιουργία απασχόλησης στις πρώην λιγνιτικές περιοχές. Επιπλέον, επιταχύναμε την αδειοδότηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Τα αποτελέσματα είναι πλέον εμφανή: το 2025, το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας προήλθε από ΑΠΕ. Οι εκπομπές ρύπων από την ηλεκτροπαραγωγή μειώθηκαν κατά 50% μεταξύ 2019 και 2024. Επιπλέον, η Ελλάδα, τόσο το 2024 όσο και το 2025, αναδείχθηκε σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Η αυξημένη παρουσία των ΑΠΕ μας καθιστά ανταγωνιστικούς και μας επιτρέπει να εξάγουμε ενέργεια», πρόσθεσε.

Ο Κωστής Χατζηδάκης αναφέρθηκε επίσης στις σημαντικές εξοικονομήσεις που επιφέρουν οι διασυνδέσεις των νησιών, οι οποίες έχουν παράλληλα θετικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο. «Έργα που συζητούνταν για δεκαετίες, πλέον υλοποιούνται ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Η διασύνδεση της Κρήτης με την Πελοπόννησο ολοκληρώθηκε το 2021 και πλέον λειτουργεί πλήρως, όπως και η σημαντική διασύνδεση Κρήτης και Αττικής. Αυτή την περίοδο ολοκληρώνεται η διασύνδεση των Κυκλάδων. Παράλληλα, έχει ξεκινήσει η υλοποίηση για τις διασυνδέσεις του Βορείου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, με τους πρώτους διαγωνισμούς για τα καλώδια να έχουν ολοκληρωθεί. Μόλις αυτά τα έργα ολοκληρωθούν, η ετήσια εξοικονόμηση από τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τους καταναλωτές θα φτάσει το 1 δισ. ευρώ», εξήγησε.

«Το συμπέρασμα είναι σαφές: όχι μόνο δεν κάναμε λάθος αναλαμβάνοντας αυτές τις πρωτοβουλίες, αλλά αν δεν τις είχαμε αναλάβει, το κόστος των δύο ενεργειακών κρίσεων θα ήταν πολύ βαρύτερο για τα νοικοκυριά», υπογράμμισε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης. Αναφερόμενος στα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, τόνισε ότι κατά τα τελευταία πέντε χρόνια υλοποιήθηκαν 14 προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, με χρηματοδότηση άνω των 3 δισ. ευρώ. Επιπλέον, έχουν εξασφαλισθεί πρόσθετοι πόροι από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, καθώς και μέσω της ρήτρας διαφυγής για παρόμοιες πρωτοβουλίες.

Παράλληλα, ανακοίνωσε την έναρξη του προγράμματος Κοινωνικού Leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων από τις αρχές του 2027, μια σημαντική καινοτομία που έχει δοκιμαστεί επιτυχώς στη Γαλλία. «Μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, με προϋπολογισμό 165 εκατ. ευρώ, περίπου 15.000 οικογένειες με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες και οικονομικές δυσκολίες θα μπορούν να μισθώνουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο για τέσσερα χρόνια, με μηνιαίο μίσθωμα έως 150 ευρώ, αντί για περίπου 400 ευρώ που είναι οι τυπικές μισθώσεις», ανέφερε.

Σχετικά με τις πρωτοβουλίες για την προστασία της φυσικής κληρονομιάς, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, τις ρυθμίσεις για την προστασία των περιοχών Natura, τη δημιουργία του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, ο οποίος αντικατέστησε ένα κατακερματισμένο σύστημα 36 φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, την πρόοδο στους δασικούς χάρτες και το πρόγραμμα AntiNero για δράσεις πρόληψης και καθαρισμού των δασών. «Μέσω του προγράμματος AntiNero διατέθηκαν την περίοδο 2022 έως 2026, 667 εκατ. ευρώ, ενώ μέχρι το 2019 η ετήσια δαπάνη για έργα πρόληψης ανερχόταν μόλις σε 5 έως 20 εκατ. ευρώ», τόνισε. «Έως τα τέλη Σεπτεμβρίου 2026, καθαρίστηκαν και αποκαταστάθηκαν πάνω από 917.000 στρέμματα δάσους σε ολόκληρη την επικράτεια, ενώ με το Εθνικό Σχέδιο Αναδάσωσης που ξεκίνησε το 2020, προχώρησαν νέες αναδασώσεις σε 57.000 στρέμματα».

Για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, ανέφερε ότι σύντομα θα τεθούν σε διαβούλευση τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια για 600 δημοτικές ενότητες σε όλη τη χώρα. Όσον αφορά τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, έκανε τις ακόλουθες διευκρινίσεις:

«Θέλω να ξεκαθαρίσω δύο σημεία. Πρώτον, βρισκόμαστε σε διαδικασία διαβούλευσης για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή. Διαβούλευση σημαίνει ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη κάποια απόφαση. Τίθεται ένα κείμενο προς συζήτηση, ώστε να υπάρχει μια βάση εκκίνησης και τροφή για σκέψη, και στη συνέχεια λαμβάνονται οι αποφάσεις, αφού ληφθούν σοβαρά υπόψη οι απόψεις των Δήμων, των τοπικών φορέων και κάθε πολίτη. Δεύτερον, είναι διακηρυγμένη βούληση της κυβέρνησης, με επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος, να μην υπάρξει μεταφορά συντελεστή δόμησης από Δήμο σε Δήμο. Ολόκληρη η συζήτηση περιορίζεται αυστηρά στα εσωτερικά όρια των Δήμων. Επομένως, όποιες ανησυχίες τυχόν εκφράζονται, δεν βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία και σίγουρα δεν σχετίζονται με τη βούληση της κυβέρνησης, την οποία, ως Αντιπρόεδρός της, εκφράζω με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο. Είμαστε όλοι στη διάθεσή σας, και κυρίως το αρμόδιο υπουργείο, για να συζητήσουμε. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».

Σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων, τόνισε: «Η Ελλάδα είχε καθυστερήσει σημαντικά σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το 2019 λειτουργούσαν μόλις 3 σύγχρονες Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων και 5 βρίσκονταν υπό κατασκευή. Σήμερα, λειτουργούν 14 μονάδες, 28 βρίσκονται υπό κατασκευή και άλλες 10 είναι σε διαγωνιστική διαδικασία. Παράλληλα, προχωρά η αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων σε σύγχρονες Μονάδες Ανάκτησης και Ανακύκλωσης. Παρόλα αυτά, χρειάζεται να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο και, κυρίως, με μεγαλύτερη ταχύτητα. Διότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά πίσω σε σχέση με τις πιο προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες».

Τέλος, για τη διαχείριση του νερού, ανέφερε ότι, παρόλο που η φετινή χρονιά είναι καλύτερη, η ΕΥΔΑΠ έχει ήδη αξιοποιήσει τις γεωτρήσεις της Μαυροσουβάλας και των Ούγγρων, ενισχύοντας τα αποθέματα κατά περίπου 85 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. «Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιοποίηση, εφόσον απαιτηθεί, πρόσθετων αποθεμάτων από τον Βοιωτικό Κηφισό. Ενώ, την ίδια στιγμή, έχουν ήδη ξεκινήσει έργα ύψους περίπου 400 εκατομμυρίων ευρώ για τη μείωση των διαρροών σε κάθε δήμο της Αττικής και τη βελτίωση της ασφάλειας του υδροδοτικού συστήματος. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε την επάρκεια νερού για την Αττική για όλα τα επόμενα χρόνια».

«Είναι υποχρέωσή μας», κατέληξε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, «προς τη συνείδησή μας και τα παιδιά μας η προστασία του περιβάλλοντος. Μια υποχρέωση που υπερβαίνει κάθε κομματική γραμμή. Τα πράγματα διεθνώς μπορεί να εξελιχθούν πολύ αρνητικά τα επόμενα 20-30 χρόνια. Κάθε πραγματικά προοδευτικός πολίτης πρέπει να συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη μάχη».