Δημοψήφισμα 2015: Μια Ιστορική Στιγμή

Στις πρώτες ώρες της 27ης Ιουνίου του 2015, ο τότε Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την απόφαση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στην Ελλάδα, προγραμματισμένο για τις 5 Ιουλίου. Το ερώτημα που θα τέθηκε στους πολίτες αφορούσε την αποδοχή ή την απόρριψη της πρότασης των Θεσμών. Με έντονο ύφος, ο Τσίπρας δήλωσε ότι «εδώ και έξι μήνες η ελληνική κυβέρνηση δίνει μια μάχη μέσα σε συνθήκες πρωτοφανούς οικονομικής ασφυξίας», προσπαθώντας να εκπληρώσει την εντολή που είχε λάβει στις εκλογές της 25ης Γενάρη.

Ο Πρωθυπουργός τόνισε τη σημασία της διαπραγμάτευσης με τους εταίρους για τον τερματισμό της λιτότητας και την αποκατάσταση της ευημερίας και κοινωνικής δικαιοσύνης στη χώρα.Κλείνοντας το διάγγελμά του, υπογράμμισε ότι θα σεβαστεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ανεξαρτήτως κατεύθυνσης.

Το τελικό αποτέλεσμα έδειξε ότι το 61,38% των ψηφοφόρων ψήφισε «ΟΧΙ», γεγονός που γιορτάστηκε με ενθουσιασμό στο Μέγαρο Μαξίμου και στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ στην Κουμουνδούρου. Οι υποστηρικτές του Αλέξη Τσίπρα συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα για να γιορτάσουν αυτήν τη νίκη. Παρά όμως το θετικό αυτό αποτέλεσμα, ο Τσίπρας υπέγραψε τελικά το τρίτο μνημόνιο.

Πώς οδηγήθηκε όμως σε αυτήν την απόφαση; Οι Θεσμοί πίεζαν σθεναρά για ένα νέο πακέτο διάσωσης ώστε να αποφευχθεί η χρεοκοπία μιας ήδη ταλαιπωρημένης ελληνικής οικονομίας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ξεκαθαρίσει ότι η μη αποδοχή θα οδηγούσε στη δραχμή.

Ο τότε Πρωθυπουργός βίωνε μία από τις πιο δύσκολες πολιτικές περιόδους στην καριέρα του. Ήξερε πως η χώρα χρειάζονταν βοήθεια αλλά δεν επιθυμούσε τα σκληρά μέτρα που απαιτούσαν οι Θεσμοί αν δεχόταν τη συμφωνία τους. Σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας αποφάσισε να προτείνει δημοψήφισμα: «Τη λύση θα τη δώσει ο λαός». Φαίνεται πως είχε επεξεργαστεί αυτήν την ιδέα αρκετούς μήνες νωρίτερα αλλά ήθελε αρχικά να δώσει χρόνο στις διαπραγματεύσεις.

Όταν οι διαβουλεύσεις απέτυχαν, ζήτησε από τον υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη μια αναφορά σχετικά με τις συνέπειες πιθανής εξόδου από την ευρωζώνη. Ο Βαρουφάκης μαζί με τον Αμερικανό οικονομολόγο Τζέιμς Γκαλμπρέιθ παρουσίασαν όλα τα αρνητικά σενάρια στον Πρωθυπουργό: εθνικοποίηση τραπεζών, κλείσιμο χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και περιορισμούς στα καύσιμα και τρόφιμα ήταν μόνο κάποιες από τις προτεινόμενες λύσεις.

Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα των καταστάσεων που μπορούσαν να προκύψουν, ο Αλέξης Τσίπρας σκέφτηκε όλες τις πιθανές στρατηγικές αντιμετώπισης αυτής της κρίσης. Η Ευρωπαϊκή πλευρά είχε θέσει ένα σχέδιο συμφωνίας στο τραπέζι με σαφή μηνύματα πίεσης προς εκείνον.

Tο πρωινό εκείνης της ημέρας απευθύνθηκε στον ελληνικό λαό καλώντας τον να αποφασίσει αν πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας που είχαν καταθέσει οι Ευρωπαϊκές αρχές στο Eurogroup λίγες ημέρες πριν.
Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται «Μεταρρυθμίσεις για ολοκλήρωση τρέχοντος προγράμματος» ενώ το δεύτερο αφορά «Προκαταρκτική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους».Όσοι πολίτες επιθυμούσαν να απορρίψουν αυτές τις προτάσεις καλούνταν να ψηφίζουν «ΟΧΙ» ενώ όσοι συμφωνούσαν έπρεπε να επιλέξουν «ΝΑΙ».Ωστόσο λίγοι ήταν αυτοί που αφιερώθηκαν στην ανάγνωσή τους καθώς αυτά τροποποιούνταν συνεχώς κατά τη διάρκεια των ημερών πριν το δημοψήφισμα.

The atmosphere in the country was charged with division as massive rallies took place in Syntagma Square both for and against the proposals of the institutions; while the government and its allies openly supported a negative vote against them.