Διάσκεψη COP30: Αντιφάσεις και προκλήσεις στην παγκόσμια κλιματική πολιτική

Καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση της διάσκεψης COP30 που αφορά την κλιματική αλλαγή, οι χώρες φαίνεται να είναι σε αντιπαράθεση σχετικά με κρίσιμα ζητήματα, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε αδύναμες δεσμεύσεις ή ανεπαρκείς χρηματοδοτικές υποσχέσεις. Ιδιαίτερα στο επίκεντρο βρίσκεται η πολιτική του φόρου άνθρακα, που προωθείται έντονα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η 30η Διάσκεψη των Μερών (COP30) της Σύμβασης Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), που διεξάγεται στην πόλη Μπελέμ στη Βραζιλία, είναι προγραμματισμένη να λήξει σήμερα. Ωστόσο, αυτές οι ετήσιες διαπραγματεύσεις συχνά παρατείνονται καθώς οι εκπρόσωποι προσπαθούν να βρουν συμβιβαστικές λύσεις στα περίπλοκα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής. Ο οικοδεσπότης Πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έχει κάνει έκκληση για επαγρύπνηση έναντι μιας «κλιματικής καταστροφής», τονίζοντας πως ορισμένα κράτη στρέφονται προς άλλες προτεραιότητες από την παγκόσμια θέρμανση.

«Δεν μπορεί να υπάρξει ενεργειακή ασφάλεια σ’ έναν κόσμο που φλέγεται», δήλωσε ο Λούλα αναφερόμενος στις συνέπειες της σύγκρουσης στην Ουκρανία και πώς αυτή έχει ανατρέψει χρόνια προσπαθειών για τη μείωση των εκπομπών CO2.

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η ΕΕ επιδιώκει να γεφυρώσει το χάσμα και να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια κλιματική διπλωματία μετά από μια δύσκολη συμφωνία σχετικά με τους στόχους της στον τομέα αυτό. Προτού ξεκινήσει η διάσκεψη, οι Βρυξέλλες δήλωσαν ότι σκοπεύουν να διαδραμματίσουν καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς προσπάθειες κατά της κλιματικής αλλαγής.

Οι κύριοι στόχοι περιλαμβάνουν τη στήριξη των διεθνών προσπαθειών περιορισμού των επιπτώσεων λόγω του φαινομένου αυτού, καθώς και την κινητοποίηση χρηματοδότησης για τις πράσινες πρωτοβουλίες ενώ παράλληλα διασφαλίζεται μία δίκαιη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Στην COP30, η ΕΕ αποβλέπει στο να ενισχύσει τη δράση κατά της κλιματικής αλλαγής μέσω μιας νέας φιλόδοξης Εθνικά Προσδιορισμένης Συμβολής (NDC), προγραμματίζοντας μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 66-72% έως το 2035.

Προβλήματα γύρω από τον φόρο άνθρακα

Eπιπλέον, η ΕΕ εξηγεί πως θεωρεί σημαντικό εργαλείο το σύστημα τιμολόγησης του άνθρακα ώστε να πετύχει τους στόχους στους οποίους στοχεύει. Η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κάλεσε τις χώρες μέλη στην ανάπτυξη εσωτερικών αγορών άνθρακα.
«Η τιμολόγηση του άνθρακα έχει γίνει θεμέλιος λίθος στη δραστηριοποίησή μας γύρω από τη μείωση εκπομπών» είπε χαρακτηριστικά.
Οι πιστώσεις άνθρακα αποτελούν εμπορεύσιμες άδειες που αντιστοιχούν σε μία επαληθευμένη μείωση ενός τόνου διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Η ΕΕ λειτουργεί ένα Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (EU ETS) και θέτει όρια στις ετήσιες εκπομπές CO2 που επιτρέπονται.

Aμφισβητούμενος είναι ο φόρος εισαγωγής CO₂ της ΕΕ. «Πρέπει όλοι μαζί όσο πιο γρήγορα γίνεται» είπε ο επίτροπος Βόπκε Χούκστρας στη διάσκεψη.
Ωστόσο χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία αρνούνται αυτή τη μονομερής τιμολόγηση εμπορίου προϊόντων χωρίς συμφωνίες συνεργασίας γενικότερα στην COP30.

Kλίματα ανησυχίας πριν τη διάσκεψη

Pριν καν ξεκινήσει η COP30 υπήρξε ένταση εντός των κρατών-μελών σχετικά με τους νέους κοινούς στόχους απελευθέρωσης οδηγώντας τελικά σε ευρύτερη ευελιξία όσον αφορά τις εξα исключήσεις πιο διευρυμένα απ’ ότι αρχικά είχε θελήσει πρότεινε διαδικασία κομισιόν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τροποίηση προς τον Νόμο περί Κλίματος ώστε μέχρι το 2040 οι καθαρές εκπομπές αερίων θερμοκηπίου αν υπολογιστούν θα πρέπει μιάμιση δεκατία νωρίτερα -90% κάτω συγκριτικά προς τα επίπεδα του ’90.
Μικτές ήταν ωστόσο οι αντιδράσεις στα νέα σχέδια).