ΑΑΔΕ: Νέο Μοντέλο Διαχείρισης Ληξιπρόθεσμων Οφειλών – Τι Εξετάζεται για τους Φορολογούμενους

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) επεξεργάζεται ένα καινοτόμο μοντέλο για τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, με στόχο τον ακριβέστερο εντοπισμό των φορολογουμένων που πραγματικά αδυνατούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους, έναντι εκείνων που αποφεύγουν συστηματικά την εξόφληση.

Επιπλέον, εντός του προσεχούς μηνός αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή νέα έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων. Η φορολογική Διοίκηση υιοθετεί ένα νέο μοντέλο αξιολόγησης οφειλετών, εφαρμόζοντας την πρακτική μεθοδολογία PARE (Payment capacity – Attitude – Recency – Event). Σκοπός είναι η αποτελεσματικότερη διαχείριση του ληξιπρόθεσμου χρέους και η αναχαίτιση της αυξητικής του πορείας.

Η μεθοδολογία PARE περιλαμβάνει την παρακολούθηση του οφειλέτη ως προς:

• Την ικανότητα πληρωμής του
• Τη συμπεριφορά του
• Την παλαιότητα των οφειλών του
• Τα οικονομικά γεγονότα που τον αφορούν

Με την ενεργοποίηση του νέου συστήματος ανάλυσης δεδομένων και «βαθμολόγησης» του φορολογούμενου, θα δημιουργείται ένα λεπτομερές οικονομικό προφίλ συμπεριφοράς για κάθε οφειλέτη.

Επιχειρησιακό Σχέδιο 2026 της ΑΑΔΕ

Οι τέσσερις βασικοί άξονες του επιχειρησιακού σχεδίου της ΑΑΔΕ για το 2026 είναι οι εξής:

1. Ικανότητα Πληρωμής (Payment Capacity): Η φορολογική διοίκηση θα εξετάζει σχολαστικά εισοδήματα, ακίνητη και κινητή περιουσία, καθώς και τραπεζικές καταθέσεις, προκειμένου να διαπιστώσει εάν ο οφειλέτης αδυνατεί αντικειμενικά να αποπληρώσει το χρέος του.

2. Συμπεριφορά (Attitude): Θα αξιολογείται η προηγούμενη στάση του φορολογούμενου απέναντι στις υποχρεώσεις του, όπως η τήρηση ρυθμίσεων, η έγκαιρη εξόφληση οφειλών ή η εμφάνιση συστηματικής ασυνέπειας.

3. Παλαιότητα Οφειλών (Recency): Η ΑΑΔΕ θα αποδίδει διαφορετική βαρύτητα στα «φρέσκα» και στα παλαιότερα χρέη του φορολογούμενου.

4. Οικονομικά Γεγονότα (Event): Στην ανάλυση του προφίλ του οφειλέτη θα συνυπολογίζονται σημαντικά γεγονότα που ενδέχεται να έχουν επηρεάσει την ικανότητα πληρωμής του. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν την απώλεια εισοδήματος, επιχειρηματικές κρίσεις ή άλλα οικονομικά συμβάντα.

Το νέο εργαλείο θα αξιοποιεί τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, τα big data και τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων, με σκοπό τον αυτόματο εντοπισμό οφειλετών υψηλού κινδύνου.

Ρύθμιση ή Εξωδικαστικός Μηχανισμός

Με βάση το προφίλ που θα διαμορφώνεται, η ΑΑΔΕ θα εντοπίζει τις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη για αποπληρωμή των χρεών του και θα προτείνει είτε πάγια ρύθμιση είτε εξωδικαστικό μηχανισμό. Όσοι οφειλέτες δεν αποδεχτούν την προτεινόμενη ρύθμιση, θα βρεθούν αντιμέτωποι με αυτοματοποιημένες κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ αναπτύσσει προγνωστικά μοντέλα μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (BI) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics) για τη βελτίωση της στόχευσης των δράσεων είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός επεκτείνει τη δυνατότητα επιβολής κατάσχεσης εις χείρας τρίτων με ηλεκτρονικά μέσα, ενώ επιταχύνει τις διασταυρώσεις πληροφοριών από αλλοδαπές αρχές, μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας και της αποστολής στοχευμένων αιτήσεων αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη οφειλών.

Στοιχεία για τα Ληξιπρόθεσμα Χρέη

Τα τελευταία στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν:

• Τον Μάρτιο, οι απλήρωτοι φόροι ανήλθαν στα 840 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία να φτάσουν τα 2,819 δισ. ευρώ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.
• Ο αριθμός των οφειλετών αυξήθηκε κατά 30,31%. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο καταγράφηκαν 4.797.755 οφειλέτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα), έναντι 3.681.752 τον Φεβρουάριο του 2026.
• Περισσότεροι από 2,3 εκατομμύρια φορολογούμενοι αντιμετωπίζουν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων, ενώ σε 1.684.592 οφειλέτες έχουν ήδη επιβληθεί τέτοιες κυρώσεις.
• Τα συνολικά «φέσια» προς την Εφορία ανέρχονταν σε 114,516 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 35,264 δισ. ευρώ χαρακτηρίστηκαν ως ανεπίδεκτα είσπραξης, με αποτέλεσμα το θεωρητικά ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο να ανέρχεται σε 79,252 δισ. ευρώ.

Στο πλαίσιο αυτό, ο βασικός στόχος της ΑΑΔΕ για το 2026 είναι η είσπραξη τουλάχιστον 3,2 δισ. ευρώ από παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, εκ των οποίων 1,5 δισ. ευρώ αναμένεται να προέλθουν από τον ΦΠΑ.

Στην πρώτη γραμμή του ελέγχου της Αρχής θα εξακολουθούν να βρίσκονται οι μεγάλοι οφειλέτες.