Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: Σταθερότητα ή Νέα Μείωση Επιτοκίων;

Μετά από οκτώ διαδοχικές μειώσεις επιτοκίων, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά στην προσεχή συνεδρίαση της Πέμπτης. Είναι αβέβαιο αν έχει ολοκληρωθεί ο κύκλος χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής ή αν θα υπάρξει περαιτέρω μείωση μέχρι το τέλος του έτους.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είχε υπονοήσει την παύση στις μειώσεις των επιτοκίων κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Ιουνίου, δηλώνοντας ότι η τράπεζα είναι σε καλή θέση να αντιμετωπίσει τις υφιστάμενες αβεβαιότητες.Ένα σημαντικό ζήτημα που απασχολεί την ΕΚΤ είναι οι δασμοί. Η απειλή του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των δασμών στα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο 30% από την 1η Αυγούστου εάν δεν υπάρξει εμπορική συμφωνία εντείνει αυτή την αβεβαιότητα.Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ότι αυτό δεν θα επηρεάσει τη στάση των στελεχών της ΕΚΤ και το επιτόκιο καταθέσεων θα παραμείνει στο 2%.

Προηγούμενη εβδομάδα,ο πρόεδρος της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ δήλωσε σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «η τρέχουσα ανάγκη είναι μία σταθερή πολιτική»,προσθέτοντας πως ο αντίκτυπος του εμπορικού πολέμου και του γεωπολιτικού κλίματος στον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη είναι «εξαιρετικά αβέβαιος». Ο πληθωρισμός στην περιοχή έχει υποχωρήσει κοντά στον στόχο του 2%. Η δραστική αύξηση των επιτοκίων – η οποία ανήλθε σε 4,25 ποσοστιαίες μονάδες κατά τη διετία 2022-2023 και παρέμεινε σταθερή έως τα μέσα του 2024 – σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση έχουν οδηγήσει σε χαμηλούς αναπτυξιακούς δείκτες στην Ευρωζώνη και περιορισμένη ζήτηση που έχει συμβάλει στη μείωση του πληθωρισμού.

Η ανατίμηση του ευρώ κατά 12% έναντι του δολαρίου από τις αρχές αυτού του έτους λόγω φυγής επενδυτών από αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία μετά τον εμπορικό πόλεμο υπό τον Τραμπ συνέβαλε επίσης στη μείωση των τιμών όπως και η πτώση στις τιμές πετρελαίου. Οι εκτιμήσεις υπηρεσιών της ΕΚΤ τον Ιούνιο ανέφεραν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει κοντά στον στόχο μέχρι το 2027. Το δυσμενές σενάριο που εξετάστηκε – μια αύξηση στους αμερικανικούς δασμούς από το σημερινό επίπεδο στο 20% – θα οδηγούσε σε ακόμη πιο χαμηλό πληθωρισμό – στο 1,5% για το έτος 2025 και στο 1,8% για το έτος 2026 – συγκριτικά με ένα βασικό σενάριο όπου οι δασμοί παραμένουν στο επίπεδο του10%. Σύμφωνα με αυτό το βασικό σενάριο, ο πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει στο ποσοστό του 1,6% φέτος και να αγγίξει το 2% μέχρι το 2027.

Η προειδοποίηση σχετικά με τους δασμούς ύψους 30%, θεωρείται περισσότερο ως στρατηγική πίεσης παρά ως πιθανή πραγματικότητα· ωστόσο υπάρχουν αρκετές φωνές που πιστεύουν πως μπορεί όντως να υλοποιηθεί αυτή η απειλή από τον Τραμπ. Ωστόσο φαίνεται δύσκολο να συμφωνήσει η ΕΕ σε τόσο υψηλό ποσοστό φόρων ώστε να προχωρήσουν σε μια εμπορική συμφωνία. Πιθανότερο είναι είτε μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει χαμηλότερους δασμούς είτε καμία συμφωνία καθόλου κι έτσι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει για την επιβολή φόρων στα αμερικανικά προϊόντα αφού έχει ήδη κάνει σχετικές προετοιμασίες.

Σε περίπτωση επίτευξης μιας εμπορικής συμφωνίας οι πιθανότητες νέας μείωσης επιτοκίων τους επόμενους μήνες φαίνεται ισοδύναμες ενώ μία τέτοια κίνηση θα εξαρτηθεί εάν ο πληθωρισμός πέσει κάτω από το 2%. Αν δεν υπάρξει κάποια συμφωνία τότε οι πιθανότητες νέας πτώσης των επιτοκίων αυξάνονται ώστε ν’ αντιμετωπιστεί ενδεχόμενος κίνδυνος οικονομικής ύφεσης ή νέας καθυστέρησης ανάπτυξης.