Η Τουρκία Επαναφέρει τις Προκλήσεις: Επιστολή στον ΟΗΕ και Ηχηρή Απάντηση από την Αθήνα – «Ξανανοίγουν όλα τα Μέτωπα»

Λίγες μόλις ημέρες μετά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία προέβη σε μια νέα προκλητική ενέργεια. Με επιστολή του Μόνιμου Αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της Ελλάδας. Η αντίδραση της Τουρκίας, κατά πολλούς, ήταν αναμενόμενη, καθώς εδώ και καιρό εκφράζει την ενόχλησή της για την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο, ιδίως μετά τις συμφωνίες για την έρευνα υδρογονανθράκων με την αμερικανική εταιρεία Chevron.

Ο Επίτιμος Αρχηγός του ΓΕΣ, στρατηγός ε.α., Γιώργος Καμπάς, μιλώντας στο Action24, τόνισε ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με «τα ίδια και τα ίδια» όσον αφορά την Τουρκία. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι στην επιστολή της, η Τουρκία θίγει το θέμα της Chevron και της μέσης γραμμής νοτίως της Κρήτης, λέγοντας ότι «Ξανανεβάζουν όλα τα προβλήματα που έχουν θέσει έως τώρα». Ο ίδιος κάλεσε την Ελλάδα να παραμείνει «αποφασιστική» στην εξωτερική της πολιτική, προσθέτοντας την ευχή «να μην τρομάξουν κάποιες εταιρίες και δεν έρθουν για να εκτελέσουν το έργο τους στις ελληνικές θάλασσες», εκτιμώντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει λάβει υπόψη της τέτοιες ανησυχίες.

Στην επιστολή της, η Τουρκία επιμένει στις θέσεις της περί «Γαλάζιας Πατρίδας», υπερασπίζεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο και κατηγορεί την Ελλάδα για παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και για επιλεκτική ερμηνεία του Δικαίου της Θάλασσας. Η ελληνική πλευρά αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς της Άγκυρας ως «ευφάνταστους και ανυπόστατους».

Η προκλητική επιστολή της Τουρκίας

Πέντε μόλις ημέρες μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, η Τουρκία εξαπέλυσε μια κατά μέτωπο επίθεση κατά της Ελλάδας με επιστολή στις 16 Φεβρουαρίου του Μόνιμου Αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ. Στην επιστολή, η Άγκυρα υπεραμύνεται των πάγιων θέσεών της περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και προσπαθεί να παρουσιάσει ως νόμιμο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Κατηγορεί την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο ότι, με τις κινήσεις και τις πρωτοβουλίες τους στις θαλάσσιες ζώνες, παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας και την «μονομερώς» οριοθετημένη ΑΟΖ της.

Η επιστολή της Άγκυρας αναφέρεται σε μια σειρά από ρηματικές διακοινώσεις και νότες που έχουν ανταλλαγεί μεταξύ της Λιβύης, της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Αιγύπτου με τον ΟΗΕ. Ξεκινώντας από το Κυπριακό, υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει καμία αρχή που να είναι νομικά ή στην πράξη αρμόδια να εκπροσωπεί από κοινού τους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους, καθώς και το σύνολο του νησιού της Κύπρου».

Στην επιστολή της, η Τουρκία επικρίνει την Ελλάδα για μονομερή χάραξη της μέσης γραμμής βάσει του νόμου 4001/2011, την οποία χαρακτηρίζει παράνομη και μη αναγνωρίσιμη. Αυτή η κίνηση αποτελεί ουσιαστικά έμμεση αντίδραση στην είσοδο του αμερικανικού πετρελαϊκού κολοσσού Chevron στα οικόπεδα νότια της Κρήτης. Τα εν λόγω οικόπεδα έχουν οριοθετηθεί βάσει του νόμου 4001/2011, ο οποίος προβλέπει, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης, την εφαρμογή της μέσης γραμμής, όπως την καθορίζει η Ελλάδα. Τα οικόπεδα αυτά επεκτείνονται σε μεγάλο μέρος της αυθαίρετης, βάσει του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου, «οριοθέτησης» ΑΟΖ από πλευράς Λιβύης.

Ξανά το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η Τουρκία επαναλαμβάνει τη θέση της ότι η Συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για μερική οριοθέτηση είναι «παράνομη» και ότι τόσο η συμφωνία αυτή όσο και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας και τα εξωτερικά όρια της ΑΟΖ της, όπως η ίδια μονομερώς, αυθαίρετα και παράνομα (στηριζόμενη στο Τουρκολιβυκό και στη «συμφωνία» με το ψευδοκράτος) έχει καταθέσει στον ΟΗΕ.

Επιμένοντας στην υποστήριξη του Τουρκολιβυκού Μνημονίου έναντι των συμφωνιών της Ελλάδας με τη Chevron, η Τουρκία αναφέρει στην επιστολή ότι «οι προσπάθειες της Ελλάδας να υπερασπιστεί τις μαξιμαλιστικές και υπερβολικές αξιώσεις της ως προς τα θαλάσσια όρια, οι οποίες αμφισβητούνται κατά το διεθνές δίκαιο, μέσω της εσωτερικής της νομοθεσίας, αντιβαίνουν στις παγίως καθιερωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου καθώς και στη διεθνή νομολογία, είναι ατελέσφορες, δεν παράγουν έννομες συνέπειες για την Τουρκία και δεν δύνανται να θίξουν τα ipso facto και ab initio δικαιώματα της Τουρκίας επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο».

«Η Ελλάδα ερμηνεύει επιλεκτικά το Δίκαιο της θάλασσας»

Η Ελλάδα κατηγορείται για άλλη μια φορά περί «επιλεκτικής ερμηνείας» του Δικαίου της Θάλασσας, επικαλούμενη γνωστές θέσεις ότι τα νησιά είτε πρέπει να αγνοηθούν αν βρίσκονται στη «λανθασμένη πλευρά της μέσης γραμμής» είτε πρέπει να τους αναγνωρισθεί «περιορισμένη επήρεια κατά την οριοθέτηση». Παράλληλα, αναφέρεται στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι «ορισμένες από τις περιοχές που προσδιορίζονται στο εν λόγω σχέδιο παραβιάζουν τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της Τουρκίας».

«Άκυρη» η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου

Η Τουρκία επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας για οριοθέτηση ΑΟΖ είναι «παράνομη» και προσβάλλει τα δικαιώματα της Τουρκίας στην περιοχή. Θεωρεί την εν λόγω συμφωνία άκυρη.

Σχετικά με τα μνημόνια κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, η Τουρκία τονίζει ότι έχουν συναφθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και είναι έγκυρα, περιλαμβανομένου του μνημονίου για τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Παρ’ όλα αυτά δηλώνει «έτοιμη για ειρηνική λύση»

Τέλος, η Τουρκία δηλώνει ετοιμότητα για τη «διασφάλιση δίκαιης, ισότιμης και ειρηνικής λύσης όλων των εκκρεμών ζητημάτων», επικαλούμενη τη Διακήρυξη των Αθηνών για τη φιλική επίλυση διαφορών.

Απάντηση Αθήνας στην τουρκική επιστολή στον ΟΗΕ: «Ανυπόστατοι ισχυρισμοί που δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα»

Ελληνικές διπλωματικές πηγές χαρακτήρισαν τους ισχυρισμούς της Τουρκίας ως «αυθαίρετους και νομικά ανυπόστατους», τονίζοντας ότι η επιστολή «απορρίπτεται εκ μέρους της Ελλάδας και θα απαντηθεί δεόντως». Αναφέρουν ότι η Τουρκία αναπαράγει «γνωστές, πλην όμως ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου», οι οποίες δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα.

Επισημαίνουν ότι η επιστολή «αναπαράγει τις γνωστές πλην όμως ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου, και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας», αμφισβητώντας για μια ακόμη φορά τα νόμιμα δικαιώματα της Ελλάδας και επιμένοντας να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

ΥΠΕΞ: Δεν παράγονται έννομα αποτελέσματα

Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι «η επανάληψη νομικά ανυπόστατων ισχυρισμών δεν τους προσδίδει αξία και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα». Υπογραμμίζουν ότι «οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν ήδη κατ’ επανάληψη απαντηθεί με επιστολές μας προς τα Ηνωμένα Έθνη», υπενθυμίζοντας ότι «σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, τα νησιά, έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη».

Καταλήγουν τονίζοντας ότι η Τουρκία «θα πρέπει να συνταχθεί με τις επιταγές του Δικαίου της Θάλασσας, προς όφελος των σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών μας, όπως και της σταθερότητας και της συνεργασίας στην περιοχή».