Η Στρατηγική της Ελλάδας για την Αντιμετώπιση της Παράνομης Μετανάστευσης

Η άμεση απομάκρυνση μεταναστών, όχι μόνο εκτός Ελλάδας αλλά και από το ευρωπαϊκό έδαφος, αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο που χρησιμοποιεί η χώρα μας στην προσπάθεια καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης. Η απόφαση της Ελλάδας να συμμετάσχει σε δράσεις για τη δημιουργία και λειτουργία επιστροφικών κέντρων εκτός Ευρώπης, κυρίως στην Αφρική, ανατρέπει τα δεδομένα στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Γερμανό ομόλογό του Αλεξάντερ Ντόμπριντ στο Βερολίνο την προηγούμενη εβδομάδα, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης δήλωσε: «Η Ελλάδα επιθυμεί να έχει ενεργό ρόλο στο εγχείρημα». Ο υπουργός τόνισε την ανάγκη ενημέρωσης σχετικά με τις γερμανικές πρωτοβουλίες για τις επιστροφές σε χώρες όπως το Αφγανιστάν και η Συρία.

Επιστροφικά Κέντρα

Τα επιστροφικά κέντρα είναι πλέον κεντρικό θέμα συζήτησης στον ευρωπαϊκό Κανονισμό Επιστροφών. Η ιδέα πίσω από αυτά τα κέντρα είναι απλή αλλά πολιτικά αμφιλεγόμενη: πρόκειται για δομές που θα βρίσκονται εκτός Ε.Ε., πιθανόν σε βόρειες ή κεντρικές αφρικανικές χώρες. Αυτές οι χώρες θα συμφωνήσουν στη φιλοξενία τέτοιων δομών προσφέροντας χρηματικά ή άλλα οφέλη.

Σε αυτές τις εγκαταστάσεις θα μεταφέρονται πρόσφυγες των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί και δεν μπορούν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους λόγω έλλειψης συνεργασίας (π.χ., περίπτωση του Αφγανιστάν) ή επειδή οι χώρες τους δέχονται περιορισμένο αριθμό επαναπατρισθέντων (όπως το Πακιστάν ή η Αίγυπτος).Τα συγκεκριμένα κέντρα ενδέχεται να συμβάλουν στην επίλυση ενός κρίσιμου ζητήματος που αφορά την αδυναμία των ευρωπαϊκών χωρών να επαναpatrisτούν μετανάστες όταν η αίτησή τους απορρίπτεται.

Δεν θα υπάρχει όμως καμία Ευρωπαϊκή επιτροπή υπεύθυνη γι’ αυτά τα κέντρα· κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να αναλάβει το κόστος λειτουργίας τους καθώς και παροχές προς την αφρικανική χώρα υποδοχής. Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες, η Ουγκάντα έχει ήδη ξεκινήσει συνομιλίες για τη δημιουργία τέτοιων υποδομών ενώ άλλες αφρικανικές χώρες μπορεί επίσης να συμμετάσχουν.

Η Σύνδεση της Ελλάδας

Από χρόνια τώρα η Ελλάδα βρίσκεται στη forefront του μεταναστευτικού ζητήματος κι αυτό καθορίζει τη στρατηγική της κυβέρνησής μας υπό το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Ο Θάνος Πλεύρης έχει δηλώσει ότι «η αποτροπή και οι επιστροφές αποτελούν βασικούς πυλώνες» παραμένοντας προσανατολισμένος στη γερμανική προσέγγιση.

Έτσι λοιπόν,η Ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη διαθέσει 800 χιλιάδες ευρώ στον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ) προκειμένου να διευκολύνει τις διαδικασίες επαναπατρισμού προσφύγων από τη Λιβύη προς άλλες αφρικανικές περιοχές πριν αυτοί φθάσουν στα ευρωπαϊκά σύνορα. Επιπλέον συνεργάζεται στενά με τη Γερμανία ώστε να ξαναρχίσουν οι διαδικασίες επιστροφών στο Αφγανιστάν και στη Συρία.

Mείωση Ροών κατά 45%

Tα στοιχεία που καλύπτουν την περίοδο Αυγούστου-Οκτωβρίου 2025 δείχνουν θετική πορεία όσον αφορά τα μέτρα που εφαρμόζει η ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την παράτυπη είσοδο μεταναστών στη χώρα μας – οι παράνομες θαλάσσιες αφίξεις ανήλθαν σε 11.307 έναντι 20.279 πέρσι κατά την ίδια χρονιά (μείωση 45%). Αντίθετα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους παρατηρήθηκε αύξηση συγκριτικά με τους αντίστοιχους μήνες του προηγούμενου έτους· ωστόσο χάρη στις νέες νομοθεσίες αλλά κι αξιοποιώντας διπλωματικές σχέσεις καθώς επίσης ενίσχυσε δραστηριότητες φύλαξης στα σύνορα σημειώθηκαν θετικά αποτελέσματα.

“Βασικός αποτρεπτικός παράγοντας” δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Θάνος Πλεύρης στην Realnews: “Πρωταρχικός στόχος μας είναι η καταπολέμηση των μη νόμιμων μεταναστευτικών ροών μέσω μειώσεων αυτών αλλά κι αύξησεων στις διαδικασίες των επιστροφών”. Έτσι έχουμε δηλώσει πως θέλουμε ν’ αναλάβουμε μέρος στο σχέδιο ανάπτυξης return hubs εκτός Ευρώπης – κυρίως στην Aφρική – προκειμένου ν’ εξαγγελθεί πως όποιος εισέρχεται παράνομα μπορεί τελικά ν’ αντιμετωπίσει αυτή τη κατάσταση.” Κατέληξε λέγοντες ότι “αυτό αποτελεί σοβαρό πλήγμα κατά των δικτύων λαθρεμπορίας.”