Κυβερνητικά Μέτρα για τις Τιμές Καυσίμων: Τι Εξετάζεται και Γιατί η Αγορά Επικεντρώνεται στη Μείωση του ΕΦΚ

Παρόλο που η τιμή του πετρελαίου παρουσιάζει πτωτική πορεία και τα χρηματιστήρια καταγράφουν άνοδο, μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, η κυβέρνηση δηλώνει πως είναι σε ετοιμότητα. Μέχρι το τέλος της εβδομάδας αναμένονται ανακοινώσεις για μέτρα αντιμετώπισης πιθανών φαινομένων αισχροκέρδειας, που ενδέχεται να προκύψουν λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Της Κατερίνας Φεσσά

Στο τραπέζι βρίσκεται η επαναφορά του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών και τα πρατήρια καυσίμων. Επιπλέον, εξετάζονται μέτρα στήριξης, παρόμοια με το Fuel Pass, ως δεύτερη λύση, εάν η τιμή του πετρελαίου υπερβεί εκ νέου τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Παράγοντες της αγοράς, ωστόσο, επισημαίνουν ότι σε περίπτωση σημαντικής ανόδου στις τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων, η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) θα ήταν η πλέον αποτελεσματική παρέμβαση. Αυτό διότι, όπως τονίζουν, η κίνηση αυτή χτυπά το πρόβλημα στη ρίζα του, επιφέροντας άμεση συγκράτηση των τιμών στην αντλία.

Το Επίδομα Καυσίμων, Fuel Pass

Το Fuel Pass τέθηκε σε εφαρμογή το 2022, με στόχο την οριζόντια στήριξη, αλλά ήταν ουσιαστικά στοχευμένο. Η επιδότηση καυσίμων χορηγούνταν με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια σε ιδιοκτήτες οχημάτων και μοτοσυκλετών/μοτοποδηλάτων. Τα ποσά κυμαίνονταν από 45 έως 100 ευρώ, ανάλογα με την Περιφερειακή Ενότητα διαμονής του δικαιούχου.

Στελέχη της αγοράς, μιλώντας στο enikonomia.gr, θεωρούν ότι εάν το Fuel Pass εφαρμοστεί εκ νέου, θα ήταν ιδανικό να τροποποιηθεί το πλαίσιο, ώστε να διευρυνθεί ο κύκλος των δικαιούχων και να συμπεριληφθούν περισσότεροι καταναλωτές.

Η Επιβολή Πλαφόν στο Μικτό Περιθώριο Κέρδους Εμπορίας

Σημειώνεται ότι το μέτρο αυτό εφαρμόστηκε στο παρελθόν, από το 2020 έως το καλοκαίρι του 2025. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η επιβολή πλαφόν αποσκοπούσε στην αποφυγή φαινομένων κερδοσκοπίας, χωρίς όμως να επιφέρει μείωση στις τιμές των καυσίμων, αλλά απλώς διατηρώντας σταθερό το περιθώριο κέρδους.

Όπως τονίζουν στο enikonomia.gr, η εκ νέου επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους εμπορίας θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των πρατηριούχων στην ελληνική αγορά, ειδικά σε μια χώρα όπου υφίσταται παραβατικότητα.

Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης

Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) θα μπορούσε να εφαρμοστεί οριζόντια σε όλη την κατανάλωση καυσίμων (π.χ. πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης), επηρεάζοντας τόσο επιχειρήσεις όσο και ιδιώτες, ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Παρόλο που μια τέτοια κίνηση θα ωφελούσε όλους τους καταναλωτές, θα επιβάρυνε σημαντικά τον προϋπολογισμό της χώρας. Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν στο enikonomia.gr ότι μια μείωση του ΕΦΚ κατά 3 έως 5 λεπτά, στην περίοδο που η τιμή του Brent βρισκόταν στα 100 δολάρια το βαρέλι, θα ήταν ικανοποιητική για καταναλωτές και επιχειρήσεις, υπό την προϋπόθεση συστηματικής παρακολούθησης από το Υπουργείο Ανάπτυξης.

Ωστόσο, εάν αυτό εφαρμοζόταν, η κυβέρνηση ενδεχομένως να αναγκαζόταν να επεκτείνει την ίδια πρακτική και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, όπως ο καπνός και τα γεωργικά μηχανήματα.

Ο τέως πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων & Εμπόρων Καυσίμων, Γιώργος Ασμάτογλου, δήλωσε στο enikonomia.gr ότι μια μείωση του ΕΦΚ θα ήταν «γιατρειά» για την αγορά.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών, Μιχάλης Κιούσης, μιλώντας στον Real fm 97.8, τόνισε την ανάγκη μείωσης του ΕΦΚ και δημιουργίας ενός μόνιμου μηχανισμού αντιμετώπισης των επιπτώσεων εξωγενών παραγόντων, όπως ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, που οδήγησε την τιμή της βενζίνης στα 2,40 ευρώ το λίτρο.

Επισήμανε τη σημασία ενός μηχανισμού διατήρησης της τιμής, ιδίως μετά την κρίση της πανδημίας και την προηγούμενη αύξηση, αλλά και την πτώση της τιμής της βενζίνης, υπογραμμίζοντας ότι «την μερίδα του λέοντος στη διαμόρφωση της τιμής, την έχει το κράτος με τους φόρους».