Ανασκόπηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας: Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Ελληνική Βιομηχανία και Εμπορική Δραστηριότητα

Σύμφωνα με μια νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) με τίτλο «Εφαρμογή και επενδύσεις στην ΑΙ στην Ευρωζώνη», η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) παρουσιάζει αυξανόμενη δυναμική στις ελληνικές βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις. Η έρευνα, που βασίστηκε στις απαντήσεις σχεδόν 6.000 εταιρειών από 12 χώρες της Ευρωζώνης (μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία, η Σλοβακία και η Ιρλανδία), διεξήχθη τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2025 και ανέδειξε τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία:

Χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα

• Το 70% των ελληνικών επιχειρήσεων ανέφερε ότι έχει χρησιμοποιήσει την ΑΙ, έστω και σποραδικά, στη λειτουργία της. Αυτό το ποσοστό είναι περίπου ισοδύναμο με τον μέσο όρο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα.
• Σημαντική χρήση της ΑΙ πραγματοποίησε το 12% των ελληνικών εταιρειών, ένα ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (7%).
• Το 29% των ελληνικών εταιρειών δήλωσε μέτρια χρήση της ΑΙ, ενώ το 29% ανέφερε σποραδική χρήση. Οι αντίστοιχοι μέσοι όροι στην Ευρωζώνη ήταν 31% και 33% αντίστοιχα.

Επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη ανά Μέγεθος Επιχείρησης

• Δύο στις τρεις μεσαίες και μεγάλες ελληνικές βιομηχανικές εταιρείες (με άνω των 50 εργαζομένων) δήλωσαν ότι είχαν επενδύσει σε τεχνολογίες ΑΙ έως τον Ιούνιο του 2025. Με ποσοστό 66%, η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό επενδύσεων σε αυτή την κατηγορία εταιρειών μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.
• Αντιθέτως, για τις ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, το ποσοστό χρήσης της ΑΙ ήταν 18%.
• Γενικότερα, σε όλες τις χώρες και τους οικονομικούς κλάδους (βιομηχανία, υπηρεσίες, εμπόριο, κατασκευές), οι μικρότερες εταιρείες παρουσίαζαν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά επενδύσεων σε ΑΙ σε σύγκριση με τις μεσαίες και μεγάλες. Αυτό οφείλεται στην ευκολότερη ενσωμάτωση της τεχνολογίας και στα αυξημένα κεφάλαια που διαθέτουν οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις.

Εξαιρέσεις και Ειδικές Περιπτώσεις

• Ελληνικές εταιρείες υπηρεσιών: Στον κλάδο των υπηρεσιών, οι μικρότερες ελληνικές εταιρείες παρουσίασαν διπλάσιο ποσοστό επενδύσεων σε ΑΙ (22%) σε σχέση με τις μεγαλύτερες (11%). Ωστόσο, ανεξαρτήτως μεγέθους, οι ελληνικές εταιρείες υπηρεσιών επένδυσαν λιγότερο στην ΑΙ σε σύγκριση με τον μέσο όρο των αντίστοιχων εταιρειών της Ευρωζώνης.
• Ελληνικός κλάδος εμπορίου: Πάνω από το 40% των μεσαίων και μεγάλων ελληνικών εμπορικών εταιρειών είχε επενδύσει σε μορφές ΑΙ, ποσοστό ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αντίθετα, μόνο το 7% των μικρότερων ελληνικών εμπορικών εταιρειών είχε προβεί σε σχετικές επενδύσεις, με το ποσοστό αυτό να είναι χαμηλότερο σε σχέση με άλλες χώρες.
• Ελληνικός κατασκευαστικός κλάδος: Στις κατασκευές, το 17% των μεγάλων και μεσαίων ελληνικών εταιρειών και το 12% των μικρότερων είχαν επενδύσει στην ΑΙ. Και σε αυτή την περίπτωση, τα ποσοστά ήταν χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ευρωζώνης.

Η Σημασία της Τεχνητής Νοημοσύνης για τις Ελληνικές Επιχειρήσεις

• Η σημασία της ΑΙ φαίνεται από την πρόβλεψη ότι, το 2026, περίπου το 10% των συνολικών επενδύσεων των ελληνικών επιχειρήσεων θα αφορά στην ΑΙ, ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωζώνη είναι 9%.
• Παρατηρούνται σημαντικές διαφορές: οι επιχειρήσεις που ήδη χρησιμοποιούν εντατικά την ΑΙ προβλέπουν επενδύσεις 20%, ενώ εκείνες που δεν τη χρησιμοποιούν καθόλου προβλέπουν μόλις 4%. Αυτό υποδηλώνει μια αυτοτροφοδοτούμενη δυναμική, όπου οι ήδη ενεργές εταιρείες σχεδιάζουν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους, ενώ οι υπόλοιπες προβλέπουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά.

Λόγοι Χρήσης και Εμποδίων

• Βασικοί λόγοι χρήσης: Παρόμοιοι με άλλες χώρες της Ευρωζώνης (Ελλάδα, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Βέλγιο), σχεδόν 2 στις 3 επιχειρήσεις ανέφεραν ως κύριους λόγους τη βελτίωση των βασικών και συμπληρωματικών επιχειρηματικών διαδικασιών (διοικητική λειτουργία, διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων).
• Λιγότερο σημαντικά κίνητρα: Μείωση κόστους εργασίας (15%), υποστήριξη έρευνας και ανάπτυξης/καινοτομίας (11%) και επέκταση προϊόντων/υπηρεσιών (10%).
• Λόγοι μη χρήσης (για εταιρείες της Ευρωζώνης): Έλλειψη δεξιοτήτων (25%), ανησυχίες για απόρρητο και ηθικοί λόγοι (19%), δυσπιστία στα αποτελέσματα (13%). Το 16% δεν θεωρεί την ΑΙ χρήσιμη για τη δραστηριότητά του.

Προσδοκίες για το Μέλλον

• Οι επιχειρήσεις της Ευρωζώνης με σημαντική χρήση της ΑΙ αναμένουν μεγαλύτερη αύξηση τζίρου, επενδύσεων και απασχόλησης την επόμενη τριετία σε σύγκριση με εκείνες που δεν τη χρησιμοποιούν. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό.
• Σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα, δεν προβλέπεται μείωση του προσωπικού λόγω χρήσης ΑΙ, αν και αυτό δεν αποκλείεται στο μέλλον, όπως σημειώνεται στη μελέτη της ΕΚΤ.
• Παραγωγικότητα Εργασίας: Οι επιδόσεις στην παραγωγικότητα εργασίας δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των εταιρειών που χρησιμοποιούν ΑΙ και αυτών που δεν τη χρησιμοποιούν, με εξαίρεση τους κλάδους πληροφορικής, επικοινωνιών, έρευνας και ανάπτυξης, όπου η εικόνα είναι καλύτερη.
• Προσδοκίες για τον Πληθωρισμό: Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό μεταξύ των δύο κατηγοριών επιχειρήσεων.