Η ΕΣΕΕ Προειδοποιεί: Το Ελληνικό Εμπόριο σε Κρίσιμη Καμπή, Αντιμέτωπο με Κινδύνους και Ευκαιρίες σε Ασταθές Περιβάλλον

Το σύγχρονο ελληνικό εμπόριο βρίσκεται αντιμέτωπο με μία κρίσιμη καμπή, καθώς προσαρμόζεται διαρκώς στις απαιτήσεις ενός ασταθούς διεθνούς οικονομικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός από τις ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αποσπά ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο της καταναλωτικής δαπάνης από τα φυσικά καταστήματα. Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πράσινη μετάβαση παραμένουν το κυρίαρχο δίπολο ευκαιριών και προκλήσεων για τις επιχειρήσεις. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα της 26ης Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2025, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα από την ΕΣΕΕ.

Η έκθεση αναδεικνύει τη διαχρονική σημασία του ελληνικού εμπορίου, το οποίο παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα με ποσοστό 17,3% και συνεισφέρει σημαντικά στην ελληνική οικονομία (11% του ΑΕΠ). Επιπλέον, κατατάσσεται στη 12η θέση συμβολής στο τζίρο του Ευρωπαϊκού Λιανικού Εμπορίου μεταξύ των 30 χωρών της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς. Ωστόσο, ο πληθωρισμός απορροφά σχεδόν ολόκληρη την ετήσια αύξηση του τζίρου.

Την ίδια περίοδο, η αλλαγή των κανόνων του παγκόσμιου εμπορίου, οι νέες καταναλωτικές τάσεις που μετατοπίζουν τον τζίρο στα ψηφιακά κανάλια πωλήσεων, καθώς και η παρατεταμένη συμπίεση της καταναλωτικής δαπάνης προς αγαθά πρώτης ανάγκης, αναδιαμορφώνουν τον χάρτη της αγοράς. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις, ενώ το υπέρογκο λειτουργικό κόστος αποτελεί σοβαρό παράγοντα ανάσχεσης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Τα Στοιχεία που Προκαλούν Προβληματισμό
Ως κυριότερα σημεία προβληματισμού επισημαίνονται τα εξής:

• Τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις δεν παρουσιάζουν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους.
• Η πίεση στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις είναι αισθητά μεγαλύτερη: οι επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 2,8%, ενώ εκείνες με απλογραφικά καταγράφουν μείωση που προσεγγίζει το -3,6%. Η πίεση είναι εντονότερη στον κλάδο ένδυσης/υπόδησης.
• Οι μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις στο λιανικό εμπόριο παρουσιάζουν συρρίκνωση, με το 35% να καταγράφει μείωση του κύκλου εργασιών.
• Οι οικονομικές υποχρεώσεις, η έλλειψη ρευστότητας και η διαχείριση των ανατιμήσεων αποτελούν τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις εμπορικές επιχειρήσεις.

Σχολιάζοντας τα Συμπεράσματα της ΕΕΕΕ 2025, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, τόνισε:

«Μέσα από μία σύγχρονη προσέγγιση και φρέσκια ματιά, η φετινή ΕΕΕΕ αναδεικνύει τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζει η ελληνική εμπορική επιχείρηση. Ο τζίρος μετατοπίζεται από το φυσικό στο ηλεκτρονικό κανάλι πωλήσεων και η αβεβαιότητα λόγω των γεωπολιτικών αναταράξεων αλλάζει καταναλωτικές συνήθειες και προτεραιότητες. Ο ψηφιακός και ο πράσινος μετασχηματισμός παραμένουν σημαντική ευκαιρία για τις ΜμΕ, αλλά πολλές φορές καθυστερούν μπροστά στον αγώνα για επιβίωση, ιδιαίτερα στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι ασιατικές πλατφόρμες-γίγαντες πλήττουν με αθέμιτες πρακτικές την εγχώρια κατανάλωση, επιβεβαιώνοντας την αξία των πρωτοβουλιών που έγκαιρα η ΕΣΕΕ ανέλαβε για την αποκατάσταση του υγιούς ανταγωνισμού εντός ΕΕ. Εντός Ελλάδας σταθερά και τεκμηριωμένα διεκδικούμε εκείνες τις παρεμβάσεις που θα υποστηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας, στοχεύοντας στην ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, στην κατάργηση αναχρονιστικών και μνημονιακών βαρών όπως το τέλος επιτηδεύματος και η προκαταβολή φόρου, στην αποσύνδεση του εμπορίου από την τεκμαρτή φορολόγηση, στην επιβράβευση των συνεπών με έκπτωση στη φορολογία και σε μία γενναία ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών για τις πιο ευάλωτες επιχειρήσεις. Το ελληνικό εμπόριο είναι το πλέον νευραλγικό οικοσύστημα της ελληνικής οικονομίας και πρέπει να έχει κεντρική θέση στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της οικονομικής πολιτικής.»

Κατά την παρέμβασή του, ο κ. Καφούνης αναφέρθηκε και στο μείζον θέμα της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία εισέρχεται σε νέα φάση: πιο πολιτικοποιημένη, πιο αμυντική και άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ασφάλεια και τη βιομηχανική στρατηγική. Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ υπογράμμισε:

«Χρειάζεται ένα αξιόπιστο ευρωπαϊκό σχέδιο για προσιτή ενέργεια, που να διασφαλίζει επάρκεια και σταθερές, ανταγωνιστικές τιμές για την παραγωγή και τη μεταποίηση. Ωστόσο, σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η περιχαράκωση. Ναι, χρειαζόμαστε εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε πραγματικούς κινδύνους. Όχι, όμως, πολιτικές που οδηγούν σε άκριτο προστατευτισμό. Η διαφοροποίηση μέσω ισχυρών και αξιόπιστων εμπορικών συμφωνιών είναι εργαλείο ανθεκτικότητας για την Ευρώπη και πρέπει να αξιοποιηθεί ως τέτοιο.»

Την Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2025 παρουσίασαν οι Βάλια Αρανίτου, επιστημονική διευθύντρια Ινστιτούτου ΕΣΕΕ, Χαράλαμπος Αράχωβας, διοικητικός διευθυντής Ινστιτούτου ΕΣΣΕ και Μανόλης Μανιούδης, συντονιστής Τμήματος Οικονομικής Ανάπτυξης Ινστιτούτου ΕΣΕΕ.