Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου: Ένα Κρίσιμο Βήμα για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος
Άνοιξε ο δρόμος για την ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, μετά την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στο Νότιο Αιγαίο. Πρόκειται για ένα καθοριστικό βήμα που επιτρέπει πλέον τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο
Η θεσμοθέτηση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου – Νότιες Κυκλάδες προχωρά με ταχείς ρυθμούς, μετά την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) 8Α και 8Β. Οι μελέτες αυτές αφορούν τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στο Νότιο Αιγαίο και αποτελούν ένα θεμελιώδες βήμα για την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας του Πάρκου. Με την έγκριση των ΕΠΜ, ανοίγει ο δρόμος για τη σύνταξη του Προεδρικού Διατάγματος που θα καθορίσει τους κανόνες λειτουργίας, με απώτερο σκοπό την αποτελεσματική προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Οι δύο αυτές εκτενείς μελέτες καλύπτουν τόσο τις χερσαίες όσο και τις θαλάσσιες εκτάσεις των μεγαλύτερων νησιών της περιοχής. Συμπληρώνουν τις προηγούμενες ενέργειες, που ξεκίνησαν με την έγκριση αντίστοιχης μελέτης για το θαλάσσιο τμήμα στα τέλη του 2025, διαμορφώνοντας έτσι για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό πλαίσιο προστασίας. Αυτό το πλαίσιο εκτείνεται σε ολόκληρες τις Κυκλάδες, σε τμήματα των Δωδεκανήσων, καθώς και σε νησίδες όπως η Φαλκονέρα και η Βελοπούλα στο Μυρτώο Πέλαγος.
Στον πυρήνα των ΕΠΜ βρίσκεται η θέσπιση σαφών ζωνών προστασίας, ο καθορισμός των επιτρεπόμενων χρήσεων γης και δραστηριοτήτων, καθώς και η πρόβλεψη συγκεκριμένων μέτρων διαχείρισης. Ο κύριος στόχος είναι η διατήρηση των πολύτιμων οικοσυστημάτων και η επίτευξη μιας ισορροπίας μεταξύ της περιβαλλοντικής προστασίας και των ήπιων μορφών ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσσιες χελώνες. Επίσης, προστατεύεται η ορνιθοπανίδα και τα ενδημικά είδη των νησιωτικών περιοχών. Επιπλέον, προστατεύονται κρίσιμοι τύποι οικοτόπων, με έμφαση στα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία αποτελούν θεμέλιο λίθο της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.
Οι νέες ρυθμίσεις αναγνωρίζουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των νησιωτικών περιοχών και στοχεύουν στη διασφάλιση της απαραίτητης ισορροπίας ανάμεσα στην περιβαλλοντική προστασία και την τοπική οικονομική δραστηριότητα. Στο πλαίσιο αυτό, παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και η αλιεία, διατηρούνται, πάντα υπό συγκεκριμένους όρους που διασφαλίζουν την προστασία του φυσικού τοπίου.
Επιπλέον, εισάγεται ένα ξεκάθαρο πλαίσιο για την τουριστική ανάπτυξη, με σαφείς περιορισμούς και κανόνες που αποσκοπούν στη διατήρηση της φέρουσας ικανότητας των νησιών. Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται και για τη διαχείριση της αγκυροβόλησης σκαφών, με προώθηση λύσεων φιλικών προς τα λιβάδια Ποσειδωνίας.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), η έγκριση των ΕΠΜ 8Α και 8Β ενισχύει σημαντικά την προστασία της φυσικής κληρονομιάς, δημιουργεί ένα σαφές πλαίσιο για επενδύσεις και δραστηριότητες, και συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών. Ταυτόχρονα, υλοποιείται η σημαντική δέσμευση για τη δημιουργία δύο μεγάλων εθνικών θαλάσσιων πάρκων, σε Νότιο Αιγαίο και Ιόνιο, τοποθετώντας την Ελλάδα στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής.
Οργανώσεις όπως το WWF, χαιρετίζουν την εξέλιξη, αναδεικνύοντάς την ως ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Τονίζεται, παράλληλα, η επιτακτική ανάγκη για άμεση εφαρμογή και αποτελεσματική διαχείριση του νέου πλαισίου. (ΑΠΕ-ΜΠΕ)
