Fitch: Η Σταθερή Μείωση του Δημοσίου Χρέους Ήταν ο Καταλύτης για τις Τρεις Σημαντικές Αναβαθμίσεις της Ελλάδας

Η αταλάντευτη μείωση του δημόσιου χρέους λειτούργησε ως ο κεντρικός παράγοντας που οδήγησε στην αναβάθμιση των οικονομιών της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας κατά τρεις βαθμίδες από το 2022, όπως επισημαίνει ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch σε πρόσφατη έκθεσή του.

Οι δείκτες χρέους προς ΑΕΠ παρουσίασαν απότομη πτώση από τα υψηλότερα επίπεδα του 2020 και στις τρεις χώρες, υποχωρώντας σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με την περίοδο προ πανδημίας. Αυτή η τάση έρχεται σε αντίθεση με την περιορισμένη μείωση που παρατηρήθηκε στο σύνολο της Ευρωζώνης την ίδια περίοδο. Αυτή η διαδικασία απομόχλευσης βελτίωσε τα αποτελέσματα του Μοντέλου Αξιολόγησης Κρατικού Αξιόχρεου του Fitch. Επιπλέον, η ενίσχυση της υγείας του τραπεζικού τομέα στην Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς και η βελτίωση της εξωτερικής θέσης της Πορτογαλίας, επέτρεψαν στον οίκο να άρει περιορισμούς στις αξιολογήσεις του, καθιστώντας δυνατές τις πολυεπίπεδες αναβαθμίσεις για τις τρεις αυτές χώρες.

Ενώ η ισχυρή ανάπτυξη αποτέλεσε τον σημαντικότερο παράγοντα που συνέβαλε στην απομόχλευση του χρέους, αυτό που ξεχώρισε τις τρεις αυτές χώρες από άλλες ήταν η δημοσιονομική πολιτική τους, η οποία οδήγησε στη δημιουργία βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων. Αυτή η διαφοροποίηση είναι εμφανής όταν συγκρίνονται με την Ιταλία και την Ισπανία, οι οποίες, παρά τις ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης, αναβαθμίστηκαν μόνο κατά μία βαθμίδα. Η Ιταλία αναμένεται να επιτύχει μικρά πρωτογενή πλεονάσματα από το 2024, ενώ η Ισπανία δεν προβλέπεται να έχει πλεόνασμα.

Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, που εκτιμάται στο 22% την περίοδο 2021-2025 (έναντι περίπου 13,5% στην ΕΕ), συνέβαλε σημαντικά στη μείωση του δημόσιου χρέους. Συγκεκριμένα, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας υποχώρησε από περίπου 209% του ΑΕΠ το 2020 στο 146% το 2025, καταγράφοντας την μεγαλύτερη απόλυτη μείωση μεταξύ των τριών χωρών. Ο Fitch προβλέπει περαιτέρω μείωση στο 125% έως το 2029. Σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα, το χρέος είναι χαμηλότερο κατά περίπου 37 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ για το σύνολο της Ευρωζώνης παραμένει υψηλότερο κατά περίπου τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες. Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με υπολογισμούς του Fitch, συνέβαλε στη μείωση του ελληνικού χρέους κατά 36 ποσοστιαίες μονάδες.

Ο οίκος επισημαίνει ότι οι παράγοντες που στήριξαν την ανάκαμψη αρχίζουν να εξασθενούν. Η ανάκαμψη του τουρισμού έχει ολοκληρωθεί, η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ κορυφώνεται το 2026, και το αρνητικό πραγματικό κόστος χρηματοδότησης εξαλείφεται.

«Καθώς αυτοί οι παράγοντες εξασθενούν, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα επωμιστούν μεγαλύτερο μέρος του βάρους της απομόχλευσης του χρέους. Η διατήρησή τους, όμως, γίνεται πιο απαιτητική εν μέσω γήρανσης του πληθυσμού, αυξανόμενων δεσμεύσεων για την άμυνα και φθίνουσας πολιτικής συναίνεσης», σημειώνει ο Fitch. Ο οίκος προσθέτει ότι «ένα δίδαγμα για τα άλλα κράτη της Ευρώπης με υψηλό δημόσιο χρέος – στα οποία περιλαμβάνονται η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο – είναι ότι οι διαρκείς αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας βασίζονται σε πρωτογενή πλεονάσματα που διατηρούνται επί σειρά ετών και από διαδοχικές κυβερνήσεις, και όχι μόνο σε ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες».