Φορολογικές Υποθέσεις: Ποιες «Σβήνουν» και Ποιοι θα Κληθούν να Πληρώσουν – Τι Αλλάζει με την Παραγραφή

Η Εφορία εξετάζει ενδελεχώς τις εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των αναδρομικών ποσών, των αδήλωτων τελών κυκλοφορίας, του ΦΠΑ και της φορολογίας ακινήτων, των οποίων η παραγραφή επίκειται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Οι ελεγκτικές αρχές στοχεύουν στην κοινοποίηση των ειδοποιητηρίων στους υπόχρεους, μαζί με την επιβολή προστίμων και τον οριστικό διορθωτικό προσδιορισμό φόρου, πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους. Αυτό συμβαίνει διότι από την 1η Ιανουαρίου 2027, ο καταλογισμός φόρων και προστίμων για «παλαιές» υποθέσεις, στις οποίες έχουν παρέλθει πενταετία, θα είναι αδύνατος.

Η Εξέλιξη της Παραγραφής

Ωστόσο, με την απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), τίθενται νέα όρια στην παραγραφή των φορολογικών υποθέσεων. Συγκεκριμένα, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) εξέδωσε πρόσφατα εγκύκλιο, επισημαίνοντας την αντισυνταγματικότητα της μεταβατικής διάταξης που επέτρεπε στους ελεγκτικούς μηχανισμούς να παρατείνουν έως και 10 χρόνια την παραγραφή των φορολογικών αξιώσεων.

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, έχει παραγραφεί το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης να κοινοποιήσει πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή πράξεις επιβολής προστίμων για υποθέσεις ελέγχου φοροδιαφυγής που αφορούν στις χρήσεις 2012 και 2013, καθώς και στα φορολογικά έτη 2014 – 2017.

Επιπλέον, οι υποθέσεις που εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία σχετίζονται με:

• Την έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων.
• Τη λήψη εικονικών τιμολογίων.
• Τη νόθευση φορολογικών παραστατικών.
• Την καταχώριση στα βιβλία αγορών ή εξόδων για τα οποία δεν εκδόθηκαν τα αντίστοιχα φορολογικά στοιχεία.

Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι δεν επιτρέπεται η κοινοποίηση νέας καταλογιστικής πράξης βάσει της 10ετούς παράτασης για τις προαναφερθείσες χρήσεις.

Ως αποτέλεσμα, οι υποθέσεις των ετών 2012 – 2017 αρχειοθετούνται οριστικά, σταματώντας τόσο οι εν εξελίξει έλεγχοι όσο και η κοινοποίηση καταλογιστικών πράξεων.

Η Επίδραση της Μη Καταβολής Προστίμων

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, η απόφαση του ΣτΕ δεν συνεπάγεται αυτόματη διαγραφή ποσών που έχουν ήδη βεβαιωθεί ή καταβληθεί.

Η ΑΑΔΕ δεν προχωρά σε διαγραφή ποσών που έχουν καταλογιστεί για τις χρήσεις 2012 και 2013, καθώς και για τα φορολογικά έτη 2014 έως 2017, ούτε σε επιστροφή αυτών, χωρίς προηγούμενη ακύρωση ή τροποποίηση των σχετικών πράξεων από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή τα διοικητικά δικαστήρια.

Η παραγραφή του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης για την έκδοση και κοινοποίηση της πράξης δεν ακυρώνει τη φορολογική υποχρέωση. Αντιθέτως, οι υπόχρεοι οφείλουν να προχωρήσουν σε υποβολή προσφυγών είτε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) είτε στα διοικητικά δικαστήρια.

Επιπλέον, η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ τονίζει ότι, σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη γίνει έκδοση ή κοινοποίηση των σχετικών πράξεων φόρου ή προστίμων, οι μηνυτήριες αναφορές για εγκλήματα φοροδιαφυγής υποβάλλονται άμεσα στον αρμόδιο εισαγγελέα. Αυτό ισχύει ακόμα και αν έχει εκδοθεί πράξη, αλλά η κοινοποίησή της δεν είναι δυνατή λόγω παραγραφής.

Στη μηνυτήρια αναφορά πρέπει να δηλώνεται ρητά ότι οι πράξεις δεν δύνανται να κοινοποιηθούν.

Η αναφορά αποστέλλεται αμελλητί στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες για υποθέσεις ελέγχου φοροδιαφυγής των φορολογικών ετών 2015 έως και 2017, εφόσον έχουν εκδοθεί και κοινοποιηθεί έως τις 8 Νοεμβρίου 2026, οριστικές πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τελών και εισφορών ή πράξεις επιβολής προστίμου για περιπτώσεις εικονικών φορολογικών στοιχείων (για ανύπαρκτη συναλλαγή συνολικά ή μερικώς, εφόσον η αξία υπερβαίνει τις 75.000 ευρώ). Αυτές αφορούν εγκλήματα φοροδιαφυγής που συνιστούν βασικά αδικήματα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής στη ΔΕΔ χωρίς καταβολή των οφειλόμενων ποσών, ή η προσφυγή έχει απορριφθεί και ο υπόχρεος δεν έχει καταβάλει τα ποσά ή έχει προσφύγει στο διοικητικό δικαστήριο.

Περιπτώσεις Άσκησης Δικαιωμάτων από το Δημόσιο

Το Δημόσιο μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα επιβολής φόρων σε υποθέσεις που πλησιάζουν στην παραγραφή, παρέχοντας στον φορολογούμενο προθεσμία 20 ημερών για την κατάθεση τυχόν διαφωνιών με τα ευρήματα των ελεγκτών και τα προς καταβολή ποσά.

Στη συνέχεια, η φορολογική αρχή, εντός 10 ημερών, υποχρεούται να εξετάσει τα νέα δεδομένα και να κοινοποιήσει την οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου στον ελεγχθέντα φορολογούμενο.

Αυτές οι διαδικασίες πρέπει να ολοκληρωθούν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2026, απαιτώντας παράλληλα την εγρήγορση των μηχανισμών της ΑΑΔΕ.

Η Παραγραφή:

• Ορίζει το χρονικό διάστημα εντός του οποίου η φορολογική-ελεγκτική αρχή έχει το δικαίωμα να προχωρήσει στον καταλογισμό φόρων και προστίμων, αλλά όχι στη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου.
• Δεν διακόπτεται αν δεν έχει γίνει κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου στον φορολογούμενο πριν τη λήξη της προθεσμίας παραγραφής, ακόμη και αν έχει εκδοθεί η πράξη.