Αύξηση Απόδοσης Γερμανικών Ομολόγων: Ένα Σημάδι από τις Αγορές

Στο υψηλότερο σημείο που έχει φτάσει από το 2011, η απόδοση του 30ετούς γερμανικού κρατικού ομολόγου στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα προς τη γερμανική κυβέρνηση.

Το ποσοστό του 3,46% δεν είναι απλά ένα ακόμη αριθμητικό δεδομένο· υποδεικνύει ότι το κόστος δανεισμού για την κορυφαία οικονομία της Ευρωζώνης αυξάνεται σε μια περίοδο όπου οι δημοσιονομικές απαιτήσεις διευρύνονται και οι αντοχές δοκιμάζονται. Ήδη για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, το γερμανικό χρέος δεν μπορεί να θεωρείται αυτομάτως «φθηνό».

Η αύξηση της απόδοσης στο 30ετές Bund σημαίνει ότι η γερμανική κυβέρνηση καλείται τώρα να δανειστεί με όρους που θυμίζουν εποχές πριν την κρίση χρέους. Παράλληλα, το 10ετές ομόλογο –ο κύριος δείκτης αναφοράς για τα κρατικά spreads στην Ευρώπη– πλησιάζει στο 2,8%, αποδεικνύοντας ότι η πίεση αγγίζει όχι μόνο την μακροχρόνια λήξη αλλά επηρεάζει συνολικά την καμπύλη αποδόσεων. Για μια χώρα που κατά τα προηγούμενα χρόνια χρηματοδοτείτο με μηδενικά ή και αρνητικά επιτόκια, αυτή η αλλαγή σηματοδοτεί μια σημαντική μεταβολή στο χρηματοοικονομικό της περιβάλλον.

Pίσω από αυτήν την άνοδο των αποδόσεων υπάρχουν διάφοροι παράγοντες. Πρώτον, οι αυξανόμενες ανάγκες δανεισμού σχετίζονται με τη χρηματοδότηση μεγάλων επενδυτικών προγραμμάτων καθώς και με την ενίσχυση της άμυνας και τη μετάβαση σε νέα ενεργειακά μοντέλα. Οι αγορές αναμένουν μεγαλύτερη προσφορά χρέους στα επόμενα χρόνια και απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις ώστε να καλυφθούν εκδόσεις πολύ μεγάλων διάρκειας.

Aφετέρου, το διεθνές επιτόκιο παραμένει αυστηρό. Η εποχή του εξαιρετικά φθηνού χρήματος φαίνεται να έχει τελειώσει και παρά τις συζητήσεις σχετικά με πιθανές χαλαρώσεις στη νομισματική πολιτική, οι επενδυτές διατηρούν επιφυλάξεις απέναντι στους κινδύνους για το μέλλον. Τα μακροχρόνια ομόλογα είναι ευαίσθητα στις προσδοκίες γύρω από τον πληθωρισμό καθώς και στη δημοσιονομική σταθερότητα – γεγονός που δικαιολογεί τη μεγάλη αύξηση στον 30ετή Bund.

Tαυτόχρονα υπάρχουν δομικά προβλήματα στην οικονομία της Γερμανίας: μειωμένη ανάπτυξη, βιομηχανικά ζητήματα κι ένας συνεχώς αυξανόμενος ηλικιακός πληθυσμός εντείνουν τους φόβους σχετικά με τα δημόσια οικονομικά στο μέλλον.Ενώ η χώρα διατηρεί ακόμα κορυφαία πιστοληπτική διαβάθμιση στις αγορές κεφαλαίου ενημερώνεται προληπτικά ώστε να συμπεριλάβει τους πιθανούς κινδύνους στον τρόπο δανεισμού.

Aυτή η κατάσταση συνεπάγεται ευρύτερες συνέπειες για την Ευρωζώνη συνολικά καθώς τα γερμανικά ομόλογα αποτελούν τον θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο βασίζονται όλες οι άλλες χώρες-μέλη στην περιοχή. Όταν λοιπόν αυξάνεται το κόστος δανεισμού της Γερμανίας αυτό θα ασκήσει πίεση σε όλες τις υπόλοιπες χώρες — κυρίως εκείνες που εμφανίζουν υψηλό δημόσιο χρέος ή περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια.

Kαι αναφορικά με την Ελλάδα αυτές οι εξελίξεις λειτουργούν ως υπενθύμιση πως το διεθνές περιβάλλον παραμένει δύσκολο; Αν και υπάρχει πρόοδος στη διαχείριση του χρέους κι έχει βελτιωθεί γενικά η οικονομική εικόνα , ωστόσο η άνοδος των “ασφαλών” ομολόγων μπορεί σίγουρα να στρεβλώσει τη συνολική χρηματοδότηση — καθιστώντας ζωτικής σημασίας τη τήρηση δημοσιονομικής πειθαρχίας καθώς επίσης αξιοπιστίας στις αγορές.»

Mέσα στη Γερμανία αυτό συνδέεται επίσης πολιτικά: Μέρος των ΜΜΕ όπως είναι χαρακτηριστικά η Bild βλέπει ανησυχίες γύρω απ’την αύξησή τους ως κίνδυνο για τους πολίτες ίσως ακόμα περισσότερο ενός κοινωνικού κράτους παρεμβάσεων λόγω πιο ακριβού χρέους . Έτσι , αυτά τα αφηγήματα περί σχεδόν δωρεάν χρηματοδότησης αρχίζουν πλέον ν’ αντιμετωπίσουν πιο έντονες αμφισβητήσεις στην κοινή συζήτηση .

Eνώ δεν έχουμε εισέλθει σε κρίσιμη κατάσταση , αυτή αποτελούσε προφανώς ένα «καμπανάκι» κρούσιμο προς όλους μας : Η Γερμανία εξακολουθεί να είναι ισχυρή οικονομικά αλλά πάντως ήδη τώρα μπορούμε ν’ αντιληφθούμε πως έχουν υπάρξει αλλαγές στους κανόνες παιγνιδιού. Oι αποφάσεις επί δηµοσιονοµικών στρατηγικών θα καθορίσουν τελικά εάν αυτό συμβάνει πραγματικά ή εάν βρισκόμαστε μπροστά σε απλές προσωρινές αναταραχές.»