Η Τουρκία αισθάνεται περικυκλωμένη: Η συμμαχία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στο επίκεντρο της τουρκικής ρητορικής

Ενώ οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις βρίσκονται σε υψηλό επίπεδο ετοιμότητας και ενσωματώνουν νέες τεχνολογίες, στην Τουρκία καλλιεργείται ένα αφήγημα «περικύκλωσης» από έναν «άξονα του κακού» που περιλαμβάνει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Αυτή η εκδοχή της τουρκικής ρητορικής, που εντάθηκε με την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ξεπερνά την τυπική ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και οικοδομεί συστηματικά μια εικόνα απειλής.

Το αφηγηματικό πλαίσιο

Η Ελλάδα, μέσω των συνεργασιών της με την Κύπρο και το Ισραήλ, εντάσσεται σε ένα ενιαίο, σχεδόν μυθολογικό, σχήμα «περικύκλωσης» της Τουρκίας. Το συγκεκριμένο αφήγημα, αν και όχι νέο, παρουσιάζει ποιοτική αναβάθμιση, καθώς η Ελλάδα αποκτά κεντρικό ρόλο στα δυτικά της Τουρκίας. Η αφήγηση αυτή αναπαράγεται τόσο από φιλοκυβερνητικά μέσα όσο και από την εθνικιστική αντιπολίτευση, η οποία ασκεί κριτική στην κυβέρνηση για κακούς χειρισμούς.

Πρωτοσέλιδα και αναλύσεις

Μια χαρακτηριστική πρόσφατη εκδοχή εντοπίζεται στο πρωτοσέλιδο της «Türkiye Gazetesi» με τίτλο «Η Ελλάδα θα πουλήσει τα νησιά του Αιγαίου στο Ισραήλ – Μια νέα πρόκληση από τη συμμαχία του κακού». Το δημοσίευμα παρουσιάζει ως «είδηση» την υποτιθέμενη πώληση 40 νησιών του Αιγαίου στο Ισραήλ, στοχεύοντας στη δημιουργία ψυχολογίας μόνιμης «επιστράτευσης» και εθνικής εγρήγορσης. Η ελληνική κυριαρχία παρουσιάζεται ως διαπραγματεύσιμη και το Ισραήλ ως δύναμη στρατιωτικής διείσδυσης στο Αιγαίο.

Παράλληλα, φιλοκυβερνητικά μέσα όπως η «Sabah» ενισχύουν αυτή τη γραμμή, συνδέοντας την Ελλάδα με έναν ευρύτερο άξονα αντιπαράθεσης με το Ισραήλ, το οποίο έχει αναδειχθεί σε «εχθρό Νο 1». Τίτλοι όπως «στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ» και «στρατιωτική κινητικότητα στο Αιγαίο» παρουσιάζουν την ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση ως πίεση κατά της Τουρκίας, ταυτίζοντας το Ισραήλ και κατ’ επέκταση την Ελλάδα με το «κακό».

Η «Yeni Safak» προχωρά ένα βήμα παραπέρα, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ενιαίο γεωπολιτικό σχήμα. Αναλύσεις για «γραμμή περικύκλωσης στην ανατολική Μεσόγειο» παρουσιάζουν τη συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ως μέρος δυτικού σχεδίου περιορισμού της ανερχόμενης Τουρκίας.

Η διαφοροποίηση της τρέχουσας συγκυρίας

Η τρέχουσα φάση διαφέρει από προηγούμενες λόγω της ενσωμάτωσης αυτής της αφήγησης στο γενικότερο πλαίσιο πολέμου και κρίσης. Με φόντο τη σύγκρουση γύρω από το Ιράν, τίτλοι όπως «Καθώς ο πόλεμος κλιμακώνεται, η Τουρκία βρίσκεται στο στόχαστρο» ή «Νέο μέτωπο μέσω των ενεργειακών διαδρομών» επεκτείνουν το αφήγημα. Η Τουρκία παρουσιάζεται ως χώρα που αντιμετωπίζει εξωτερικές απειλές σε πολλαπλά μέτωπα, αλλά και ως η μοναδική χώρα με ηγεσία (τον Ερντογάν) ικανή να διαχειριστεί την κρίση και να την μετατρέψει σε ευκαιρία ενίσχυσης του ρόλου της.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα δεν είναι απλώς παραδοσιακός αντίπαλος, αλλά «προκεχωρημένο φυλάκιο» ενός εχθρικού στρατοπέδου, ένα υβρίδιο Δύσης και Ισραήλ που επιδιώκει να περιορίσει την «νομοτελειακή» άνοδο της τουρκικής ισχύος.

Η φωνή της αντιπολίτευσης

Την ίδια στιγμή, εθνικιστικές φωνές εκτός κυβερνητικού στρατοπέδου δεν αμφισβητούν τον πυρήνα αυτής της αφήγησης. Αρθρογράφοι της αντιπολίτευσης προειδοποιούν για «σιωπηλή κατοχή στο Αιγαίο» και διατηρούν ζωντανό το αφήγημα περί «εξοπλισμού των νησιών», παρουσιάζοντάς το ως απόδειξη ότι η Ελλάδα «ετοιμάζει μέτωπο» και «καταστρατηγεί» τη Συνθήκη της Λωζάννης. Η κριτική τους προς την κυβέρνηση επικεντρώνεται στην «ανεπαρκή» αντίδρασή της, ενισχύοντας έτσι το ίδιο αφήγημα από διαφορετική πολιτική σκοπιά.