«Heartbeat / Breathing»: Η νέα neon εγκατάσταση του Ιδρύματος Ωνάση στο Onassis Ready του Ρέντη

HEARTBEAT / BREATHING

Tim Etchells

ONASSIS READY | Νέο έργο του Tim Etchells για την Αθήνα

Στρατή Τσίρκα 2, Άγ. Ιωάννης Ρέντης

Από τη Στέγη στο Onassis Ready, οι φράσεις του Tim Etchells μετατρέπουν τα κτίρια του Ιδρύματος Ωνάση σε καμβάδες, συνδέοντας το φως του νέον και τις λέξεις σε ένα ενιαίο αφήγημα.

Οι χαρακτηριστικές φράσεις του καταξιωμένου Βρετανού καλλιτέχνη Tim Etchells, «The Sound of Your Heartbeat» / «The Sound of Your Breathing», βρίσκουν πλέον τη νέα τους στέγη σε ένα ακόμη κτίριο του Ιδρύματος Ωνάση στην Αθήνα. Η εγκατάσταση Heartbeat / Breathing (2026), ειδικά σχεδιασμένη για το Onassis Ready, δεν περιορίζεται στην απλή δήλωση, αλλά επιδιώκει να ενεργοποιήσει μια άμεση σύνδεση με τον θεατή, συντονιζόμενη με τον ρυθμό της καρδιάς και της αναπνοής μας. Εμείς, οι θεατές, γινόμαστε αναπόσπαστο κομμάτι του έργου.

Οι δύο φράσεις, «The Sound of Your Heartbeat» (Ο ήχος του χτύπου της καρδιάς σου) και «The Sound of Your Breathing» (Ο ήχος της αναπνοής σου), τοποθετούνται αντικριστά στο κτίριο. Ορατές από μεγάλη απόσταση, δημιουργούν έναν διάλογο μεταξύ τους, διατηρώντας παράλληλα την αυτοτέλεια της κάθε μιας. Το έργο μας προσκαλεί σε μια βαθιά προσωπική εμπειρία, φέρνοντάς μας πιο κοντά στους θεμελιώδεις ρυθμούς της ύπαρξής μας: τον χτύπο της καρδιάς και την αναπνοή.

Με την εγκατάσταση στο Onassis Ready, η σχέση έργου και θεατή αποκτά μια έντονα σωματική διάσταση. Ο Etchells εξηγεί ότι η εγκατάσταση στοχεύει σε μια άμεση, απτή σύνδεση, καλλιεργώντας μια αίσθηση τρυφερότητας και ευάλωτης οικειότητας. Το βλέμμα μας εστιάζει στο κτίριο και το νέον, και είναι σαν οι φωτεινές, κόκκινες φράσεις να αφουγκράζονται τις πιο ανεπαίσθητες εκδηλώσεις της ζωής μας: τον χτύπο της καρδιάς και το ρυθμικό ανέβασμα και κατέβασμα της αναπνοής. «Υπάρχει κάτι βαθιά συγκινητικό για μένα σε αυτή την αναγνώριση. Η μεγαλοπρεπής, μνημειακή παρουσία του νέον έρχεται σε αντίστιξη με τις πιο ευάλωτες εκδηλώσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Το έργο εστιάζει στην ευαλωτότητά μας, αναδεικνύοντας και γιορτάζοντας την παρουσία μας ως ενσώματων όντων, τόσο ατομικά όσο και συλλογικά», δηλώνει ο καλλιτέχνης.

Ο Etchells εντάσσει την εγκατάσταση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, τονίζοντας ότι η τέχνη, η πόλη και ο πολιτισμός αποτελούν κοινά, κοινωνικά και πολιτικά πεδία όπου οι ιδέες κυκλοφορούν και εξελίσσονται διαχρονικά. Στον πυρήνα της δημιουργικής του προσέγγισης βρίσκεται η γλώσσα, την οποία εξερευνά με «πνεύμα ριζικής ανοιχτότητας και διαπερατότητας». Το ενδιαφέρον του επικεντρώνεται όχι μόνο σε όσα οι λέξεις μπορούν να εκφράσουν, αλλά και σε όσα αφήνουν ανοιχτά: τις αμφισημίες, τα κενά και τα ερωτήματα που δίνουν στον θεατή τον χώρο να σκεφτεί και να ονειρευτεί.

Η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, μοιράζεται την άποψή της για το Heartbeat / Breathing: «Οι λέξεις που μοιραζόμαστε είναι αυτές που μας ενώνουν. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με τον Tim. Η Στέγη δεν φέρει διακριτική ταμπέλα. Η φράση «All we have is words, All we have is worlds» στο κτίριό μας συμπυκνώνει την ταυτότητά μας. Με τον ίδιο τρόπο, στο Onassis Ready, μιλάμε μέσα από τον ήχο της αναπνοής, τον ήχο της καρδιάς που χτυπά. Κάθε φορά, απευθυνόμαστε στην πόλη, στην Αθήνα. Μιλάμε για τη δική της ανάσα, για τη δική της καρδιά. Και όλα όσα έχουμε στο μυαλό μας, ο Tim τα χωράει σε λίγες, δυνατές λέξεις. Αυτή η ικανότητα της συμπύκνωσης του συναισθήματος είναι που μας συγκινεί τόσο στην τέχνη του. Χωρίς επιτηδευμένο λυρισμό, μας ωθεί σε εσωτερική εγρήγορση, αποδεικνύοντας την ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στον αληθινό καλλιτέχνη και εκείνον που θεωρεί ένα εντυπωσιακό απόφθεγμα στα social media ως οδηγό ζωής».

Στη Στέγη, η neon εγκατάσταση του Etchells, μέσω της φράσης “All we have is words, All we have is worlds”, μοιάζει να δίνει φωνή στο ίδιο το κτίριο, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με τη σχέση μας με την πόλη και τον ευρύτερο κόσμο. Στο νέο έργο στο Onassis Ready, οι λέξεις του Etchells εστιάζουν σε κάτι πιο άμεσο και προσωπικό: την ανθρώπινη παρουσία. Επιπλέον, για το Six Rings, τον νέο εμπορικό χώρο του Ιδρύματος Ωνάση στην Πατησίων 99, ο Etchells επιμελείται το σύνολο της οπτικής ταυτότητας: μια εκθαμβωτική πρόσοψη από νέον και ένα ζωντανό λογότυπο εγκαινιάζουν έναν διευρυμένο διάλογο με τα έργα του Etchells στη Στέγη και το Onassis Ready, προσκαλώντας μας να παρατηρήσουμε, να ακούσουμε, να ονειρευτούμε και να ανακαλύψουμε. Οι εγκαταστάσεις του Etchells, ενώ εκφράζουν διαφορετικά μηνύματα, μοιράζονται έναν κοινό στόχο: να εγείρουν ερωτήματα, να συλλάβουν τον παλμό ενός χώρου και των όσων διαδραματίζονται σε αυτόν, και στη συνέχεια να μεταδώσουν αυτόν τον παλμό στον κόσμο, στην πόλη και πέρα από αυτήν.

Tim Etchells, HEARTBEAT / BREATHING

Επιβλέπων αρχιτέκτονας: Λουκάς Μπάκας

Κατασκευή: Νέον Στάθμη

Ανάθεση & Παραγωγή: Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Tim Etchells

Ο Tim Etchells είναι ένας διακεκριμένος καλλιτέχνης και συγγραφέας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, γνωστός και ως καλλιτεχνικός διευθυντής των Forced Entertainment, μιας από τις πλέον επιδραστικές ομάδες περφόρμανς στη διεθνή πρωτοπορία. Η δουλειά του διατρέχει ποικίλα μέσα, όπως η περφόρμανς, το βίντεο, η φωτογραφία, οι εγκαταστάσεις, τα έργα κειμένου και η μυθοπλασία. Η σύνδεσή του με τη Στέγη ξεκίνησε το 2016, με τη συμμετοχή του στο Fast Forward Festival και το έργο And For The Rest (Athens). Μέσω αφισών στους δρόμους της Αθήνας, το έργο έδωσε φωνή σε επιθυμίες και εκκλήσεις ανθρώπων που ζούσαν στην πόλη χωρίς να έχουν δικαίωμα ψήφου. Αυτή η δημιουργική σχέση συνεχίζεται, με τη γλώσσα του να αποκτά πλέον παρουσία και στα κτίρια του οικοσυστήματος του Ιδρύματος Ωνάση.

Onassis Ready

Στην καρδιά της βιομηχανικής ζώνης του Ρέντη, ένα παλιό εργοστάσιο πλαστικών έχει μεταμορφωθεί σε έναν νέο, δυναμικό χώρο: το Onassis Ready. Με έκταση 3.760 τετραγωνικών μέτρων, ο χώρος έχει ήδη αναδειχθεί σε κόμβο σύγχρονης δημιουργίας, φιλοξενώντας εκθέσεις όπως το αφιέρωμα στον Juergen Teller «you are invited», δύο διοργανώσεις του Borderline Festival, το ONX Showcase και την έκθεση «Ongoing» της Tilda Swinton. Τον Απρίλιο του 2027, το Onassis Ready θα φιλοξενήσει την πρώτη μονογραφική έκθεση του Δημήτρη Παπαϊωάννου, ο οποίος θα επανέλθει στις ρίζες της καλλιτεχνικής του πρακτικής, εξερευνώντας τη ζωγραφική, τα σχέδια και τις ιδέες που διαμόρφωσαν τον εικαστικό του κόσμο.

Εκτός από τις φιλοξενούμενες δράσεις, το Onassis Ready λειτουργεί ως χώρος καλλιτεχνικής έκφρασης, πειραματισμού και έρευνας, υποστηρίζοντας τους Onassis AiR και Onassis ONX Fellows. Στον ίδιο χώρο στεγάζεται και το Αρχείο Ωνάση, το πρώτο στην Ελλάδα αρχείο ναυτιλιακών επιχειρήσεων, που περιλαμβάνει πάνω από ένα εκατομμύριο τεκμήρια. Παράλληλα, το Onassis Ready προσφέρεται για ενοικίαση, καλύπτοντας ανάγκες για δημιουργία, πρόβες και άλλες καλλιτεχνικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.