Η Ιστορική Αστική Σχολή της Πριγκήπου Επαναλειτουργεί Μετά από 27 Χρόνια, Υποδεχόμενη Μόλις Τέσσερις Μαθητές

Η Αστική Σχολή Πριγκήπου, το ιστορικό δημοτικό σχολείο της ελληνικής κοινότητας του νησιού, το οποίο είχε παραμείνει κλειστό από τους καταστροφικούς σεισμούς του 1999, εγκαινιάστηκε την περασμένη Κυριακή. Η επαναλειτουργία του έγινε μετά από δύο χρόνια εντατικών εργασιών ανακαίνισης, οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν από τον εφοπλιστή και διακεκριμένο ευεργέτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Αθανάσιο Μαρτίνο, και τη σύζυγό του, Μαρίνα.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος προεξήρχε πολυαρχιερατικής Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δημητρίου, τέλεσε στη συνέχεια τον αγιασμό στην παρακείμενη Αστική Σχολή. Στην τελετή παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της ομογένειας, καθώς και απόφοιτοι που ταξίδεψαν ειδικά από την Ελλάδα.
Παραλληλίζοντας την κατάσταση του σχολείου με τον «τραυματισμένο οδοιπόρο» από την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη, ο Πατριάρχης μίλησε για τις εκτεταμένες ζημιές που υπέστη το σχολείο από τους σεισμούς του 1999. Τόνισε πώς αυτές οι ζημιές επουλώθηκαν, καθιστώντας πλέον το σχολείο ξανά ένα φωτεινό παράδειγμα παιδείας και πολιτισμού.
Ένα Σχολείο, Πολλές Ζωές
Το δημοτικό σχολείο της Πριγκήπου, που οικοδομήθηκε μεταξύ 1912 και 1914, υπήρξε για πολλές δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά κέντρα του ελληνισμού στα Πριγκηπόνησα. Οι αίθουσές του αποτέλεσαν το χώρο μάθησης για γενιές μαθητών, σε μια εποχή όπου η ελληνική κοινότητα ήταν μια πολυπληθής και ζωηρή παρουσία στην κοινωνία του νησιού.
Ωστόσο, η πορεία του σχολείου ακολούθησε τις μεταβολές της ίδιας της ομογένειας. Τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1955, οι απελάσεις του 1964 και οι πολιτικές εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών οδήγησαν σε δραματική μείωση του ελληνικού πληθυσμού. Σήμερα, ο αριθμός των Ελλήνων κατοίκων της Πριγκήπου ανέρχεται μόλις σε 80-90 άτομα.
Το 1999, ο σεισμός του Μαρμαρά προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο σχολικό συγκρότημα, με αποτέλεσμα τα μαθήματα να μεταφερθούν προσωρινά σε άλλο κτήριο της κοινότητας. Η προϋπάρχουσα μείωση του μαθητικού πληθυσμού είχε ήδη μεταβάλει ριζικά τις ανάγκες της σχολής.
Σήμερα, οι μαθητές που φοιτούν είναι μόλις τέσσερις. Η ανακαίνιση του σχολείου δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αποκατάσταση ενός ιστορικού κτιρίου, αλλά και στη δημιουργία ενός πολιτιστικού κέντρου, το οποίο θα στεγαστεί για πρώτη φορά σε τμήμα του συγκροτήματος.
Ο Απόφοιτος που Έδωσε Νέα Ζωή στο Σχολείο του
Ανάμεσα στους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στην αποκατάσταση του σχολείου, ξεχωρίζει ένας παλιός του μαθητής, ο Βασίλης Πορίδης. Εκείνος ανέλαβε, ως εργολάβος, τις εργασίες ανακαίνισης.
Ο Μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων Δημήτριος, ο οποίος υπήρξε πρωτεργάτης αυτής της προσπάθειας, αναφέρθηκε στη βαθιά προσωπική σχέση του Βασίλη Πορίδη με το σχολείο. Επισήμανε τον ιδιαίτερο ζήλο και την αφοσίωση με την οποία εργάστηκε για την αποκατάστασή του, «ωσάν να επρόκειτο η Σχολή αυτή να δεχθεί εκατοντάδες μαθητάς».
Αυτή η φράση αποτυπώνει με σαφήνεια την έντονη αντίθεση της σημερινής πραγματικότητας της Πριγκήπου: ένα σχολείο που ανακαινίστηκε με τη φροντίδα που θα χρειαζόταν για την υποδοχή εκατοντάδων παιδιών, σε μια κοινότητα όπου ο μαθητικός πληθυσμός έχει πλέον συρρικνωθεί δραματικά.
Ο Μητροπολίτης Δημήτριος εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τους παλιούς αποφοίτους που ταξίδεψαν από την Αθήνα, απευθύνοντας τους την ευχή «να μη μας λησμονούν».
«Καλώς Ήρθατε Πίσω στο Σπίτι Σας»
Την ιδιαίτερη σύνδεση μεταξύ του σχολείου και των ανθρώπων του ανέδειξε η διευθύντρια του σχολείου και πρόεδρος της Κοινότητας Πριγκήπου, Αγνη Νικολαίδη, κατά την υποδοχή των παλιών αποφοίτων.
Χαρακτήρισε το σχολικό κτίριο ως «σιωπηλό μάρτυρα» της ιστορίας της κοινότητας από το 1914.
«Γιατί ένα σχολείο δεν είναι απλώς αίθουσες, θρανία και διάδρομοι. Είναι οι στιγμές, τα βιώματα και οι εμπειρίες που κουβαλάμε μέσα μας για ολόκληρη τη ζωή. Για την Πρίγκηπο δεν είστε απλώς παλιοί μαθητές, είστε ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας αυτού του σχολείου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι Δάσκαλοι που Έμειναν στη Μνήμη
Ξεχωριστή θέση στην τελετή είχαν οι εκπαιδευτικοί που αφιέρωσαν ένα σημαντικό μέρος της ζωής τους στο σχολείο.
Η Αγνη Νικολαίδη μίλησε με ιδιαίτερη θέρμη για τη Βάσω Οξίδα, η οποία υπηρέτησε στην Αστική Σχολή για 47 ολόκληρα χρόνια.
Επιπλέον, τιμήθηκε ο παλαίμαχος εκπαιδευτικός Ιωάννης Καλαμάρης. Μια ιδιαίτερη χειρονομία συνέδεσε το παρόν με την προηγούμενη γενιά εκπαιδευτικών.
Η πρόεδρος της Πριγκήπου προσέφερε άνθη στη Ρίκα Μπεκιάρη-Παντελάρα, ζητώντας της να τα τοποθετήσει μπροστά στη φωτογραφία της μητέρας της, Παναγιώτας Μπεκιάρη, η οποία δίδαξε για 45 χρόνια στην Πρίγκηπο.
Σε αυτή την αναδρομή στη μνήμη, βρήκε τη θέση της και η Μαρίκα Χάτζου, η οποία υπήρξε η τελευταία διευθύντρια του ιστορικού Ορφανοτροφείου Πριγκήπου. Είχε φροντίσει παιδιά από την Ίμβρο, όταν τα ελληνικά σχολεία εκεί έπαψαν να λειτουργούν.
Το Αντάμωμα των Συμμαθητών
Η συγκίνηση της επιστροφής αποτυπώθηκε και στα λόγια της Ζωρζέτας Αναγνωστοπούλου, προέδρου του Συλλόγου Πριγκηπιανών της Αθήνας «Άγιος Γεώργιος ο Κουδουνάς». Εκείνη βρέθηκε ξανά ανάμεσα σε παλιούς συμμαθητές της.
«Σήμερα ανταμώνουμε στον αγαπημένο μας χώρο για να γιορτάσουμε το άνοιγμα του ανακαινισμένου σχολείου μας, να τιμήσουμε όσους συνέβαλαν στην αναγέννησή του και να ξαναζωντανέψουμε τις μνήμες που μας ενώνουν», ανέφερε, ανακαλώντας τις παιδικές τους περιπλανήσεις στα σοκάκια της Πριγκήπου και τους δασκάλους που τους μύησαν στις παραδόσεις του τόπου.
Για την ίδια, η μικρή ελληνική κοινότητα του νησιού εξακολουθεί να επιτελεί έναν ιδιαίτερο ρόλο, διατηρώντας τους δεσμούς ανάμεσα σε όσους παρέμειναν και σε εκείνους που έφυγαν.
Την περιέγραψε ως «μια κοινότητα μικρή σε αριθμό, με βαθύ εκκλησιαστικό ήθος, που κρατά το δεσμό ανάμεσα στη Ρωμιοσύνη που παραμένει εδώ και σ’ εκείνη που ζει μακριά. Μια κοινότητα που συνεχίζει με ακατάλυτη αντοχή».
Από τη Μνήμη στην Επόμενη Μέρα
Το ιστορικό κτίριο δεν προορίζεται να λειτουργήσει αποκλειστικά ως εκπαιδευτικός χώρος, αλλά και ως πολιτιστικό κέντρο, διατηρώντας έτσι την ενεργή του σχέση με την ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης.
Η αποκατάσταση της σχολής δεν αναιρεί τη δημογραφική πραγματικότητα της Πριγκήπου ούτε τις ιστορικές απώλειες της ομογένειας. Ίσως αυτή να είναι και η πιο χαρακτηριστική εικόνα από τα εγκαίνια: ένα σχολείο με μόλις τέσσερις μαθητές σήμερα, να υποδέχεται ξανά τους μαθητές του χθες. Ανθρώπους που επέστρεψαν ύστερα από δεκαετίες, όχι για να ξανακαθίσουν στα θρανία, αλλά για να βεβαιωθούν ότι ο τόπος των παιδικών τους χρόνων εξακολουθεί να υπάρχει.
Όπως το διατύπωσε η Ζωρζέτα Αναγνωστοπούλου, κοιτάζοντας την κεντρική αίθουσα, γεμάτη πλέον από τους παλιούς συμμαθητές της:
«Σήμερα η κεντρική αίθουσα της σχολής είναι γεμάτη ξανά από παιδιά».


