Το Νησί Kharg: Η Καρδιά της Ιρανικής Πετρελαϊκής Βιομηχανίας και η Στρατηγική του Trump

Φωτογραφία: AP
Η αποβάθρα του Kharg, σε φωτογραφία του 1971.

Το κοραλλιογενές νησί Kharg, μια μικρή αλλά κρίσιμη λωρίδα γης στον Περσικό Κόλπο, παραμένει ανέγγιχτο από τα χτυπήματα των αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων, ακόμη και μετά από 10 ημέρες πολέμου. Πρόκειται για το ζωτικό κέντρο της πετρελαϊκής βιομηχανίας του Ιράν.

Εκτιμάται ότι περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου διέρχεται από αυτό το νησί, προτού μεταφερθεί με τάνκερς μέσω των Στενών του Ορμούζ. Το Kharg διαθέτει δυνατότητα φόρτωσης περίπου 7 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου ημερησίως.

Λόγω της τεράστιας οικονομικής του σημασίας για το Ιράν, το νησί θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτο σε στρατιωτικές επιθέσεις. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι ο έλεγχος του Kharg θα απαιτούσε την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων, μια ενέργεια από την οποία οι ΗΠΑ διστάζουν να εμπλακούν.

Μια επίθεση στο Kharg θα προκαλούσε περαιτέρω αναταραχή στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.

Ο Petras Katinas, από το αμυντικό think tank RUSI του Λονδίνου, εξηγεί στο CNBC ότι η κατάληψη του νησιού θα έπληττε σοβαρά τη ροή εσόδων από το πετρέλαιο για το ιρανικό καθεστώς. «Με τη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ να έχει διακοπεί, οι Ιρανοί δεν μπορούν να πουλήσουν πετρέλαιο ούτως ή άλλως», σημειώνει, «αλλά κοιτάζοντας μπροστά, η κατάληψη θα έδινε στις ΗΠΑ στρατηγικό πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις, ανεξάρτητα από το ποιο καθεστώς θα βρισκόταν στην εξουσία μετά το τέλος της στρατιωτικής επιχείρησης».

«Ωστόσο», προσθέτει, «η κατάληψη θα απαιτούσε μια χερσαία στρατιωτική επιχείρηση, κάτι που η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται διστακτική να αναλάβει, τουλάχιστον προς το παρόν».

Ένα νέο κύμα χτυπημάτων σε όλο το Ιράν κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, το οποίο στόχευσε, μεταξύ άλλων, σε αρκετές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και δεξαμενές, σηματοδοτεί μια νέα φάση στον πόλεμο που διανύει την 10η ημέρα του, ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια, για πρώτη φορά από το 2022.

Ο Tamas Varga, αναλυτής πετρελαίου της PVM, δήλωσε στο CNBC: «Εάν ο πρόεδρος Trump αποφάσιζε να καταλάβει αυτόν τον κρίσιμο κόμβο, θα έπληττε σημαντικά το ιρανικό καθεστώς, στερούμενο μια ζωτικής σημασίας πηγή εσόδων. Μια τέτοια κίνηση θα θύμιζε την παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις αρχές του έτους, όταν ουσιαστικά ανέλαβαν τον έλεγχο του πετρελαϊκού τομέα της χώρας».

«Ενώ κάτι τέτοιο θα μπορούσε να υποδηλώνει την επανέναρξη των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου – υπό την εποπτεία των ΗΠΑ, και μόνο εάν τα Στενά ανοίξουν ξανά – θα παρέμενε παράλληλα ευάλωτο σε επιθέσεις με drones από το εσωτερικό του Ιράν. Μια ενδεχόμενη κατοχή του νησιού από τις ΗΠΑ θα περιέπλεκε περαιτέρω μια ήδη περίπλοκη κατάσταση», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον Marc Gustafson, πρώην επικεφαλής του Situation Room του Λευκού Οίκου, υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο Trump θα μπορούσε να παρασυρθεί να διατάξει τις αμερικανικές δυνάμεις να προσπαθήσουν να καταλάβουν το νησί Kharg.

Ο ειδικός, ο οποίος υπηρέτησε υπό τους προέδρους Trump, Biden και Obama, επισημαίνει ότι μια τέτοια κατάληψη θα επέτρεπε στον Αμερικανό πρόεδρο να διεκδικήσει μια συμβολική νίκη και να προσφέρει στα αμερικανικά στρατεύματα ένα φυσικό φράγμα από το ηπειρωτικό Ιράν, ενώ παράλληλα θα ταίριαζε με την προσπάθεια του Trump να αποκτήσει μέγιστη διαπραγματευτική ισχύ έναντι του ιρανικού καθεστώτος.

Ωστόσο, οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση ενέχει σημαντικό ρίσκο, τονίζει ο Gustafson, ο οποίος είναι σήμερα ανώτερος διευθυντής ανάλυσης στην Eurasia Group.

Μια προσπάθεια κατάληψης του νησιού θα απαιτούσε την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο σημείο και πιθανότατα θα το καθιστούσε στόχο ιρανικών drones για πολλές εβδομάδες. Σύμφωνα με τον Gustafson, η Τεχεράνη θα μπορούσε ακόμη και να προβεί σε αυτο-σαμποτάζ, καταστρέφοντας τον πετρελαϊκό αγωγό που το τροφοδοτεί. Όλα αυτά θα μπορούσαν να προκαλέσουν περαιτέρω αύξηση των τιμών του πετρελαίου.

Ο Jan van Eck, CEO της VanEck Funds, συμφωνεί ότι το Kharg θα μπορούσε να γίνει στόχος του Trump, εάν ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμούσε να ακολουθήσει στο Ιράν την ίδια στρατηγική με τη Βενεζουέλα, κόβοντας τις πετρελαϊκές εξαγωγές και το σκληρό νόμισμα, προκειμένου να αποκτήσει διαπραγματευτική ισχύ για το μέλλον.

moneyreview.gr

Διαβάστε επίσης:

• Η αγορά πετρελαίου μπροστά σε πρωτόγνωρη κρίση – «The sky is the limit» για τις τιμές
• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου
• ΗΠΑ: Το ράλι του πετρελαίου δεν θα έχει διάρκεια, εκτιμά ο Wright
• Ιράκ: Μείωση της παραγωγής πετρελαίου κατά 70%

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News