Οδηγός Παροχών και Επιδομάτων για Μακροχρόνια Ανέργους: Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε

Στη χώρα μας, οι μακροχρόνια άνεργοι δικαιούνται να λάβουν μια σειρά από σημαντικές παροχές και επιδόματα, τόσο από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) όσο και εκπτώσεις σε λογαριασμούς ρεύματος, φόρους κ.α. Σύμφωνα με τον ορισμό της ΔΥΠΑ, μακροχρόνια άνεργος θεωρείται ο πολίτης που είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο της υπηρεσίας για διάστημα άνω των 12 συνεχόμενων μηνών. Ας δούμε αναλυτικά τι δικαιούνται:

• 1) Επιδόματα και Ενισχύσεις από τη ΔΥΠΑ
  • Α. Μηνιαίο Επίδομα Μακροχρονίως Ανέργων (200 ευρώ για 1 έτος):
    Αυτό το επίδομα χορηγείται υπό τις εξής προϋποθέσεις:
    • Οι δικαιούχοι πρέπει να έχουν εξαντλήσει την 12μηνη τακτική επιδότηση ανεργίας. Σημειώνεται ότι εάν κάποιος είναι άνεργος για δύο έτη αλλά δεν είχε λάβει την κανονική επιδότηση ανεργίας στο παρελθόν, δεν δικαιούται αυτό το επίδομα.
    • Το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα των δικαιούχων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ, ποσό που αυξάνεται κατά 587 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί.

    Η αίτηση πρέπει να υποβάλλεται εντός 2 μηνών από τη λήξη της τακτικής επιδότησης ανεργίας.

  • Β. Εφάπαξ Βοήθημα (300 ευρώ):
    Δικαιούχοι είναι όσοι συμπληρώνουν άνω των 5 ετών (60 μηνών) συνεχόμενης ανεργίας και έχουν συντάξει ή επικαιροποιήσει το Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης (ΑΣΔ). Χωρίς αυτό, το σύστημα δεν αναγνωρίζει την αίτηση.
    Εδώ εφαρμόζονται τα ετήσια εισοδηματικά κριτήρια που ισχύουν για το επίδομα θέρμανσης: περίπου 16.000 ευρώ για άγαμους και 24.000 ευρώ για έγγαμους.
  • Γ. Ειδική Ενίσχυση (810 ευρώ):
    Οι δικαιούχοι περιλαμβάνουν μονογονεϊκές οικογένειες, θύματα ενδοοικογενειακής βίας, άτομα που έχουν ολοκληρώσει προγράμματα απεξάρτησης και αποφυλακισμένους. Επιπλέον, πρέπει να έχουν τουλάχιστον 75 ημέρες ασφάλισης (ένσημα) τα τελευταία 2 έτη πριν την υποβολή της αίτησης.
• 2) Δωρεάν Μετακίνηση στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς:
  Οι μακροχρόνια άνεργοι δικαιούνται δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά μέσα μαζικής μεταφοράς, εφόσον διαθέτουν την προσωποποιημένη κάρτα (π.χ. Athena Card). Μέσω της εφαρμογής ή των εκδοτηρίων, μπορούν να «φορτώνουν» το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης κάθε μήνα, επιδεικνύοντας τη βεβαίωση ανεργίας τους.
• 3) Κοινωνικός Τουρισμός και Επιταγές (Voucher) Θεάματος:
  Η ΔΥΠΑ διοργανώνει ετησίως το πρόγραμμα Κοινωνικός Τουρισμός, προσφέροντας δωρεάν διακοπές (6 έως 10 διανυκτερεύσεις). Επίσης, χορηγούνται voucher για δωρεάν εισιτήρια σε θέατρα και για αγορά βιβλίων. Οι μακροχρόνια άνεργοι λαμβάνουν επιπλέον μόρια στην αξιολόγηση, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες επιλογής τους σε σχέση με νεότερους ανέργους.
• 4) Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ):
  Οι μακροχρόνια άνεργοι εντάσσονται στο ΚΟΤ υπό ευνοϊκότερους όρους, εξασφαλίζοντας έκπτωση από 30% έως 40% στον λογαριασμό ρεύματος. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ.
• 5) Έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ:
  Εφόσον το συνολικό εισόδημα των μακροχρόνιων ανέργων είναι χαμηλό και η ακίνητη περιουσία τους δεν υπερβαίνει συγκεκριμένα τετραγωνικά, δικαιούνται 50% έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ. Η έκπτωση φτάνει στο 100% για τρίτεκνους, πολύτεκνους ή αναπήρους που είναι άνεργοι.
• 6) Υγεία και Σύνταξη:
  • Άνω των 55 ετών με 3.000 ένσημα στο ΙΚΑ δικαιούνται πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.
  • Από 29 έως 55 ετών, παρέχεται κάλυψη για ασθένεια (σε είδος, όχι σε χρήμα) έως 2 έτη, εφόσον έχουν τουλάχιστον 2 μήνες ανεργίας και έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 600 ημέρες ασφάλισης στο παρελθόν.

  Για τους ανέργους που τους λείπουν ένσημα για τη σύνταξη γήρατος: άνδρες άνω των 60 ετών και γυναίκες άνω των 55 ετών, που είναι εγγεγραμμένοι στη ΔΥΠΑ για τουλάχιστον 12 μήνες, η ΔΥΠΑ μπορεί να καλύψει τις εισφορές τους για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ενσήμων.

• 7) Προκηρύξεις ΑΣΕΠ και Προγράμματα Κατάρτισης της ΔΥΠΑ (Voucher):
  Οι μακροχρόνια άνεργοι λαμβάνουν περισσότερα μόρια σε όλες τις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ για μόνιμες ή εποχικές θέσεις στο Δημόσιο, σε σύγκριση με άλλους υποψηφίους. Για κάθε εξάμηνο ανεργίας απονέμεται σταθερός αριθμός μορίων, με ανώτατο όριο τους 12-18 μήνες. Επιπλέον, η ΔΥΠΑ διοργανώνει συχνά προγράμματα κατάρτισης με voucher (π.χ. για «Πράσινες Δεξιότητες» ή «Ψηφιακές Δεξιότητες»), προσφέροντας εκπαιδευτικό επίδομα (περίπου 5 ευρώ ανά ώρα κατάρτισης), με ένα πρόγραμμα 200 ωρών να μπορεί να αποφέρει καθαρά 1.000 ευρώ.
• 8) Επίδομα 200 ευρώ και Εύρεση Εργασίας:
  Εάν κάποιος μακροχρόνια άνεργος λαμβάνει το επίδομα των 200 ευρώ και βρει εργασία πριν τη λήξη του 12μηνου, δεν χάνει το επίδομα. Συνεχίζει να λαμβάνει το 50% του επιδόματος (δηλαδή 100 ευρώ επιπλέον του μισθού του) μέχρι τη συμπλήρωση του αρχικού 12μηνου.

Σημαντική Σημείωση: Όλες οι παροχές που χορηγούνται στους μακροχρόνια ανέργους, εκτός από το τακτικό επίδομα ανεργίας, υπόκεινται στα εκάστοτε εισοδηματικά όρια που προβλέπονται από τη φορολογική νομοθεσία. Εάν το εισόδημα υπερβαίνει αυτά τα όρια, ο άνεργος διατηρεί την κάρτα μοριοδότησης για το ΑΣΕΠ, αλλά ενδέχεται να χάσει κάποιες παροχές, όπως οι δωρεάν μετακινήσεις και οι επιταγές του Κοινωνικού Τουρισμού.