Συγκλονιστική Επικράτηση της Ταινίας «Όλες οι Κυριακές» της Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα στα Βραβεία Γκόγια: Η Ισπανική Ταινία της Χρονιάς

Η ταινία «Όλες οι Κυριακές» της Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα, κατάφερε να σαρώσει στα φετινά βραβεία Γκόγια, αποσπώντας τα πέντε πιο σημαντικά ισπανικά κινηματογραφικά βραβεία: Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου, τα οποία απέσπασε η ίδια η Alauda Ruiz de Azúa, καθώς και Α’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της Patricia López Arnaiz και Β’ Γυναικείου Ρόλου για τη Nagore Aranburu. Η ταινία δικαίως κέρδισε τον τίτλο της «Ισπανικής ταινίας της χρονιάς», ενώ ήδη έχει ενταχθεί στη λίστα με τις δέκα καλύτερες ισπανικές ταινίες όλων των εποχών.

Το αφήγημα εστιάζει σε μια 17χρονη έφηβη, την Αϊνάρα, η οποία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι της ζωής της. Αντιμέτωπη με την ανάγκη να επιλέξει το ακαδημαϊκό της μέλλον, νιώθει μια έντονη εσωτερική παρόρμηση για έναν διαφορετικό δρόμο, πιο κοντά στην πνευματικότητα και την αφοσίωση στον Θεό.

Το «Όλες οι Κυριακές» είχε προηγουμένως βραβευτεί ως Καλύτερη Ταινία στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σαν Σεμπαστιάν, είχε συγκεντρώσει 13 υποψηφιότητες για τα Βραβεία Γκόγια και είχε σημειώσει εντυπωσιακή εμπορική επιτυχία στην Ισπανία. Από την προηγούμενη Πέμπτη, η ταινία προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες, αποσπώντας τις καλύτερες κριτικές.

ΥΠΟΘΕΣΗ

Η Αϊνάρα, μια έξυπνη και ιδεαλίστρια έφηβη, βρίσκεται σε μια κομβική στιγμή της ζωής της. Όπως επιθυμεί η οικογένειά της, καλείται να αποφασίσει τις σπουδές που θα ακολουθήσει. Ωστόσο, η Αϊνάρα αισθάνεται ότι το πραγματικό της μέλλον μπορεί να βρίσκεται αλλού, στην απόλυτη αφοσίωση στον Θεό.

Καθώς οι συνομήλικοί της εξερευνούν τις χαρές και τις αναταραχές της εφηβείας – τους πρώτους έρωτες, τις εξόδους, τις νέες ελευθερίες – η Αϊνάρα νιώθει ολοένα και πιο διχασμένη ανάμεσα στις συμβατικές κοινωνικές προσδοκίες και έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο: αυτόν της ολοκληρωτικής, σωματικής και ψυχικής, αφοσίωσης στον Θεό. Παράλληλα με τα πρώτα σκιρτήματα του έρωτα με ένα αγόρι, μέσα της φουντώνει μια απρόσμενη έλξη προς την ασκητική ζωή ενός μοναστηριού. Το κορίτσι έρχεται αντιμέτωπο με μια απόφαση ζωής που αναμένεται να διαταράξει την οικογενειακή ισορροπία.

Αναρωτιέται κανείς αν πρόκειται για γνήσια επιθυμία ή αν η απόφασή της έχει επηρεαστεί από το θρησκευτικό προσωπικό του σχολείου της. Ή μήπως η σκέψη αυτή οφείλεται στην αδιαφορία του πατέρα της και στην απουσία της μητέρας της;

Η δυναμική και μορφωμένη θεία της, η οποία έχει αναλάβει ρόλο μητέρας μετά τον θάνατο της αδελφής της και διατηρεί επιφυλακτική στάση απέναντι στον Καθολικισμό (με την ερμηνεία της Ισπανίδας σταρ Patricia López Arnaiz, την οποία απολαύσαμε και στο 20.000 είδη μελισσών), βρίσκεται στο πλευρό της ανιψιάς της – αλλά και απέναντί της…

Τι θα αποφασίσει τελικά η 17χρονη Αϊνάρα;

Η Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα αιφνιδιάζει τον θεατή με ένα απρόοπτο τέλος, τοποθετώντας στο επίκεντρο της ιστορίας δύο εξαιρετικές, πολυδιάστατες ηρωίδες: ένα περίπλοκο, αινιγματικό κορίτσι που αψηφά την εποχή του, και μια χειραφετημένη, ορθολογίστρια γυναίκα που δυσκολεύεται να κατανοήσει την προέλευση (αλλά και τις πιθανές συνέπειες) της ψυχικής παρόρμησης της ανιψιάς της.

Η ταινία παρουσιάζει – χωρίς να κρίνει ή να στιγματίζει – τις πρακτικές της πανταχού παρούσας καθολικής εκκλησίας στην Ισπανία: από τα σχολεία μέχρι την καθημερινότητα των μη ευλαβών Ισπανών που ενσωματώνουν τα τελετουργικά της ως αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους. Βαφτίζουν τα παιδιά τους από συνήθεια, «για να ακολουθήσουν την παράδοση», ντύνονται επισημότητα για να παραστούν με περηφάνια στην πρώτη τους κοινωνία, και τα εκπαιδεύουν σε καθολικά σχολεία, ενώ ταυτόχρονα τους συμβουλεύουν να μην εμπιστεύονται ποτέ τον ιερέα, «για ό,τι μπορεί να συμβεί…»

Σύμφωνα με το ισπανικό Fotogramas, μέσα από αυτή την αντίφαση, η ταινία αναδεικνύει την υποκρισία της ισπανικής κοινωνίας απέναντι στη θρησκεία: «Η Ισπανία είναι μια χώρα με σταυρούς στους τοίχους, εξοικείωση με το «Πάτερ ημών», κηδείες και μνημόσυνα, αλλά αν κάποιος παραμείνει παρθένος μέχρι τον γάμο, χαρακτηρίζεται “περίεργος”.

Για έναν πιστό καθολικό, η ιστορία μιας 17χρονης που ακούει το κάλεσμα του Θεού και αποφασίζει να αφιερωθεί στη μοναστική ζωή, παρά τις αντιρρήσεις της κοινωνίας, αποτελεί αναμφίβολα πηγή υπερηφάνειας και θαυμασμού… Ωστόσο, από την οπτική ενός μη πιστού, το «Όλες οι Κυριακές» μετατρέπεται σε μια ταινία τρόμου – ίσως η πιο τρομακτική των τελευταίων ετών – στην οποία ένα ανήλικο κορίτσι, συντετριμμένο από το πένθος και ακόμη χωρίς σαφή προσανατολισμό στη ζωή, στρατολογείται από μια λατρεία που το απομονώνει από τους αγαπημένους του και το μετατρέπει σε υποταγμένη υπηρέτρια μιας υποτιθέμενης θεϊκής οντότητας».

Ο φακός της Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα εστιάζει στις μοναχές, στο γαλήνιο βλέμμα τους και στη φαινομενικά διακριτική τους επιρροή στο κορίτσι, αφήνοντας όμως τον θεατή να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα για τον τρόπο που χειρίζονται την επιθυμία μιας ανήλικης να ακολουθήσει τον μοναχισμό. Παρόμοια αμφιλεγόμενη παραμένει και η στάση του πατέρα του κοριτσιού.

Η νεαρή σκηνοθέτης δηλώνει: «Το Όλες οι Κυριακές εμπνεύστηκε από μια ιστορία που άκουσα πριν από λίγο καιρό: ένα 18χρονο κορίτσι αποφάσισε να κλειστεί σε μοναστήρι. Οι προσπάθειες της οικογένειάς της να την αποτρέψουν ήταν μάταιες. Αναρωτήθηκα: Γιατί να γίνει κάποιος μοναχός σε αυτή την ηλικία; Γιατί να γυρίσει την πλάτη στον κόσμο ακριβώς τη στιγμή που μπαίνει στην ενηλικίωση; Και πώς μπορείς να τον πείσεις ότι αξίζει να βιώσει την ενηλικίωση όταν ο έξω κόσμος μοιάζει τόσο αβέβαιος και δύσκολος;»

«Ο μοναχισμός», υποστηρίζει, «είναι ίσως μία από τις πιο ακραίες εκφράσεις της αναζήτησης μιας θέσης στον κόσμο, και μου φάνηκε ως η τέλεια δικαιολογία για να αμφισβητήσω την οικογένεια ως το φυσικό μας καταφύγιο. Είτε είμαστε άθεοι, είτε αγνωστικιστές, είτε πιστοί, πρέπει να πιστεύουμε σε κάτι για να συνεχίσουμε. Όλοι ποντάρουμε σε κάτι, δεσμευόμαστε σε διαφορετικές σχέσεις χωρίς καμία απόλυτη απόδειξη ότι αυτές είναι αληθινές. Τις νιώθουμε αληθινές και αυτό είναι αρκετό για μας. Υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν στον Θεό, άλλοι στους συντρόφους τους και κάποιοι άλλοι στην οικογένειά τους -ως κάτι αδιάλυτο».

Η χορωδιακή θρησκευτική μουσική έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία, όπου όσα λέγονται είναι εξίσου σημαντικά με όσα δεν λέγονται. «Η πνευματικότητα δεν βρίσκεται μόνο στο μοναστήρι, αλλά και έξω από αυτό. Δεν είναι τόσο η θρησκευτική πνευματική διάσταση που κυριαρχεί στο φιλμ, αλλά η συναισθηματική. Αυτό το αόρατο που μας περιβάλλει όλους. Η ευθραυστότητα των πραγμάτων. Η απώλεια ανθρώπων που αγαπάμε. Οι χωρισμοί που συμβαίνουν χωρίς φωνές ή καβγάδες. Ο πρώτος αβέβαιος έρωτας. Οι άβυσσοι που ανοίγουν ενώ τίποτα δεν φαίνεται να συμβαίνει…»

Η Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα στο «Όλες οι Κυριακές» δίνει χώρο σε όλα τα μέλη της οικογενείας, τα φέρνει σε διάλογο και αντιπαράθεση, εκθέτοντας τις συναισθηματικές και ιδεολογικές τους δυνάμεις και αδυναμίες. Μια ιστορία για την οικογένεια και τα ρήγματά της – τις χαραμάδες από τις οποίες ξεπροβάλλουν τα αντιφατικά συναισθήματα που γεννούν οι αποφάσεις των άλλων, όσο παράξενες κι αν φαίνονται.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΚΥΡΙΑΚΕΣ (“Los Domingos”, ΙΣΠΑΝΙΑ, 2025, 117’)

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα

ΣΕΝΑΡΙΟ: Αλάουντα Ρουίθ ντε Αθούα

ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Πατρίσια Λόπες Αρναΐθ, Μπλάνκα Σορόα, Μιγκέλ Γκαρσές, Χουάν Μινουχίν, Μέιμπελ Ριβέρα, Ναγκόρε Αραμπούρου