Εξελίξεις στη Συνεργασία του Ιράν με τον ΔΟΑΕ

Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα σταματήσει τη συνεργασία της με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) εάν οι κυρώσεις του ΟΗΕ επανέλθουν, σύμφωνα με την ανώτατη αρχή εθνικής ασφάλειας του Ιράν. Η προειδοποίηση αυτή ήρθε μετά την έγκριση που δόθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη.

Η ψηφοφορία στον ΟΗΕ που οργανώθηκε από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τη Γερμανία προβλέπει να τεθούν ξανά σε εφαρμογή οι διεθνείς κυρώσεις στις 28 Σεπτεμβρίου, τις οποίες είχε αναστείλει το 2015 ως αποτέλεσμα της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με πολλές παγκόσμιες δυνάμεις. Σύμφωνα με ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, η ενέργεια αυτή από πλευράς των ευρωπαϊκών χωρών “θα οδηγήσει στην de facto αναστολή της συνεργασίας” με τον ΔΟΑΕ.

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν διευθύνεται από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος έχει τον τελικό λόγο σε ζητήματα ασφαλείας στη χώρα.Σύμφωνα με νόμο που εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο τον περασμένο Ιούλιο,το Ιράν είχε ήδη αναστείλει τη συνεργασία του λόγω των συγκρούσεων που ξέσπασαν μετά τις επιθέσεις ισραηλινών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος στις 13 Ιουνίου.

Ωστόσο, νωρίς Σεπτεμβρίου, η Τεχεράνη συμφώνησε να επαναφέρει τη συνεργασία της με τον ΔΟΑΕ αφότου καθορίστηκε ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας. Το Ιράν κατηγόρησε προηγουμένως τον οργανισμό ότι δεν καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις και τις αμερικανικές ενέργειες κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης. Επιπλέον, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την ευθύνη του ΔΟΑΕ για την αιφνίδια επίθεση καθώς συνέβη αμέσως μετά μία σημαντική ψήφο για το πυρηνικό πρόγραμμα στην έδρα τους στη Βιέννη.

Το πράσινο φως για την επαναφορά των κυρώσεων από το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι μια δράση που μπορεί να τροποποιηθεί μέσα σε μία εβδομάδα. Για αυτό οι Ευρωπαίοι έχουν θέσει τρεις προϋποθέσεις: πρώτον, να ξεκινήσουν άνευ όρων διαπραγματεύσεις απευθείας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν· δεύτερον, πλήρης πρόσβαση στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ στις σχετικές εγκαταστάσεις· και τρίτον, ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα αποθέματα εμπλουτισμένων υλικών.

Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι Ευρωπαίοι υπονομεύουν τόσο τις διαπραγματεύσεις όσο και τη διπλωματία γενικά. Το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας προκαλεί εδώ και χρόνια εντάσεις μεταξύ αυτού και των δυτικών χωρών όπως οι ΗΠΑ καθώς και μεταξύ άλλων κρατών όπως είναι η επικριτής τους στο θέμα αυτό – το Ισραήλ – όπου υπάρχουν υποψίες πως η Τεχεράνη σκοπεύει στην ανάπτυξη πυρηνων όπλων. Οι αξιώσεις αυτές απορρίπτονται έντονα εκ μέρους της Τεχερώνης που υπενθυμίζει πως απαιτεί δικαιωματικά πρόσβαση στην ειρηνευτική χρήση της πυρηvικής ενέργειας.