Αποδοχή των Συνομιλιών του Καναδά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το SAFE

Όπως αναμενόταν,η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε το πράσινο φως για την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών του Καναδά με το Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο του ταμείου «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE). Αντίθετα, η Τουρκία φαίνεται να αποκλείεται από τον πρώτο γύρο, ενώ η Ελλάδα αντλεί δύναμη προετοιμάζοντας μια νέα πρόταση, καθώς εγκρίθηκαν περίπου 730 εκατομμύρια ευρώ από τα 1,2 δισεκατομμύρια που είχε ζητήσει.

Το SAFE διαθέτει προϋπολογισμό ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ και έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον 18 κρατών-μελών της ΕΕ. Στην περίπτωση της Ελλάδας, θα χορηγηθούν δάνεια συνολικού ύψους 730 εκατομμυρίων ευρώ σε διάστημα πέντε ετών. Οι αποπληρωμές θα αρχίσουν το 2035 και θα ολοκληρωθούν μέσα σε μέγιστη περίοδο έως και 45 ετών. Υπενθυμίζεται ότι αρχικά η Ελλάδα ζήτησε δάνεια ύψους 1,2 δισ., αλλά μπορεί να διεκδικήσει τα υπόλοιπα χρήματα μέσω νέων προτάσεων μέχρι τα τέλη του 2030.

Ταυτόχρονα,η Τουρκία παραμένει εκτός λόγω μπλοκαρίσματος από Ελλάδα και Κύπρο για λόγους σχετικούς με casus belli και κατοχή αντίστοιχα. Η Γαλλία συντονίζει τις κινήσεις της προς αυτήν την κατεύθυνση. Διπλωματικές πηγές έχουν επιβεβαιώσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει συμφωνία που να υποβαθμίζει τις στρατηγικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας.

Ο μηχανισμός SAFE προσφέρει επίσης δυνατότητες χρηματοδότησης τρεχουσών παραγγελιών οπλικών συστημάτων ξεκινώντας με στρατιωτικές δαπάνες που προγραμματίζονται για τη χρονική περίοδο από το 2026 έως το 2030 με μειωμένη επιβάρυνση στον κρατικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Το ταμείο είναι ανοικτό επίσης για την αγορά οπλικών συστημάτων κατασκευασμένων έξω από την ΕΕ αλλά όχι πάνω από ποσοστό συμμετοχής 35%. Αυτό ανοίγει δρόμο κυρίως για αγορές προϊόντων απ’ τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τη Νορβηγία καθώς και άλλες χώρες όπως τον Καναδά ή τη Βραζιλία όπου οι αμυντικές βιομηχανίες τους είναι ενεργές στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η κατάσταση γύρω από τον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί ακόμα να εξευγενιστεί περαιτέρω. Τα χρήματα που διατίθενται μέσω του SAFE μπορούν κυρίως να χρησιμοποιηθούν σε αγορές πυραύλων αεράμυνας ή μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεταξύ άλλων ειδών εξοπλισμού όπως σκάφη ή υποβρύχια.
«Απαραίτητη προϋπόθεση» για χώρες εκτός ΕΕ ώστε να συμμετάσχουν στο SAFE είναι η υπογραφή ενός Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης σχετικά με την ασφάλεια καθώς κι μία ξεχωριστή συμφωνία επιλεξιμότητας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί μ’ οικονομική συνεισφορά στο ταμείο.

Tanto ο Καναδάς όσο κι οι βρετανικές αρχές έχουν λόγους θέλοντας ν’ ενταχθούν στο SAFE – τόσο επειδή επιδιώκουν χρηματοδότηση έργων επανεξοπλισμού όσο κι επειδή θέλουν οι αμυντικές τους βιομηχανίες ν’ ανταγωνιστούν ισότιμα στα ευρωπαϊκά πλαίσια. Και φυσικά ως σημαντικά μέλη του ΝΑΤΟ ενδιαφέρονται ν’ ενδυναμώσουν τις σχέσεις τους μ’ αυτήν την ένωση στην τρέχουσα περίοδο γεμάτη αναστάτωση στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Mετά τον Καναδά κι το Ηνωμένο Βασίλειο ενδιαφέρον δείχνουν άλλες χώρες εκτός ΕΕ όπως η Τουρκία αλλά και κράτη όπως η Νότια Κορέα ή Ινδίας.