Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: 5,3 δισ. ευρώ για περιβαλλοντικές, στεγαστικές και συγκοινωνιακές παρεμβάσεις – 25 δράσεις για ευάλωτους πολίτες και μικρές επιχειρήσεις

Μια εκτεταμένη δέσμη 25 παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ, παρουσιάστηκε σήμερα, με στόχο την ενίσχυση 1,5 εκατομμυρίου ευάλωτων νοικοκυριών και 70.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων. Οι δράσεις εστιάζουν στην προώθηση επενδύσεων για ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, στην κοινωνική στέγαση και στην ενίσχυση των δημόσιων και ιδιωτικών μεταφορών. Την παρουσίαση έκαναν σε κοινή συνέντευξη Τύπου ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προγράμματα «Εξοικονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 μικρών επιχειρήσεων, την εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε οικίες, την ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς και την αύξηση κατά 100 ευρώ ετησίως του επιδόματος θέρμανσης. Επιπλέον, προβλέπεται η προμήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρμών μετρό, η εφαρμογή «κοινωνικού leasing» ηλεκτρικών οχημάτων για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, η επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων για μικρές επιχειρήσεις, και η πλήρης επιδότηση ατομικών μέσων μετακίνησης για άτομα με αναπηρία.

Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις αποτελούν μέρος της πρότασης της κυβέρνησης για την αξιοποίηση των πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, η οποία κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026. Ο κ. Χατζηδάκης, απαντώντας σε ερωτήσεις, ανέφερε ότι η στήριξη των ηλεκτρικών ταξί και η κοινωνική κατοικία αποτελούν τις δύο πρώτες προτεραιότητες.

Χατζηδάκης: Μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία που θα αξιοποιήσουμε στο έπακρο

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, τόνισε ότι οι δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου εξυπηρετούν πολλαπλούς στόχους: την οικονομική στήριξη οικογενειών και μικρών επιχειρήσεων, την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της οικοδομής, τη βελτίωση του κτιριακού αποθέματος, την προστασία του περιβάλλοντος και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών. «Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο αποτελεί επίσης σημαντικό αναπτυξιακό πυλώνα της οικονομίας, μαζί με το ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις, το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας κατά την επόμενη περίοδο, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Αποτελεί επίσης μια παρέμβαση με έντονο κοινωνικό πρόσημο. Είναι μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία την οποία θα αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό, χωρίς καθυστερήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι ανακοινώσεις αυτές, με έντονο κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αφορούν εκατομμύρια συμπολίτες. Στο συνολικό εγχείρημα συνεργάστηκαν 13 Υπουργεία, υπό τον συντονισμό της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης.

Αναλυτικά οι 25 παρεμβάσεις:

Δικαιούχοι: 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις (έως 9 εργαζόμενοι, έως 2 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε οικογένειες, νοικοκυριά με άτομο με αναπηρία, νοικοκυριά με ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια.

1. Εξοικονομώ για νοικοκυριά (1,2 δισ. ευρώ): Ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών με απλούστερο μοντέλο, επιδοτήσεις έως 80% και κάλυψη ΦΠΑ. (Παράδειγμα: Επένδυση 24.800€, επιδότηση 19.800€).
2. Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα (950 εκατ. ευρώ): Εγκατάσταση αντλιών θερμότητας (170.000 νοικοκυριά) και ηλιακών θερμοσιφώνων (110.000 νοικοκυριά) με επιδοτήσεις έως 80%. (Παράδειγμα: Κόστος 7.440€, επιδότηση 5.450€).
3. Αύξηση επιδόματος θέρμανσης (340 εκατ. ευρώ): Επιπλέον 100 ευρώ ετησίως για 780.000 δικαιούχους (2027-2032).
4. Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά: Ηλεκτρονική εγγραφή ευάλωτων πολιτών με ειδική κάρτα για άμεση πρόσβαση σε μέτρα στήριξης.
5. Ίδρυση one-stop shops (22 εκατ. ευρώ): Σημεία δωρεάν υποστήριξης σε κάθε Περιφέρεια για ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
6. Δωρεάν Έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. ευρώ): Τουλάχιστον 200.000 δωρεάν ΠΕΑ για ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά.
7. Ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών (435 εκατ. ευρώ): Για 7.000 ευάλωτους πολίτες σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, με χαμηλό μίσθωμα.
8. Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών (226 εκατ. ευρώ): Αναβάθμιση 15 κτιρίων για 5.600 φοιτητές.
9. Κοινωνικό Leasing (174 εκατ. ευρώ): Επιδότηση μίσθωσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων για 12.500 νοικοκυριά (μέση επιδότηση 13.000€).
10. 100% Επιδότηση Ατομικών Μέσων Μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία (51 εκατ. ευρώ): Για 13.200 άτομα (ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters, hand bikes).
11. Ενίσχυση στόλου αστικών λεωφορείων (129 εκατ. ευρώ): Προμήθεια 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
12. Αναβάθμιση 10 συρμών Μετρό Γραμμής 1 (60 εκατ. ευρώ): Μείωση χρόνου αναμονής και βελτίωση προσβασιμότητας.
13. Αναβάθμιση σταθμών Μετρό Γραμμής 1 (7 εκατ. ευρώ): Διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας σε όλους τους 24 σταθμούς.
14. Προμήθεια 12 νέων συρμών Μετρό Γραμμών 2 & 3 (210 εκατ. ευρώ): Βελτίωση αποδοτικότητας και μείωση χρόνου δρομολογίων.
15. Ανάπτυξη Υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική & Θεσσαλονίκη (10,2 εκατ. ευρώ): Ευέλικτη τοπική συγκοινωνία για 44.500 κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με αναπηρία.
16. Ανάπτυξη Υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε ημιαστικές περιοχές (44 εκατ. ευρώ): Προμήθεια 100 ηλεκτρικών λεωφορείων για 18 αγροτικές/ημιαστικές περιοχές.
17. ATHENS MOVE: Δημοτική Συγκοινωνία (11,2 εκατ. ευρώ): 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας στον Δήμο Αθηναίων με 17 ηλεκτρικά λεωφορεία.
18. Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία (219 εκατ. ευρώ): Μεταφορά περίπου 11.000 μαθητών, με προτεραιότητα σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
19. Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς ΟΣΕ (50 εκατ. ευρώ): Εξασφάλιση προσβασιμότητας για ευάλωτους χρήστες.
20. Ψηφιακή χαρτογράφηση και καθοδήγηση σε σταθμούς Μετρό (5,5 εκατ. ευρώ): Εφαρμογή εσωτερικής πλοήγησης με τεχνητή νοημοσύνη σε 67 σταθμούς Αθήνας και 18 Θεσσαλονίκης.
21. Εγκατάσταση Δημόσια Προσβάσιμων Σημείων Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (135 εκατ. ευρώ): Ανάπτυξη 4.400 σημείων φόρτισης.
22. Υποδομές Ποδηλατοδρόμων και πεζών (93 εκατ. ευρώ): 12 έργα σε πόλεις, μήκους 76,8 χλμ. ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων.
23. Εξοικονομώ για επιχειρήσεις (394 εκατ. ευρώ): Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και εξοπλισμού για 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
24. Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων (289 εκατ. ευρώ): Επιδότηση 30-40% για αγορά ή μίσθωση οχημάτων.
25. Επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά: 20.000€ επιδότηση για ιδιοκτήτες ταξί (με προσαύξηση 29.000€ για προσβάσιμα ταξί).

Παπασταύρου: Στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε ότι τα μέτρα αποτελούν «αποφασιστική προσπάθεια στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών και αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας». «Η χώρα μας διαθέτει τη συσσωρευμένη γνώση, που αποκόμισε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η οποία μεταφράζεται σε ευελιξίες και καλύτερο σχεδιασμό, φιλικότερο προς τους πολίτες και τις ανάγκες τους, αλλά και μια συνεχή πρόνοια για όσες Ελληνίδες και Έλληνες βρίσκονται στο κατώφλι της ενεργειακής ευαλωτότητας. Μέσα από απλοποίηση γραφειοκρατικών διαδικασιών, νέες, φιλικές στο περιβάλλον υποδομές, αλλά και άμεσες επιδοτήσεις, επιδιώκουμε να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών και να εξασφαλίσουμε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για όλους».

Παπαθανάσης: Εξασφαλίζουμε πόρους και επιταχύνουμε μεταρρυθμίσεις για συνέχιση της ανάπτυξης

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επισήμανε ότι «η κυβέρνηση εξασφαλίζει τους αναγκαίους πόρους και επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις με στόχο τη συνέχιση της ανάπτυξης, τη στήριξη της κοινωνίας και τη βελτίωση της καθημερινότητας των συμπολιτών μας». «Παρά τη διεθνή ρευστότητα, μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτικής σταθερότητας, θεσμικής σοβαρότητας και δημοσιονομικής στοχοθεσίας, συνεχίζουμε να κάνουμε τις δεσμεύσεις μας πράξη, με στόχο ακόμα περισσότερες επενδύσεις, ακόμα περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ακόμα μεγαλύτερη και σταθερή αύξηση των εισοδημάτων για όλους», πρόσθεσε.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με διάρκεια από το 2026 έως το 2032, «έρχεται να προστεθεί στα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για τη στήριξη ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων». Οι δράσεις διασφαλίζουν τη δίκαιη και ισόρροπη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, «μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς πράσινη μετάβαση».