Ενεργειακή Κρίση στην Ευρώπη: Λουκέτα, Διαμαρτυρίες και Εκλογικές Αναμετρήσεις Εν όψει Βαριού Χειμώνα

Αντιμέτωπη με μια δεύτερη σοβαρή ενεργειακή κρίση μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια, προτού προλάβει καν να ανακάμψει πλήρως από την προηγούμενη, η Ευρώπη βλέπει τον λογαριασμό των εισαγωγών ενέργειας να εκτοξεύεται κατά τουλάχιστον 127 δισ. ευρώ από την αρχή του έτους. Εργοστάσια κλείνουν, ενώ οι πολίτες αντιδρούν στην ακρίβεια, την ώρα που οι μισοί Ευρωπαίοι ετοιμάζονται να προσέλθουν στις κάλπες τους επόμενους 12 μήνες. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, προειδοποιεί το Bloomberg.

Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν σημειώσει αύξηση σχεδόν 200% από τον Φεβρουάριο, ξεπερνώντας τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα τέλη Οκτωβρίου και φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο της τελευταίας τετραετίας. Στα πρατήρια καυσίμων, οι τιμές του ντίζελ έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ οι τιμές της κηροζίνης έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Ταυτόχρονα, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας καταγράφουν ραγδαία άνοδο, με τη Γερμανία να έχει ήδη ξεπεράσει τη μέση τιμή που παρατηρείται συνήθως στην αρχή του χειμώνα, ακόμη και σε σύγκριση με το 2022.

Μεταξύ των τομέων που αναμένεται να πληγούν περισσότερο είναι αυτοί με υψηλή εξάρτηση από την ενέργεια και τις μεταφορές, από τις κατασκευές έως τα λιπάσματα, τη χημική βιομηχανία, τη γεωργία και τις αερομεταφορές. Καθώς οι ψηφοφόροι δυσκολεύονται να καλύψουν τους λογαριασμούς τους και να γεμίσουν τα οχήματά τους με καύσιμα, το ζήτημα της ενέργειας αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό πολιτικό ρόλο ενόψει των εκλογών, όπως τονίζει το Bloomberg.

Ήδη, στη Γερμανία, ένα εργοστάσιο πορσελάνης, το οποίο επέζησε από δύσκολες περιόδους, ετοιμάζεται να κλείσει οριστικά έπειτα από 182 χρόνια λειτουργίας. Στη γειτονική Πολωνία, η βιομηχανία λιπασμάτων ζητά από το υπουργείο Ενέργειας να λάβει μέτρα έναντι του εκρηκτικού κόστους. Στην Ισπανία, η κυβέρνηση, εν όψει και των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου, έχει διαθέσει 12 δισ. ευρώ από τον Μάρτιο, προκειμένου να μετριάσει τις επιπτώσεις από την άνοδο των λογαριασμών ενέργειας.

SOS εκπέμπει η βιομηχανία

«Έπειτα από πέντε χρόνια, έχουμε κουραστεί κάπως να μιλάμε για τη σοβαρότητα αυτού του ζητήματος, αλλά είναι πράγματι εξαιρετικά σοβαρό», δήλωσε στο Bloomberg ο Nicolai Romanowski, ανώτερος υπεύθυνος ενεργειακών θεμάτων στο European Chemical Industry Council (CEFIC). «Δεν είμαι βέβαιος ότι η αντίδραση που παρατηρούμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο αντικατοπτρίζει πλήρως τη σοβαρότητα της κρίσης που αντιμετωπίζουμε».

«Δεν βρισκόμασταν σε μια ιδανική κατάσταση όσον αφορά τα ενεργειακά θέματα πριν τον πόλεμο στο Ιράν, ούτε απολαμβάναμε ανταγωνιστικές τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο», αναφέρει μιλώντας στο Bloomberg ο Νίκος Κεραμίδας, Γενικός Διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Metlen Energy & Metals. «Ελπίζουμε, βεβαίως, ότι θα ληφθούν μέτρα για να αμβλυνθεί αυτός ο αντίκτυπος».

Ο κ. Κεραμίδας ζητά μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Διαφορετικά, όπως επεσήμανε, «δεν μπορώ να φανταστώ ότι δεν θα δούμε περαιτέρω λουκέτα στην Ευρώπη».

Το σχετικά καθησυχαστικό στοιχείο για τους καταναλωτές ενέργειας είναι ότι οι μετεωρολογικές προβλέψεις κάνουν λόγο για έναν γενικά ήπιο χειμώνα, λόγω του φαινομένου Ελ Νίνιο. Ωστόσο, οι κίνδυνοι για περιόδους έντονου ψύχους παραμένουν.

Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας είναι ευάλωτες σε πιθανές περιόδους ψύχους στην Ασία, που θα μπορούσαν να εντείνουν τον ανταγωνισμό για τα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και να οδηγήσουν σε περαιτέρω αυξήσεις των τιμών.

Μέτρα στήριξης 35 δισ. ευρώ

Οι κυβερνήσεις της Ε.Ε. έχουν υπερτριπλασιάσει τις δημοσιονομικές τους παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης από τον Ιούνιο, φτάνοντας σχεδόν τα 35 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία του think tank Bruegel. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της στήριξης δεν είναι επαρκώς στοχευμένο και μπορεί να λειτουργεί ακόμη και ως κίνητρο για την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, επιδεινώνοντας πιθανώς το πρόβλημα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Την ίδια στιγμή, η πλήρης απαγόρευση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Ρωσία, που τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου, αναδεικνύει πόσο δύσκολη ήταν η απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Ρωσία, τον πρώην μεγαλύτερο προμηθευτή της. Παρά τις προσπάθειες για ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η ευπάθεια της Ευρώπης στις διεθνείς αγορές έγινε δραματικά εμφανής όταν ο πόλεμος στο Ιράν ουσιαστικά έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη αρτηρία για τον παγκόσμιο εφοδιασμό.

Ακόμη και αν ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν διευθετηθεί σύντομα, είναι απίθανο οι αποστολές να επανέλθουν άμεσα σε φυσιολογικούς ρυθμούς, τονίζει το Bloomberg.

Σε χαμηλά επίπεδα οι αποθήκες

Για αυτόν τον λόγο, ο φετινός χειμώνας προβλέπεται δύσκολος. Οι αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον πρόσφατο μέσο όρο και σημαντικά χαμηλότερα από τον στόχο της Ε.Ε. για κάλυψη του 90% της χωρητικότητας. Σύμφωνα με σενάριο του European Network of Transmission System Operators for Gas, σε περίπτωση ενός πιο ψυχρού χειμώνα και υπό πίεση στις διεθνείς αγορές LNG, η Ευρώπη θα ολοκληρώσει τη χειμερινή περίοδο με τις αποθήκες της γεμάτες μόλις κατά 10%. Ακόμη και τότε, θα απαιτηθεί μια επώδυνη μείωση της ζήτησης ενέργειας κατά 15%. Στη Γερμανία, τα αποθέματα ενδέχεται να εξαντληθούν πλήρως έως τον Μάρτιο.

Εάν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων κατά τη διάρκεια του επόμενου καλοκαιριού θα μπορούσε να παρατείνει τη στενότητα στην αγορά έως και το επόμενο έτος, προειδοποίησε η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας.

Σε αυτή τη δύσκολη εξίσωση προστίθενται οι ανησυχίες για υβριδικές επιθέσεις που θα μπορούσαν να στοχεύσουν σε ενεργειακές υποδομές.

Οι πολιτικές επιπτώσεις αυτής της ενεργειακής κρίσης γίνονται ήδη αισθητές και ενδέχεται να αποδειχθούν σοβαρότερες από την προηγούμενη φορά. Διαδηλωτές έχουν βγει στους δρόμους, από το Βερολίνο μέχρι το Μιλάνο και από το Παρίσι, διαμαρτυρόμενοι για το κόστος ζωής, στο οποίο η ενέργεια αποτελεί βασικό στοιχείο.

Στη Γαλλία, η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας τροφοδοτεί μια ευρύτερη πολιτική, δημοσιονομική και κοινωνική κρίση, εν όψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου.

Η Ιταλία, η οποία εισάγει περίπου τα τρία τέταρτα του συνολικού ενεργειακού της εφοδιασμού, βρίσκεται επίσης στην πρώτη γραμμή της κρίσης.

Η Ευρώπη δεν κάνει αρκετά για να προστατεύσει τους πολίτες και τις βιομηχανίες από το αυξανόμενο κόστος, δηλώνει στο Bloomberg ο Wojciech Wrochna, Πολωνός υφυπουργός Ενέργειας. Η χώρα του, επίσης, οδεύει προς εκλογές το επόμενο έτος. Το ένα πέμπτο των κρατικών δαπανών της Πολωνίας για το τρέχον οικονομικό έτος έχει διατεθεί για την άμυνα, λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία, κάτι που αφήνει ελάχιστα περιθώρια ελιγμών για την αντιμετώπιση του ενεργειακού σοκ.

moneyreview.gr

Φυσικό αέριο: Νέα άνοδος των τιμών στην Ευρώπη – Στα 86,78 ευρώ η μεγαβατώρα

Ρεύμα: Γιατί η Ευρώπη χάνει τις «άμυνές» της απέναντι στις ανατιμήσεις

Πιερρακάκης μετά το Eurogroup: Στοχευμένα μέτρα για την ενεργειακή κρίση, με δημοσιονομική πειθαρχία