Μέση Ανατολή: Η γεωπολιτική κρίση που απειλεί τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και χρήματος

Η αιφνιδιαστική επίθεση Αμερικανών και Ισραηλινών στην Τεχεράνη, προπερασμένο Σάββατο, σηματοδότησε την έναρξη μιας σύρραξης με πρωτοφανή γεωγραφική έκταση για τη σύγχρονη ιστορία της Μέσης Ανατολής. Δέκα ημέρες μετά, η παγκόσμια κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, παρακολουθεί με έντονη αγωνία τις πιθανές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης. Μια επέκταση των εχθροπραξιών για επιπλέον 20 ημέρες θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταραχές στις διεθνείς αγορές ενέργειας και χρήματος, δημιουργώντας σημαντικά δημοσιονομικά και πραγματικά προβλήματα στις οικονομίες πολλών χωρών, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

Του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, κεντρικό σημείο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και ενέργειας, έχει καθηλώσει πάνω από 325 εμπορικά πλοία διαφόρων τύπων (πετρελαιοφόρα, πλοία μεταφοράς υγραερίου, κοντέινερς, πλοία χύδην φορτίου). Τα πλοία αυτά είτε επιστρέφουν στα λιμάνια αναχώρησής τους, είτε αναζητούν ιλιγγιώδη ναύλα για να διασχίσουν την επικίνδυνη ζώνη. Αυτή η εξέλιξη όχι μόνο δυσχεραίνει τις μεταφορές, αλλά οδηγεί και σε αυξήσεις τιμών, λόγω της διεθνούς έλλειψης καυσίμων. Τα φορτία που τελικά καταφέρνουν να περάσουν, επιβαρύνονται με εξαιρετικά υψηλό μεταφορικό και ασφαλιστικό κόστος. Ήδη, οι συνέπειες είναι ορατές: κράτη των οποίων οι εξαγωγικές υποδομές βρίσκονται βόρεια του Ομάν αναγκάζονται να μειώσουν δραστικά την παραγωγή τους. Ειδικότερα, το Κατάρ ανακοίνωσε την Παρασκευή την πλήρη διακοπή της παραγωγής του.

Ασφαλώς, ο σχεδιασμός των Ηνωμένων Πολιτειών το πρωινό του προπερασμένου Σαββάτου δεν προέβλεπε αυτή την εξέλιξη. Τότε, ισραηλινά και αμερικανικά μαχητικά κατέστρεψαν την κατοικία του Ιρανού ηγέτη, «αποκεφαλίζοντας» ουσιαστικά την ηγεσία του καθεστώτος. Η Ουάσιγκτον προσδοκούσε την κατάρρευση του καθεστώτος, κάτι που δεν συνέβη. Αντιθέτως, οι Ιρανοί επέκτειναν τις εχθροπραξίες, εξαπολύοντας βαλλιστικές επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου, την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια από τις αρχικές του δηλώσεις, ανέφερε ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει τέσσερις εβδομάδες, ενώ αργότερα άλλαξε την εκτίμησή του, αναφέροντας ότι θα κρατήσει πολύ περισσότερο, ενώ στη συνέχεια ζήτησε την άνευ όρων παράδοση του Ιράν. Κάθε νέα δήλωση του Τραμπ και κάθε νέο ιρανικό χτύπημα επιδεινώνουν την αστάθεια στις αγορές, οι οποίες γίνονται όλο και πιο επιφυλακτικές απέναντι στην αφήγηση μιας σύντομης διάρκειας του πολέμου. Το μόνο που συγκρατεί την κατάσταση προς το παρόν είναι η δέσμευση του Αμερικανού Προέδρου για τη διασφάλιση της προστασίας των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, μέσω συνοδείας πολεμικών πλοίων. Ωστόσο, η υλοποίηση αυτής της υπόσχεσης απαιτεί χρόνο, καθώς οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στον Κόλπο και τη Μεσόγειο αποτελούνται από σχηματισμούς μάχης και όχι συνοδείας.

Οι αντοχές της κοινωνίας

Στην Αθήνα, το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου. Γνωρίζουν ότι οι δυνατότητες αντίδρασης της κοινωνίας και της οικονομίας είναι περιορισμένες απέναντι σε ένα ράλι ανοδικών τιμών. Ιδιαίτερα το απόγευμα της Παρασκευής, η αγωνία στην πλατεία Συντάγματος κορυφώθηκε, καθώς το brent κατέγραψε αύξηση 10% μέσα σε μία ώρα (μετά την ανακοίνωση του Κατάρ για διακοπή παραγωγής) και εκτινάχθηκε κοντά στα 92 δολάρια το βαρέλι. Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί την τιμή των 100 δολαρίων το βαρέλι ως κομβικό σημείο. Η υπέρβαση αυτού του ορίου θα τους υποχρεώσει σε παρέμβαση, καθώς υπερβαίνει τις αντοχές της οικονομίας, αλλά και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια που έχουν σχεδιαστεί για τον Προϋπολογισμό. Εάν, λοιπόν, η τιμή αυτή ξεπεραστεί με ανοδικές τάσεις ή εάν η πολεμική σύρραξη στον Κόλπο διαρκέσει περισσότερο από τις τέσσερις εβδομάδες που είχε αρχικά ανακοινώσει ο Τραμπ, στην πλατεία Συντάγματος «βλέπουν» πολύ σοβαρές συνέπειες για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πολλοί κλάδοι της οικονομίας, όπως οι μεταφορές, η αγροτική παραγωγή, η βιομηχανία και ο τουρισμός, επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις στις τιμές των καυσίμων. Σύμφωνα με ευρωπαϊκά think tanks στις Βρυξέλλες, η παράταση της αβεβαιότητας στον Περσικό Κόλπο θα οδηγήσει σε τιμές πολύ πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και σε πληθωρισμό της τάξης του +1% μηνιαίως στις ευρωπαϊκές χώρες, ο οποίος θα αντικατοπτρίζεται κυρίως στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας. Αυτό θα έχει ως αναπόφευκτη συνέπεια την επιβράδυνση της ανάπτυξης, γεγονός που μεσοπρόθεσμα ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα και στην πορεία του Προϋπολογισμού.

Εφόσον ο πληθωρισμός είναι ήδη υψηλός στην Ελλάδα (ο υψηλότερος στην Ε.Ε., με ρυθμό 3% τον Φεβρουάριο), το οικονομικό επιτελείο εξετάζει μέτρα ανακούφισης των νοικοκυριών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η επαναφορά του fuel pass, δηλαδή της επιδότησης καυσίμων στην αντλία, που εφαρμόστηκε αρχικά τον Απρίλιο του 2022 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Δεύτερο μέτρο που εξετάζεται είναι η επιδότηση των λογαριασμών ρεύματος, εφόσον η πολεμική σύρραξη διαρκέσει αρκετά ώστε να επηρεάσει τις τιμές στη χονδρική αγορά. Τέλος, εξετάζεται η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους, μέτρο που είχε εφαρμοστεί κατά την πανδημία του κορωνοϊού.

ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Το σπάνιο φαινόμενο που έφερε στο φως ένα μυστικό 3.500 ετών – Ο δρόμος του Βασιλιά ξαναβγήκε στην επιφάνεια του Αιγαίου

Την Κυριακή με τη Realnews: Ό,τι και αν αγοράσεις, σκανάρεις και κερδίζεις!

Τι πραγματικά λέει το Σύνταγμα του Ιράν για το Ισραήλ; – Άρθρο του Δημήτρη Σταθακόπουλου

Φωτιά στον Ταύρο: Χωρίς τις αισθήσεις του μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο ο 50χρονος – «Μύρισα έντονα καμένο από τον κάτω όροφο»

Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα στη ροή ειδήσεων του webreporter