Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ): Ολοκληρωμένος Οδηγός Ερωτήσεων-Απαντήσεων για την επερχόμενη λειτουργία του

Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2026, και όχι τον Ιανουάριο του 2027, όπως διευκρινίζει ο Εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος, σε δηλώσεις του στο enikonomia.gr.
Της Κατερίνας Φεσσά
Ο κεντρικός στόχος του ΜΙΔΑ είναι η συγκέντρωση όλων των απαραίτητων πληροφοριών για κάθε ακίνητο, τα σχετικά δικαιώματα ιδιοκτησίας και η χρήση του, σε ένα ενιαίο και προσβάσιμο σημείο.
Λαμβάνοντας υπόψη πρόσφατα τεχνικά ζητήματα, ο κ. Τσάπαλος τονίζει ότι υλοποιούνται βελτιώσεις στη λειτουργία του συστήματος με σκοπό τη διευκόλυνση των πολιτών. «Πραγματοποιούνται αλλαγές που αποσκοπούν στο να καταστήσουν το Μητρώο πιο λειτουργικό και να αποφευχθεί η ταλαιπωρία των πολιτών. Στόχος είναι να αποτελέσει μια εύχρηστη πλατφόρμα. Όλα τα συστήματα διασυνδέονται. Σε κάποια φάση, οι πολίτες θα κληθούν να ελέγξουν τα δηλωμένα τετραγωνικά των ακινήτων τους και να προχωρήσουν σε διορθώσεις, εφόσον υφίσταται απόκλιση. Με αυτόν τον τρόπο, θα συναινέσουν στην ακριβή αποτύπωση των τετραγωνικών του κάθε ακινήτου τους», υπογραμμίζει.
«Οτιδήποτε αφορά στην κατάσταση ενός ακινήτου θα αποτυπώνεται στο Μητρώο», προσθέτει, επισημαίνοντας ότι το ΜΙΔΑ θα φιλοξενηθεί στο gov.gr και δεν θα υπάρξει ξεχωριστή εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα.
Επιπλέον, ο κ. Τσάπαλος ξεκαθαρίζει ότι δεν θα επιβληθούν κυρώσεις ή αναδρομικά πρόστιμα σε ιδιοκτήτες ακινήτων, οικοπέδων κ.λπ. που δεν θα προβούν σε διορθώσεις της περιουσιακής τους κατάστασης στο Μητρώο. «Δεν θα υπάρξει κανένα πρόστιμο σχετικά με το ΜΙΔΑ», δηλώνει, υπενθυμίζοντας ότι υπάρχει σχετική διάταξη νόμου που προβλέπει ότι η υποχρέωση αυτή δεν υφίσταται για την περίοδο από το 2014 έως σήμερα.
Ερωτήσεις και Απαντήσεις για το ΜΙΔΑ
Ενόψει της ενεργοποίησης του ΜΙΔΑ, το enikonomia.gr παρουσιάζει, με τη συνδρομή του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών (Π.Ο.Φ.Ε.Ε.), Δημήτρη Χριστοφοράκη, έναν αναλυτικό οδηγό με ερωτήσεις και απαντήσεις για τη λειτουργία του Μητρώου.
Ποιοι υποχρεούνται να εισέλθουν στο ΜΙΔΑ με την έναρξη λειτουργίας του;
Το ΜΙΔΑ απευθύνεται σε πολίτες και επιχειρήσεις που κατέχουν εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων στην Ελλάδα. Αυτό περιλαμβάνει και ακίνητα που δεν αποφέρουν εισόδημα, όπως ένα κενό διαμέρισμα ή ένα αγροτεμάχιο που δεν εκμισθώνεται.
Για παράδειγμα, σε περίπτωση που ένας γονέας έχει την επικαρπία ενός ακινήτου και το παιδί την ψιλή κυριότητα, πρέπει να δηλωθούν και τα δύο δικαιώματα. Το ποιος ακριβώς θα χρειαστεί να συνδεθεί και τι θα πρέπει να επιβεβαιώσει ή να συμπληρώσει, θα καθοριστεί στις επίσημες οδηγίες εφαρμογής.
Διευκρινίσεις σχετικά με την καταβολή του ΕΝΦΙΑ
- Εάν διορθώνονται στοιχεία ενός δικαιώματος που είχε ήδη δηλωθεί στο Ε9 (π.χ. τα τετραγωνικά μέτρα), η απαλλαγή καλύπτει τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ, τους τόκους και τα πρόστιμα που προκύπτουν από τη διόρθωση.
- Εάν δηλώνεται για πρώτη φορά ένα δικαίωμα που δεν είχε δηλωθεί έως την έναρξη ισχύος της διάταξης, ο ΕΝΦΙΑ οφείλεται κανονικά, ενώ η απαλλαγή περιορίζεται μόνο στους τόκους και τα πρόστιμα.
Οι πολίτες καλούνται να συγκεντρώσουν ήδη τον Ε9, τους τίτλους ιδιοκτησίας, τα κτηματολογικά στοιχεία, τους αριθμούς παροχής ρεύματος και πληροφορίες για τις ενεργές μισθώσεις.
Σε περίπτωση διαφορών στα τετραγωνικά μεταξύ Ε9, Κτηματολογίου και λογαριασμού ρεύματος, ποια υπερισχύουν;
Ο νόμος δεν ορίζει ποια πηγή υπερισχύει γενικά. Πρώτα, πρέπει να ελέγχεται αν γίνεται σύγκριση της ίδιας επιφάνειας. Τα τετραγωνικά που εμφανίζονται για δημοτικές χρεώσεις στον λογαριασμό ρεύματος ενδέχεται να αφορούν διαφορετικούς χώρους από αυτούς που αναφέρονται σε μια εγγραφή στο Ε9.
Εάν υπάρχει πραγματικό λάθος, η διόρθωση πρέπει να γίνει στο μητρώο όπου εντοπίζεται το σφάλμα, με βάση τον τίτλο ιδιοκτησίας και, όπου χρειάζεται, τα τεχνικά στοιχεία. Η εφαρμογή θα πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα επισήμανσης μιας εκκρεμότητας, ώστε ο πολίτης να μπορεί να ολοκληρώσει τον έλεγχο των υπόλοιπων ακινήτων του.
Πώς αντιμετωπίζονται τα ακίνητα χωρίς ΚΑΕΚ, τα αυθαίρετα και τα αγροτεμάχια χωρίς συμβόλαια;
- Ακίνητα χωρίς ΚΑΕΚ: Πρέπει να προβλεφθεί μέθοδος αρχικής ταυτοποίησης με διαθέσιμα στοιχεία, όπως ο ΑΤΑΚ, και να υπάρχει δυνατότητα συμπλήρωσης του ΚΑΕΚ σε μεταγενέστερο χρόνο. Η ΑΑΔΕ οφείλει να διευκρινίσει ποια στοιχεία θα γίνονται δεκτά σε κάθε περίπτωση.
- Ακίνητα με εκκρεμή τακτοποίηση: Ο αρμόδιος μηχανικός ελέγχει την πραγματική επιφάνεια και την κατάσταση της τακτοποίησης. Η καταχώριση στο ΜΙΔΑ δεν ολοκληρώνει την πολεοδομική διαδικασία.
- Αγροτεμάχια χωρίς συμβόλαιο: Θα πρέπει να εξεταστεί σε τι βασίζεται το δικαίωμα που επικαλείται ο ενδιαφερόμενος, όπως για παράδειγμα κληρονομιά ή χρησικτησία. Μια εγγραφή στο Ε9 από μόνη της δεν αποδεικνύει κυριότητα. Οι οδηγίες που έχουν εκδοθεί για το myAGRO αφορούν τη διαδικασία των αγροτικών ενισχύσεων.
Πώς θα δηλώνεται η χρήση του ακινήτου;
Η δήλωση χρήσης θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική κατάσταση. Ένα ακίνητο μπορεί να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, επαγγελματικός χώρος, να εκμισθώνεται, να παραχωρείται δωρεάν ή να παραμένει κενό. Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ θα πρέπει να καθορίζουν ποια στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα, ποιος θα τα επιβεβαιώνει και πώς θα δηλώνεται μια αλλαγή εντός του έτους. Η σαφήνεια είναι κρίσιμη, καθώς ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει ειδικές κυρώσεις για ανακριβείς δηλώσεις χρήσης, ιδίως σε περιπτώσεις εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης.
Τι αλλαγές αναμένονται στα μισθωτήρια;
Για τις νέες δηλώσεις μισθωτηρίων, προβλέπεται η ενσωμάτωση της ηλεκτρονικής δήλωσης στην πλατφόρμα του ΜΙΔΑ. Αυτό θα επιτρέψει τη σύνδεση κάθε ακινήτου με τη δηλωμένη χρήση του και το ποσό του μισθώματος που δηλώνει ο εκμισθωτής. Η δήλωση θα αποτυπώνει το συμφωνημένο μίσθωμα, ενώ η πραγματική είσπραξη μπορεί να διασταυρωθεί με στοιχεία τραπεζικών πληρωμών.
Πώς θα εντοπίζονται τα αδήλωτα ενοίκια;
Η ΑΑΔΕ θα μπορεί να συγκρίνει τη δηλωμένη χρήση του ακινήτου με το εισόδημα που έχει δηλωθεί. Με την εφαρμογή της υποχρεωτικής τραπεζικής πληρωμής, τα στοιχεία των πληρωμών θα αποτελέσουν επιπλέον εργαλείο διασταύρωσης. Για παράδειγμα, εάν μια κατοικία εμφανίζεται κενή σε μια δήλωση και μισθωμένη σε άλλη, η διαφορά μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο για τη διερεύνηση της αιτίας.
Τι θα πρέπει να ζητήσει ο πολίτης από τον λογιστή του για το ΜΙΔΑ;
Ο λογιστής-φοροτεχνικός θα ζητήσει από τον πολίτη, ανάλογα με την περίπτωση, τους τίτλους ιδιοκτησίας, τα κτηματολογικά στοιχεία και τον ΚΑΕΚ (όπου υπάρχει), τους αριθμούς παροχής ρεύματος και τα στοιχεία χρήσης του ακινήτου. Εφόσον χρειάζεται διευκρίνιση για τα τετραγωνικά ή άλλα χαρακτηριστικά του ακινήτου, θα ζητηθούν και τα σχετικά τεχνικά έγγραφα. Με βάση αυτά τα δικαιολογητικά, ο λογιστής θα ελέγξει εάν το Ε9 και οι λοιπές δηλώσεις αποτυπώνουν σωστά το είδος και το ποσοστό του δικαιώματος, την επιφάνεια και την πραγματική χρήση κάθε ακινήτου.
Κρίνεται σκόπιμο να καθιερωθεί η υποχρεωτική υποβολή των δηλώσεων στο ΜΙΔΑ από αδειούχο λογιστή-φοροτεχνικό, ο οποίος διαθέτει την απαιτούμενη επιστημονική επάρκεια για να ελέγξει τη φορολογική εικόνα του ακινήτου και να εντοπίσει ασυμφωνίες πριν από την υποβολή. Λάθη ή παραλείψεις μπορούν να οδηγήσουν σε ανακριβή πληροφόρηση της ΑΑΔΕ και, κατά τις μελλοντικές διασταυρώσεις, σε επιβολή προστίμων στους πολίτες. Ο έλεγχος πριν από την υποβολή μειώνει σημαντικά αυτόν τον κίνδυνο.


