Morgan Stanley: Η Διάρκεια της Σύγκρουσης στο Ιράν Καθορίζει τις Οικονομικές Επιπτώσεις και την Αβεβαιότητα των Αγορών

Μια παρατεταμένη στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών του πετρελαίου, επιδείνωση του πληθωρισμού και αυξημένη αβεβαιότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Αυτά τα βασικά συμπεράσματα προκύπτουν από την ανάλυση της Morgan Stanley σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι η χρονική διάρκεια της κρίσης αποτελεί τον κρισιμότερο παράγοντα.

Τα πιο δυσμενή σενάρια θα ενεργοποιηθούν εάν η σύγκρουση με το Ιράν διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, επηρεάζοντας όχι μόνο τις άμεσες οικονομικές και εμπορικές επιπτώσεις. Η κρίση αυτή μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στις αποφάσεις της Federal Reserve (και άλλων κεντρικών τραπεζών) σχετικά με τα επιτόκια, ενώ παράλληλα θα έχει αντίκτυπο στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό των Ηνωμένων Πολιτειών, ιδιαίτερα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

1. Η Διάρκεια της Σύγκρουσης είναι Κρίσιμης Σημασίας

Η διάρκεια της σύγκρουσης αναδεικνύεται ως ο κύριος κίνδυνος που μπορεί να αυξήσει τη μεταβλητότητα στην οικονομία και στις αγορές, εάν δεν επιλυθεί άμεσα. Ένα σύντομο και περιορισμένο επεισόδιο πιθανώς θα διατηρήσει τις οικονομικές επιπτώσεις σε διαχειρίσιμα επίπεδα. Ωστόσο, μια σύγκρουση που εκτείνεται πέραν μερικών εβδομάδων αυξάνει την πιθανότητα μακροχρόνιων οικονομικών πιέσεων, μέσω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου, της ενίσχυσης του πληθωρισμού και της δημιουργίας πιο αβέβαιων χρηματοοικονομικών συνθηκών.

«Οι αγορές μπορεί να ανέχονται την αβεβαιότητα για την ώρα, αλλά μια παρατεταμένη αβεβαιότητα θα είναι πιο δύσκολο να αγνοηθεί», δήλωσε η Monica Guerra, επικεφαλής πολιτικής ΗΠΑ στη Morgan Stanley Wealth Management.

2. Τα Στενά του Ορμούζ: Ένας Κομβικός Μακροοικονομικός Μοχλός

Η σύγκρουση στο Ιράν απειλεί άμεσα τα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο «στενό σημείο» για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως. Αυτό συμβαίνει διότι το Ιράν μπορεί να αξιοποιήσει αυτή τη στενή θαλάσσια οδό ως στρατηγικό μοχλό αντιποίνων έναντι οποιωνδήποτε ενεργειών από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ.

Δεδομένου ότι από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, τυχόν διαταραχές ή ακόμη και απειλές για το κλείσιμο των Στενών μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών της βενζίνης, ενίσχυση του πληθωρισμού και μείωση της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών στις ΗΠΑ.

3. Τα Σοκ στο Πετρέλαιο Ενισχύουν Γρήγορα τον Πληθωρισμό

Η Morgan Stanley Research εκτιμά ότι μια αύξηση 10% στις τιμές του πετρελαίου, εξαιτίας σοκ στην προσφορά, θα μπορούσε να αυξήσει τον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή στις ΗΠΑ κατά περίπου 0,35% εντός των επόμενων τριών μηνών.

Όσο περισσότερο παραμένουν οι τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, τόσο πιο σημαντική γίνεται η αύξηση του πληθωρισμού. Ένα ισχυρότερο δολάριο ΗΠΑ θα μπορούσε να αντισταθμίσει μέρος αυτής της πληθωριστικής πίεσης, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια τείνει να ωθεί τους επενδυτές προς το δολάριο ως «ασφαλές καταφύγιο». Ωστόσο, ιδιαίτερα σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, οι κίνδυνοι αύξησης των τιμών καταναλωτή παραμένουν υπαρκτοί.

4. Το Υψηλότερο Ενεργειακό Κόστος Επηρεάζει τους Καταναλωτές με Χρονική Καθυστέρηση

Όταν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται λόγω διαταραχών στην προσφορά, τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος καυσίμων και αρχικά ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν αποταμιεύσεις για να διατηρήσουν την κατανάλωση σε ικανοποιητικά επίπεδα. Ωστόσο, «η ανάλυσή μας δείχνει ότι η πραγματική κατανάλωση αρχίζει να μειώνεται δύο έως τρεις μήνες μετά το σοκ τιμών και μπορεί να παραμείνει χαμηλή για άλλους πέντε έως έξι μήνες», δήλωσε η Sarah Wolfe, στρατηγική αναλύτρια στη Morgan Stanley Wealth Management. Το μέγεθος αυτής της επίδρασης εξαρτάται από τη διάρκεια και τη σταθερότητα των υψηλών τιμών ενέργειας.

5. Οι Ενδιάμεσες Εκλογές Γίνονται Πιο Ευαίσθητες στο Κόστος Ζωής

Με το κόστος ζωής να αποτελεί βασικό παράγοντα στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, οι πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και οι τιμές ενέργειας βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής. Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, περίπου το 27% των ερωτηθέντων εγκρίνει τα αμερικανικά πλήγματα. Ωστόσο, εάν η σύγκρουση είναι σύντομη, η δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης ενδέχεται να υποχωρήσει γρήγορα. Αντίθετα, μια πιο μακρά σύγκρουση θα μπορούσε να διατηρήσει την πολιτική προσοχή εστιασμένη στο θέμα του κόστους ζωής.

6. Η Fed Αντιμετωπίζει Δίλημμα λόγω Ενεργειακού Σοκ

Σε περίπτωση ενεργειακού σοκ προσφοράς, η Federal Reserve είναι πιθανό να αποφύγει μεγάλες και απότομες αλλαγές στα επιτόκια, προτιμώντας μικρότερες κινήσεις ή ακόμη και παύση, καθώς αξιολογεί τα οικονομικά δεδομένα. Ο λόγος είναι διπλός:

• Η αυστηρότερη νομισματική πολιτική, που αποσκοπεί στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, ενδέχεται να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση.
• Η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, με στόχο τη στήριξη της οικονομίας, μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τον πληθωρισμό.

7. Αυξημένες Αμυντικές Δαπάνες Επιβαρύνουν τα Ελλείμματα

Η εμπλοκή των ΗΠΑ με το Ιράν, καθώς και σε άλλα μέτωπα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των αμυντικών δαπανών, φτάνοντας κοντά στο αίτημα του προέδρου για 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 50% στον αμυντικό προϋπολογισμό, φτάνοντας σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από τον Πόλεμο της Κορέας. Η απότομη αυτή αύξηση των δαπανών θα επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη υψηλό δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα των ΗΠΑ. Αυτό με τη σειρά του θα μπορούσε να ασκήσει περαιτέρω ανοδική πίεση στα μακροπρόθεσμα επιτόκια των αμερικανικών ομολόγων. Οι υψηλότερες αποδόσεις μακροπρόθεσμων ομολόγων συχνά οδηγούν σε μείωση των αποτιμήσεων των μετοχών και αύξηση της μεταβλητότητας των ομολόγων μεγάλης διάρκειας.

Επιπτώσεις για τις Αγορές και τα Χαρτοφυλάκια

Ιστορικά, οι αγορές έχουν συχνά καταγράψει θετικές αποδόσεις κατά τη διάρκεια πολεμικών συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων διψήφιων αυξήσεων και στους δύο Πολέμους του Κόλπου, τρεις και έξι μήνες μετά την έναρξή τους, με οδηγό τον αμυντικό κλάδο.

Ωστόσο, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα εάν το Ιράν συνεχίσει να βρίσκεται υπό πίεση. Μακροπρόθεσμα, οι επενδυτές καλούνται να θυμούνται ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος καθίσταται όλο και πιο μόνιμο στοιχείο του οικονομικού περιβάλλοντος, αντί απλώς ενός περιστασιακού γεγονότος. Οι επενδυτές ίσως χρειαστεί να προσαρμοστούν σε έναν κόσμο όπου οι περιφερειακές συμμαχίες και ο στρατηγικός ανταγωνισμός επηρεάζουν τις αγορές, τα ασφάλιστρα κινδύνου και την κατανομή κεφαλαίων. Για το 2026, ενδέχεται να είναι επωφελής η εξέταση μεγαλύτερης έκθεσης σε τομείς όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η αεροδιαστημική και η βιομηχανική ανθεκτικότητα, όπου οι κρατικές δαπάνες μπορούν να δημιουργήσουν μακροχρόνια ζήτηση.