Μυωπία και Άρνηση: Πώς οι Χρηματιστηριακές Αγορές Απορρίπτουν την Κλιματική Κρίση

«Κρίση; Ποια κρίση;». Αυτή είναι η στάση που φαίνεται να υιοθετούν οι χρηματιστηριακές αγορές, την ώρα που η άνοδος της θερμοκρασίας σπάει όλα τα ρεκόρ, προκαλώντας εκτεταμένη ξηρασία στην Ευρώπη. Στις αρχές Αυγούστου, τα χρηματιστήρια σημείωσαν εντυπωσιακές ανόδους, αδιαφορώντας πλήρως για τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Από τις 3 έως τις 11 Αυγούστου, οι χρηματιστηριακοί δείκτες έφτασαν σε ιστορικά υψηλά, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι καύσωνες, οι δασικές πυρκαγιές και η κρίση ξηρασίας δεν αποτελούν πληροφορίες που επηρεάζουν (ή συγκινούν) τις αγορές. Τα χρηματιστήρια πανηγύρισαν, τροφοδοτούμενα από τα εξαιρετικά εταιρικά αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου, παραβλέποντας το απρόσμενο σοκ του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Η περίοδος των εταιρικών αποτελεσμάτων είναι ιδιαίτερα ισχυρή, και εφόσον η υπ’ αριθμόν ένα ανησυχία, σε όρους πληθωρισμού, είναι η κατάσταση στο Ιράν, η κλιματική αλλαγή περνά σε δεύτερη μοίρα», εξηγεί ο αναλυτής Florian Ielpo της ελβετικής τράπεζας Lombard Odier. Ανάπτυξη, πληθωρισμός, επιτόκια, τιμές πετρελαίου, καλές επιδόσεις εταιρειών υψηλής τεχνολογίας ή κίνδυνος κατάρρευσης της φούσκας της Τεχνητής Νοημοσύνης: αναλυτές και επενδυτές ενσωματώνουν καθημερινά όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες. Ωστόσο, εξαιρούν την κλιματική αλλαγή, η οποία οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες.

«Ακόμη και τη στιγμή που τα προβλήματα της Ευρώπης επιδεινώνονται με τις αφύσικα υψηλές θερμοκρασίες αυτού του καλοκαιριού, το στέγνωμα των ποταμών και τα νέα προβλήματα στις μεταφορές, οι προβλέψεις για τα κέρδη των επιχειρήσεων του Stoxx 600 (ο δείκτης των 600 μεγαλύτερων ευρωπαϊκών εισηγμένων εταιρειών) συνεχίζουν να αυξάνονται!», σχολίασε με έκπληξη η αναλύτρια Ipek Ozkardeskaya στο σημείωμά της προς τους πελάτες της τράπεζας Swissquote.

Σε αντίθεση με τις χρηματιστηριακές αγορές, η πραγματική οικονομία πλήττεται βαριά από τις κλιματικές καταστροφές. Τα διαδοχικά κύματα καύσωνα αναμένεται να κοστίσουν «10 έως 15 δισεκατομμύρια ευρώ» στη Γαλλία, σύμφωνα με την υπουργό Οικολογικής Μετάβασης, Μονίκ Μπαρμπύ, παρόλο που η οικονομική ανάπτυξη παρέμεινε θετική, στο 0,2%, κατά το δεύτερο τρίμηνο. Στη Γερμανία, η ξηρότητα του ποταμού Ρήνου επηρεάζει σοβαρά τις βαριές βιομηχανίες που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο. «Η Thyssenkrupp επιβεβαίωσε ότι η σιδηρουργική της μονάδα στο Ντούισμπουργκ αντιμετωπίζει προβλήματα στον εφοδιασμό με πρώτες ύλες», ανέφερε χθες ο αναλυτής John Plassard της Cité Gestion.

Μυωπία
Παρόλα αυτά, το γεγονός αυτό δεν εμπόδισε τη μετοχή της Thyssenkrupp να σημειώσει άνοδο 9,07% την προηγούμενη ημέρα, χάρη στα «καλά αποτελέσματα της εταιρείας και τις ενθαρρυντικές προοπτικές». Ο αναλυτής της Cité Gestion κάνει λόγο για «καθολική άρνηση του επενδυτή» απέναντι στο κλίμα και άλλες πραγματικότητες, όπως ο παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ. «Σε οποιονδήποτε τομέα, τεχνολογικό, φαρμακευτικό… οι εταιρείες δεν μιλούν σήμερα για τον καύσωνα», σημειώνει.

«Οι χρηματοπιστωτικές αγορές εξακολουθούν να έχουν μία μυωπική προσέγγιση. Συνήθως ενσωματώνουν τους κινδύνους σε έναν χρονικό ορίζοντα δύο έως τριών ετών. Οι κλιματικοί κίνδυνοι (…) δεν υπακούν στους κύκλους των αγορών», σύμφωνα με την Metzler Asset Management. Οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης στις αγορές «δεν θα είναι άμεσες, με την εξαίρεση ορισμένων εταιρειών που πλήττονται άμεσα», επισημαίνει η Ipek Ozkardeskaya. «Ωστόσο, μακροπρόθεσμα (σε έναν ορίζοντα 5 έως 15 ετών), οι πιο ευάλωτοι τομείς είναι η γεωργία και ο διατροφικός τομέας (πτώση της απόδοσης των καλλιεργειών και αύξηση του κόστους των εισροών), ο τομέας της ασφάλισης (αύξηση των ζημιών και του κόστους αντασφάλισης)», αναφέρει η αναλύτρια, προσθέτοντας και τους τομείς της ενέργειας, της βιομηχανίας, των χημικών, των μεταφορών, του τουρισμού και των ακινήτων.

«Η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε ταυτόχρονα να αποδυναμώσει την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος της διατροφής, της ενέργειας, της ασφάλισης, των υποδομών και, εντέλει, τον πληθωρισμό», προειδοποιεί. «Τα επίπεδα του δημοσίου χρέους μπορούν επίσης να αυξηθούν υπό το βάρος της αύξησης των αναγκών για δαπάνες».

Στις ερωτήσεις σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη, οι άνθρωποι του επενδυτικού τομέα απαντούν, φυσικά, με πράσινα κεφάλαια και άλλες «κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνες επενδύσεις» (Corporate Social Responsibility, CSR). «Παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια όλο και μεγαλύτερη χρήση βιώσιμων επενδυτικών κεφαλαίων (Environmental, Social, and Governance – ESG)», δηλώνει ο Axel Hartmann της BNP Paribas Personal Investors στη Γερμανία. «Βλέπουμε στις αγορές σαφή ζήτηση για επενδύσεις που συνδέονται με τον εξηλεκτρισμό, την απανθρακοποίηση και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα», σύμφωνα με την Metzler Asset Management. Ωστόσο, από τομέα σε τομέα και από περιοχή σε περιοχή, δεν διαπιστώνεται ακόμη μια διαρθρωτική τάση για αγορές που θα ευνοούσαν τις πιο προηγμένες εταιρείες του κλάδου.