Ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: Μαθήματα από την Ενεργειακή Κρίση και η Ανάγκη για Διπλωματική Λύση με το Ιράν

Ο Ευρωπαίος Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, αναμένεται να επισημάνει την αναγκαιότητα άντλησης διδαγμάτων από την ενεργειακή κρίση του 2022, η οποία προκλήθηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, κατά τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα διεξαχθεί αύριο, Πέμπτη 19 Μαρτίου, στις Βρυξέλλες. Επιπλέον, θα τείνει να υπογραμμίσει την ανάγκη για επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν.

Η συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που πραγματοποιείται σε περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και με αβέβαιη τη διάρκεια της κρίσης στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή, θα εστιάσει σε καίρια θέματα: την ανταγωνιστικότητα και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, την κατάσταση στην Ουκρανία, τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους, την ευρωπαϊκή αντίδραση, την ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα, καθώς και το Μεταναστευτικό.

Πυξίδα όλων των αποφάσεων: Η αγοραστική δύναμη των πολιτών

Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία αποτελεί την αντίθετη όψη της ανταγωνιστικότητας, θα πρέπει να καθοδηγεί όλες τις αποφάσεις, όπως επεσήμανε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συζήτησή του με το Bloomberg στην Αθήνα την Τρίτη. Εάν κριθεί απαραίτητο, η ΕΕ οφείλει να διαθέτει έτοιμο ένα σχέδιο για την παροχή προσωρινής και στοχευμένης στήριξης σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι η Ελλάδα είναι σύμφωνη με τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, προς τους ηγέτες εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η τρέχουσα κρίση προέρχεται από διαφορετική αφετηρία –υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων– και οι προτάσεις δεν πρέπει να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.

Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη και η Γεωπολιτική Σημασία της Ανατολικής Μεσογείου

Σχετικά με τις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, ο Πρωθυπουργός θα υπογραμμίσει ότι η αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα, και ακολούθως άλλα κράτη μέλη, στην Κυπριακή Δημοκρατία, αποτέλεσε ουσιαστική επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ακόμη και χωρίς την ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 (ΣΕΕ). Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο, ενώ παράλληλα τονίζεται με έμφαση η γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει απειλές σε όλα τα σύνορά της

Οι τρέχουσες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, όπως επισημαίνουν οι κυβερνητικές πηγές, επιβεβαιώνουν τη θέση του Πρωθυπουργού στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι η αμυντική στρατηγική της ΕΕ (και ο χάρτης αμυντικής ετοιμότητας) πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει απειλές τόσο στα ανατολικά όσο και στα νότια σύνορά της. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως απέδειξε το παράδειγμα της Κύπρου, ενός κράτους μέλους της ΕΕ που αντιμετωπίζει προκλήσεις ασφαλείας.

Διπλωματική Λύση με το Ιράν και η Θέση της Ελλάδας

Η θέση της Ελλάδας είναι ότι ο στόχος της ΕΕ πρέπει να είναι η επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης με το Ιράν, η οποία θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές, με κύρια αυτήν του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης. Οι κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η Ελλάδα δεν εμπλέκεται και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πολεμικές επιχειρήσεις, ούτε σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, όπως είχε ήδη καταστήσει σαφές ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Υπενθυμίζοντας, σχετικά με τη συζήτηση για πιθανή επέκταση της εντολής της επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ», ότι μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία συνέβαλαν με δυνάμεις στην ευρωπαϊκή επιχείρηση στην Ερυθρά Θάλασσα, ένα απογοητευτικό προηγούμενο που δεν πρέπει να δημιουργεί υπερβολικές προσδοκίες.