Συμφωνία Συνεργασίας για την Ανάδειξη και Προστασία του Ιστορικού Τοπίου Ζαππείου, Άγρας και Αρδηττού

Υπουργείο Πολιτισμού και Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος Ενώνουν Δυνάμεις για την Αναβάθμιση Σημαντικών Μνημείων της Αθήνας

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, Λευτέρης Γιοβανίδης, υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας. Η συμφωνία αυτή θέτει τις βάσεις για μια ολοκληρωμένη και συντονισμένη δράση με στόχο την προστασία, τη συντήρηση και την ανάδειξη του ιστορικού και πολιτιστικού τοπίου του Ζαππείου, των λόφων Άγρας και Αρδηττού, καθώς και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου.

Το Μνημόνιο καλύπτει όλους τους χώρους που ανήκουν στο Κληροδότημα και καθορίζει το πλαίσιο συνεργασίας των δύο φορέων. Στόχος είναι η ωρίμανση, ο συντονισμός και η υλοποίηση των απαραίτητων μελετών και παρεμβάσεων, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και υποχρεώσεων για κάθε πλευρά.

Μετά την υπογραφή του Μνημονίου, η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε: «Το Ζάππειο, οι λόφοι Άγρας και Αρδηττού και η ευρύτερη περιοχή αποτελούν ένα μοναδικό ιστορικό, αρχαιολογικό και φυσικό τοπίο, αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Αθήνας. Η περιοχή συνδυάζει αρχαία μνημεία και αρχαιολογικά κατάλοιπα, σημαντικά στοιχεία της νεότερης ιστορίας της πόλης, αλλά και ένα πολύτιμο φυσικό περιβάλλον και δημόσιους χώρους. Μέσω αυτού του Μνημονίου Συνεργασίας με την Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, δημιουργούμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κοινής δράσης. Αυτό θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε συντονισμένα και με επιστημονική τεκμηρίωση στην προστασία, τη συντήρηση και την ανάδειξη αυτού του σύνθετου πολιτιστικού τοπίου. Σκοπεύουμε να αποκαταστήσουμε τις ιστορικές και χωρικές συνέχειες, να αναδείξουμε τον πλούτο των μνημείων και των αρχαιοτήτων, ώστε να προσφέρουμε στους πολίτες και τους επισκέπτες της Αθήνας χώρους υψηλής πολιτιστικής αξίας, αναβαθμισμένους και λειτουργικούς. Με αυτόν τον τρόπο, γεφυρώνουμε δημιουργικά το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον της πόλης.»

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, Λευτέρης Γιοβανίδης, δήλωσε: «Με την καθοδήγηση της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, υπογράψαμε ένα σημαντικό Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος και του Υπουργείου Πολιτισμού. Σκοπός μας είναι η πλήρης ανάδειξη όλων των αρχαιοτήτων που βρίσκονται στον αρχαιολογικό χώρο του Ζαππείου. Οι πρόσφατες ανασκαφές έφεραν στο φως σημαντικά ευρήματα, τα οποία, μαζί με τις αρχαιότητες στους Λόφους Αρδηττού και Άγρας, θα αναδειχθούν πλήρως. Επιπλέον, όλα τα αγάλματα στον κήπο του Ζαππείου θα συντηρηθούν και θα αναδειχθούν. Θεωρώ αυτήν την πρωτοβουλία εξαιρετικά σημαντική, καθώς θα δώσει τη δυνατότητα στους επισκέπτες, τόσο στους κήπους του Ζαππείου όσο και στους Λόφους Αρδηττού και Άγρας, να ενημερώνονται για τις αρχαιότητες που φιλοξενούν οι χώροι αυτοί.»

Η βασική κατεύθυνση της συνεργασίας είναι η αντιμετώπιση του Ζαππείου, του Αρδηττού και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου όχι ως μεμονωμένων μνημείων ή εκτάσεων, αλλά ως τμημάτων ενός ενιαίου ιστορικού και πολιτιστικού τοπίου. Σε αυτό το τοπίο συνυπάρχουν η αρχαία τοπογραφία της Αθήνας, η νεοκλασική αρχιτεκτονική, η νεότερη πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον της σύγχρονης πόλης. Ειδική έμφαση θα δοθεί στο ρωμαϊκό μνημειακό συγκρότημα που εκτείνεται από τον Κήπο του Ζαππείου έως τη Λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, καθώς και στην οργανική σύνδεση των πρόσφατα αποκαλυφθεισών αρχαιοτήτων με το νυμφαίο στον Κήπο του Ζαππείου. Στόχος του Υπουργείου Πολιτισμού είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και εύκολα κατανοητού μνημειακού συνόλου.

Παράλληλα, προγραμματίζονται εργασίες ανάδειξης των αρχαίων καταλοίπων στους λόφους Άγρας και Αρδηττού. Το επίκεντρο των παρεμβάσεων θα είναι το ταφικό μνημείο του Ηρώδη Αττικού στην Άγρα και ο ναός της Τύχης στον Αρδηττό. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν αρχαιολογικούς καθαρισμούς, γεωτεχνικές μελέτες, μελέτες στερέωσης πρανών, καθώς και μελέτες συντήρησης και ανάδειξης των μνημείων. Θα γίνει η απαραίτητη αρχιτεκτονική τεκμηρίωση και θα δημιουργηθεί εποπτικό και ερμηνευτικό υλικό.

Ένα σημαντικό μέρος της συνεργασίας αφορά στην προστασία, συντήρηση και ανάδειξη των υπαίθριων γλυπτών και μνημειακών έργων στον Κήπο του Ζαππείου. Το σύνολο των γλυπτών, που περιλαμβάνει ανδριάντες, προτομές και αυτοτελή έργα γλυπτικής, αποτελεί μια μοναδική υπαίθρια Γλυπτοθήκη, αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής φυσιογνωμίας και της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς του Κήπου.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, θα αναλάβει τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων μελετών και εργασιών, την υλοποίηση του απαιτούμενου αρχαιολογικού έργου, καθώς και την καταγραφή, τεκμηρίωση και συντήρηση των υπαίθριων γλυπτών. Η Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, αρμοδίως, θα αναλάβει τη χρηματοδότηση επιμέρους μελετών και εργασιών, καθώς και την εκπόνηση και υλοποίηση παρεμβάσεων για την αναβάθμιση των υποδομών. Αυτές περιλαμβάνουν την πυροπροστασία, τη διαχείριση της βλάστησης, τα δίκτυα άρδευσης, ύδρευσης και απορροής ομβρίων, τον ηλεκτροφωτισμό, καθώς και τη διαμόρφωση και σήμανση των λόφων.

Η συνεργασία των δύο φορέων αποσκοπεί στη διασφάλιση της ιστορικής και χωρικής συνέχειας των μνημείων, στην αναβάθμιση της ασφάλειας και της λειτουργικότητας των χώρων, στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και στη βελτίωση της προσβασιμότητας και της εμπειρίας των επισκεπτών, με απόλυτο σεβασμό στον αρχαιολογικό και ιστορικό χαρακτήρα της περιοχής.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας έχει ισχύ για τρία έτη, με δυνατότητα παράτασης.