Νέος Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Προστασία Πρώτης Κατοικίας και Ρύθμιση Ιδιωτικού Χρέους – Η Ανάλυση της Δικηγόρου Κατερίνας Φραγκάκη

Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να προωθεί σημαντικές αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Στόχος των παρεμβάσεων είναι η επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας στον πυρήνα της ρύθμισης, όπως αναλύει η δικηγόρος Κατερίνα Φραγκάκη.

Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός, όπως σημειώνει η κ. Φραγκάκη, «παραπέμπει σε βασικές αρχές του νόμου Κατσέλη, αλλά προσαρμοσμένες σε ένα ταχύτερο και πιο ευέλικτο εξωδικαστικό πλαίσιο».

Διάσωση της Πρώτης Κατοικίας

«Κεντρικό στοιχείο της νέας προσέγγισης είναι η δυνατότητα του οφειλέτη να ζητήσει τη διάσωση της πρώτης κατοικίας του, επιλέγοντας παράλληλα τη ρευστοποίηση της λοιπής περιουσίας του», εξηγεί η δικηγόρος. «Με αυτόν τον τρόπο, η κύρια κατοικία αποσυνδέεται από το σύνολο της περιουσιακής κατάστασης και αποκτά αυτοτελή προστασία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις».

Η φιλοσοφία της ρύθμισης, σύμφωνα με την κ. Φραγκάκη, «βασίζεται πλέον στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη και στην αξία των περιουσιακών του στοιχείων. Δεν επιδιώκεται η τυπική και ανεφάρμοστη αποπληρωμή του συνόλου της οφειλής, αλλά η διαμόρφωση μιας βιώσιμης λύσης, η οποία θα επιτρέπει την εξυπηρέτηση του χρέους χωρίς να οδηγεί σε οικονομικό αδιέξοδο».

Ενδεικτικό Παράδειγμα

Ας δούμε ένα ενδεικτικό παράδειγμα: Έστω ότι το συνολικό χρέος ανέρχεται σε 300.000 ευρώ. Η αξία της κύριας κατοικίας είναι 100.000 ευρώ και η αξία της λοιπής ακίνητης περιουσίας 200.000 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, ο οφειλέτης μπορεί να ρυθμίσει ποσό αντίστοιχο της αξίας της κύριας κατοικίας, δηλαδή 100.000 ευρώ. Το υπόλοιπο ποσό των 200.000 ευρώ μπορεί να οδηγηθεί σε διαγραφή, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια βιωσιμότητας και ολοκληρωθεί η εκποίηση της λοιπής περιουσίας.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση εισάγει μια κρίσιμη τομή: το μη βιώσιμο τμήμα της οφειλής δεν παραμένει επ’ αόριστον ενεργό, αλλά μπορεί να διαγράφεται, εφόσον αποδεικνύεται αντικειμενικά ότι δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί. Με αυτόν τον τρόπο, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποκτά ουσιαστικό χαρακτήρα «δεύτερης ευκαιρίας», αντί να λειτουργεί απλώς ως εργαλείο αναδιάρθρωσης χωρίς πραγματική απομείωση του χρέους.