Νέος κύκλος συνομιλιών Ιράν-ΗΠΑ στη Γενεύη με στόχο την αποφυγή στρατιωτικής σύρραξης

Γενεύη – Αντιπροσωπείες του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκινούν σήμερα στη Γενεύη τον δεύτερο κύκλο συνομιλιών, με κύριο στόχο την αποτροπή ενός ενδεχόμενου αμερικανικού στρατιωτικού πλήγματος. Η Τεχεράνη εκφράζει αισιοδοξία, κάνοντας λόγο για «περισσότερο ρεαλιστική» στάση εκ μέρους της Ουάσιγκτον σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Οι δύο χώρες, που διατηρούν τεταμένες σχέσεις, είχαν ξαναρχίσει τον διάλογο στις 6 Φεβρουαρίου στη Μουσκάτ, την πρωτεύουσα του Ομάν, μετά από περίοδο έντονων λεκτικών αντιπαραθέσεων και αμοιβαίων απειλών.

«Έπειτα από αυτές τις πρώτες συνομιλίες, θα μπορούσαμε με σύνεση να συμπεράνουμε ότι η αμερικανική θέση για το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας έγινε πιο ρεαλιστική», δήλωσε χθες ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συνέχισε να ασκεί πίεση στην Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι θα συμμετάσχει προσωπικά, έστω και «έμμεσα», στις διαπραγματεύσεις. «Θέλουν να κλείσουν μια συμφωνία (…) Δεν νομίζω ότι θέλουν να υποστούν τις συνέπειες του να μην κλείσουν συμφωνία», υπογράμμισε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Παράλληλα με τις διπλωματικές εξελίξεις, οι Φρουροί της Επανάστασης πραγματοποίησαν χθες ασκήσεις στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, αναπτύσσοντας πλοία, ελικόπτερα, drones και πυραύλους. Η κίνηση αυτή, που ερμηνεύτηκε ως επίδειξη ισχύος και προειδοποίηση, αποσκοπεί στην προετοιμασία των Φρουρών για την αντιμετώπιση «δυνητικών απειλών ασφαλείας και στρατιωτικών απειλών», σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον διατηρεί τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή, με αεροπλανοφόρο να βρίσκεται περίπου 700 χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιράν και ένα δεύτερο να κατευθύνεται προς την περιοχή. Ο πρόεδρος Τραμπ υπενθυμίζει συχνά ότι οι στρατιωτικές επιλογές παραμένουν ανοιχτές.

Οι νέες συνομιλίες διεξάγονται, όπως και οι προηγούμενες, με τη διαμεσολάβηση του Ομάν.

Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αμπάς Αραγτσί, έφτασε στην Ελβετία τη Δευτέρα και συναντήθηκε με τον ΥΠΕΞ του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, για να παρουσιάσει «την άποψη και τις σκέψεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας για το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος και την άρση των κυρώσεων». Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε την «αποφασιστικότητα» της Τεχεράνης να συνεχίσει τις διπλωματικές προσπάθειες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των Ιρανών και την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα.

«Θα δούμε»

Δυτικές χώρες και το Ισραήλ κατηγορούν εδώ και δεκαετίες το Ιράν ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Η Τεχεράνη αρνείται σταθερά τις κατηγορίες, επιμένοντας στο «αναφαίρετο δικαίωμά της» για πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς και για εμπλουτισμό ουρανίου, σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT).

Μετά την καταστολή των μαζικών κινητοποιήσεων τον Ιανουάριο, ο Ντόναλντ Τραμπ πολλαπλασίασε τις απειλές, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτή την πόρτα για διπλωματική λύση, ειδικά όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα. Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε για «τραυματικές» συνέπειες αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, ενώ την Παρασκευή μίλησε, για πρώτη φορά απροκάλυπτα, για αλλαγή καθεστώτος.

«Αυτό θα ήταν το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί», απάντησε σε δημοσιογράφους.

«Τι δεν βρίσκεται πάνω στο τραπέζι: Η υποταγή μπροστά σε απειλές», αντέτεινε μέσω X ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αραγτσί, διαβεβαιώνοντας ότι πήγε στη Γενεύη με «αληθινές ιδέες για να συναφθεί δίκαιη και ισότιμη συμφωνία».

Από αμερικανικής πλευράς, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και σύμβουλος του προέδρου Τραμπ, «βρίσκονταν καθ’ οδόν», ανέφερε χθες ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο. «Θα δούμε τι θα γίνει. Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει συμφωνία», πρόσθεσε.

Οι δύο πλευρές διαφωνούν για το εύρος των διαπραγματεύσεων. Η Τεχεράνη επιθυμεί να επικεντρωθούν μόνο στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Η Ουάσιγκτον, μαζί με το Ισραήλ, απαιτούν να συζητηθεί και ο περιορισμός του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και ο τερματισμός της δράσης ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης».

Σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, η ιρανική κυβέρνηση δηλώνει ανοιχτή σε συμβιβασμό για το απόθεμα ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού (που εκτιμάται σε πάνω από 400 κιλά), αν η Ουάσιγκτον προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων που πλήττουν την ιρανική οικονομία.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ