Ακραίες τιμές καυσίμων και ενέργειας: Η “τέλεια καταιγίδα” χτυπά την εγχώρια αγορά λόγω γεωπολιτικών εντάσεων

Εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος καταγράφονται στην εγχώρια αγορά, εξαιτίας των πολεμικών συγκρούσεων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις ανησυχίες για έναν ιδιαίτερα δαπανηρό ενεργειακά χειμώνα, που θα επιβαρύνει σημαντικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις, δοκιμάζοντας παράλληλα τις δυνατότητες διαχείρισης της κυβέρνησης.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής», το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο για τη βενζίνη στην αντλία, το οποίο είχε ξεπεραστεί εδώ και εβδομάδες, πλέον σπάει και στο πρώτο στάδιο της αλυσίδας διακίνησης. Αυτό μεταφέρει νέες πιέσεις στην τελική τιμή. Εκτιμάται ότι η τιμή διάθεσης της βενζίνης από τα διυλιστήρια (διυλιστηριακή τιμή συν φόροι) διαμορφώνεται πλέον στα 2 ευρώ, οδηγώντας την τιμή στην αντλία στα 2,20 ευρώ/λίτρο, από 2,149 ευρώ/λίτρο την προηγούμενη Κυριακή.

Η τιμή του ντίζελ κίνησης αναμένεται να προσεγγίσει αυτή της βενζίνης, λόγω της μεγαλύτερης αύξησης της διεθνούς τιμής του καυσίμου. Την Κυριακή, η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης πανελλαδικά ήταν 2,108 ευρώ/λίτρο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι Έλληνες καταναλωτές πληρώνουν τη βενζίνη ακριβότερα κατά 22,7% και το ντίζελ κίνησης κατά 34,7%. Με τις τρέχουσες τιμές, το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να είναι κατά 65%-70% ακριβότερο σε σχέση με την αρχή της περυσινής περιόδου. Η επιβάρυνση στον ενεργειακό λογαριασμό μεγαλώνει αν προστεθούν το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα. Η τιμή του φυσικού αερίου στο TTF διατηρείται σταθερά πάνω από τα 80 ευρώ/μεγαβατώρα, από περίπου 31 ευρώ πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Κύριοι παράγοντες πίεσης είναι τα πολύ χαμηλά αποθέματα ενόψει του χειμώνα στις ευρωπαϊκές αποθήκες και η στενότητα στην παγκόσμια αγορά LNG.

Το ράλι του φυσικού αερίου στον κόμβο του TTF επηρεάζει άμεσα τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την Ευρώπη και στην Ελλάδα, καθώς το εισαγόμενο καύσιμο συνεχίζει να καλύπτει έως και το 40% του μίγματος ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Την προηγούμενη ημέρα, η μέση τιμή της μεγαβατώρας στην εγχώρια αγορά έφτασε τα 186,76 ευρώ, πριν υποχωρήσει σήμερα λίγο πάνω από τα 170 ευρώ. Έτσι, η μέση τιμή για τις πρώτες 15 ημέρες του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται κοντά στα 160 ευρώ, σημαντικά υψηλότερα από τα 133,4 ευρώ του Αυγούστου.

Στο μέτωπο του φυσικού αερίου, η ανησυχία βαθαίνει καθώς η Ευρώπη πλησιάζει τη χειμερινή περίοδο, όπου οι ανάγκες για θέρμανση αυξάνονται δραστικά, με τα αποθέματα να είναι χαμηλά. Οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται στο 67% της χωρητικότητάς τους, που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών για την αντίστοιχη εποχή και είναι 13 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι.

Η κυβέρνηση, αντιμέτωπη με αυτή την κατάσταση, δηλώνει έτοιμη να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα στήριξης, με στόχο την ελάφρυνση των νοικοκυριών και την αποτροπή περαιτέρω πληθωριστικών πιέσεων που θα μπορούσαν να διαχυθούν στην οικονομία από την ενεργειακή κρίση. Στο τραπέζι βρίσκονται η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης μετά τον Σεπτέμβριο, καθώς και επιδοτήσεις στις τιμές βενζίνης και ντίζελ από τα δύο διυλιστήρια της χώρας. Επίσης, εξετάζεται η αναπροσαρμογή του μοντέλου επιδότησης θέρμανσης, ώστε να διευρυνθεί ο αριθμός των δικαιούχων και να αυξηθούν τα ποσά. Υπενθυμίζεται ότι το 2025, το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ για κατοίκους ψυχρότερων περιοχών μπορούσε να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ.

Ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, άφησε χθες ανοιχτό το ενδεχόμενο παρέμβασης στο πετρέλαιο θέρμανσης. «Αυτή τη στιγμή, θυμίζω ότι το ντίζελ επιδοτείται στην αντλία. Άρα τον Οκτώβριο, όταν θα φτάσουμε στη συζήτηση για το πετρέλαιο θέρμανσης, εδώ θα είμαστε και θα την κάνουμε – και από άλλη θέση ως χώρα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές», ανέφερε, προσθέτοντας: «Θα είμαστε εδώ να στηρίξουμε τους πολίτες με κάθε τρόπο».

Οι εξελίξεις στη διεθνή αγορά, ωστόσο, δεν επιτρέπουν αισιόδοξα σενάρια. Οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Χθες έφτασαν έως και τα 108 δολάρια, πριν υποχωρήσουν λίγο πάνω από τα 105 δολάρια το βαρέλι. Οι φόβοι για παρατεταμένη διαταραχή του εφοδιασμού ενισχύθηκαν από τις συνεχείς επιθέσεις στη Μέση Ανατολή και την αναβολή κρίσιμης συνάντησης μεταξύ χωρών του Κόλπου και του Ιράν, που θα συζητούσε πιθανή συμφωνία για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η αγορά, σε αυτή τη φάση του πολέμου, έχει εξαντλήσει τα «μαξιλάρια» που διέθετε πριν από την κατάπαυση του πυρός, τα οποία είχαν οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών. Η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να κλείσει προσωρινά τον στρατηγικής σημασίας East-west Pipeline, μετά από επίθεση με drones, έχει στερήσει από την αγορά 4-5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4%-5% της παγκόσμιας προσφοράς. Αυτή η διαταραχή, σε συνδυασμό με τον έλεγχο καίριων θέσεων γύρω από τα Στενά του Μπαμπ αλ Μαντέμπ από τις δυνάμεις των Χούθι, εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια σε δύο από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα παγκοσμίως. Εν τω μεταξύ, η Κίνα χαλάρωσε τους περιορισμούς στις εξαγωγές καυσίμων και αύξησε τις εισαγωγές αργού πετρελαίου, ανακάμπτοντας από το χαμηλότερο επίπεδο δεκαετίας του Ιουνίου. Παράλληλα, η Ρωσία έχει «παγώσει» τις εξαγωγές καυσίμων, καθώς συνεχίζονται οι ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστηριακές μονάδες.

Τέλος, τα 400 εκατομμύρια βαρέλια στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου που απελευθέρωσαν πολλές χώρες στην αρχή του πολέμου, λείπουν πλέον από την αγορά. Η ανάγκη αναπλήρωσής τους στο μέλλον αναμένεται να ασκήσει περαιτέρω πιέσεις στις τιμές.

Επίδομα θέρμανσης: Προβλέπονται αυξήσεις στα ποσά και διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων

Οι δύο «λογαριασμοί» που προκαλούν ανησυχία ενόψει χειμώνα

Ντίζελ στα 2,109 ευρώ: Ακριβότερο κατά 31% από τον Ιούνιο – Πώς μετακυλίεται το κόστος

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News