Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη του ελληνικού ΑΕΠ για το 2026, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής

Επαναξιολόγηση προβλέψεων για το ΑΕΠ της Ελλάδας το 2026

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) προχώρησε σε αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης για την αύξηση του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας για το έτος 2026. Η αναθεώρηση αυτή αποδίδεται κυρίως στις συνεχιζόμενες επιπτώσεις της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΓΠΚΒ, η βασική εκτίμηση για τον ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ για το 2026 προσαρμόστηκε ελαφρώς προς τα κάτω, διαμορφώνοντας την πρόβλεψη στο 2,0% (από 2,1% που είχε εκτιμηθεί στην έκθεση του Δεκεμβρίου 2025). Το εύρος πρόβλεψης κυμαίνεται πλέον μεταξύ 1,7% και 2,4%.

Παράγοντες που επηρεάζουν την πρόβλεψη

Στο σύνολο του αναθεωρημένου εύρους πρόβλεψης, ενσωματώνεται η παραδοχή της διατήρησης της τιμής του πετρελαίου τύπου Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι κατά μέσο όρο για ολόκληρο το 2026.

Οι εκτιμήσεις για το χαμηλότερο άκρο του εύρους (1,9% έως 1,7%) αντικατοπτρίζουν κυρίως τα εξής σενάρια:

• Διατήρηση της τιμής του πετρελαίου Brent σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα, άνω των 90 έως και 100 δολαρίων το βαρέλι, για όλο το 2026.
• Ενδεχόμενη περιορισμένη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), με αύξηση των επιτοκίων, εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων στην Ευρωζώνη.

Η έκθεση του Γραφείου επισημαίνει ότι οι αναθεωρημένες προβλέψεις λαμβάνουν υπόψη και τα μέτρα στήριξης ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία ανακοινώθηκαν στις 23 Μαρτίου 2026.

Συγκρίσεις με άλλες εκτιμήσεις

Υπενθυμίζεται ότι η τρέχουσα εκτίμηση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπως παρουσιάζεται στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, τοποθετεί την άνοδο του ΑΕΠ στο 2,4%, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ανάπτυξη 1,9% για το 2026.

Ανάλυση Θετικών και Αρνητικών Παραγόντων

Το ΓΠΚΒ αναλύει τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την πορεία του ΑΕΠ.

Θετικοί παράγοντες για την οικονομία:

• Επιβεβαίωση επενδυτικής βαθμίδας: Οι αναβαθμίσεις από Morningstar DBRS (BBB, σταθερή προοπτική), Moody’s (Baa3, σταθερές προοπτικές) και Scope Ratings (BBB, θετικές προοπτικές) ενισχύουν την πιστοληπτική εικόνα της χώρας, διευρύνουν τη βάση των επενδυτών και βελτιώνουν τις συνθήκες χρηματοδότησης.
• Τουρισμός: Οι καλύτερες των αναμενόμενων εξελίξεις στον τουρισμό αποτελούν σημαντική θετική προοπτική, με αύξηση ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 9,4% (πάνω από 23,6 δισ. ευρώ το 2025) και διεθνών αφίξεων στα ελληνικά αεροδρόμια κατά 10,0% το πρώτο δίμηνο του 2026.
• Αγορά εργασίας και εισόδημα: Η υποχώρηση της ανεργίας (8,4%), η αύξηση της απασχόλησης, η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ και οι ελαφρύνσεις στον φόρο εισοδήματος στηρίζουν το διαθέσιμο εισόδημα και την ιδιωτική κατανάλωση.
• Επενδυτικές δαπάνες: Οι αυξημένες επενδυτικές δαπάνες, ειδικά μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), ενδέχεται να έχουν ισχυρότερη θετική επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα.

Αρνητικοί παράγοντες για την οικονομία:

• Σύγκρουση στη Μέση Ανατολή: Αυξάνει τον κίνδυνο διαταραχών στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, ιδίως αν υπάρξουν δυσχέρειες στη θαλάσσια διακίνηση μέσω των στενών του Ορμούζ. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό και περιορίζοντας την οικονομική ανάπτυξη.
• Πιέσεις στις τιμές λιπασμάτων: Ο κίνδυνος παράτασης των συγκρούσεων μπορεί να επιφέρει πιέσεις στις τιμές των λιπασμάτων, επηρεάζοντας το κόστος της γεωργικής παραγωγής.
• Εμπορικός προστατευτισμός και διεθνής αβεβαιότητα: Η αύξηση του εμπορικού προστατευτισμού και η γενικότερη διεθνής αβεβαιότητα αποτελούν ορατό κίνδυνο, καθώς μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη της Ευρωζώνης, τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και τις χρηματοδοτικές συνθήκες.
• Υστέρηση στις Δημόσιες Επενδύσεις: Η υστέρηση στην εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στην αρχή του έτους (επενδυτικές δαπάνες κατά 906 εκατ. ευρώ χαμηλότερες του στόχου για Ιανουάριο-Φεβρουάριο 2026) αποτελεί βραχυχρόνιο αναπτυξιακό κίνδυνο.
• Υψηλό δημόσιο χρέος: Το υψηλό δημόσιο χρέος καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη σε γεωπολιτικές κρίσεις, οι οποίες αυξάνουν τις αποδόσεις των κρατικών τίτλων. Η περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους είναι απαραίτητη για προστασία σε μελλοντικές κρίσεις.