Αναλυτικός Οδικός Χάρτης για την Πλήρη Απαγόρευση Πώλησης Καπνικών και Αλκοολούχων Ποτών σε Ανηλίκους

Την Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026, οι Υπουργοί Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, και ο Υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, παρουσίασαν σε Συνέντευξη Τύπου μία ολοκληρωμένη στρατηγική για την προστασία των νέων.

Κεντρικός Στόχος: Η Προστασία της Νεολαίας και η Πρόληψη Εξαρτήσεων

Η πρωτοβουλία αυτή θέτει ως ύψιστη προτεραιότητα την προστασία των ανηλίκων, την πρόληψη της έναρξης της εξάρτησης σε νεαρή ηλικία, την ενίσχυση της διαφάνειας και της εποπτείας της αγοράς, την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας και την εναρμόνιση της χώρας με τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές δημόσιας υγείας.

Το νέο πλαίσιο αναπτύσσεται γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες:

• Πρόληψη και προστασία των ανηλίκων.
• Ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς.
• Ρύθμιση όλων των νέων προϊόντων νικοτίνης.
• Δημιουργία ενός ψηφιακού μητρώου ελέγχου.
• Ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και των κυρώσεων.

Καθολική Απαγόρευση Πώλησης, Διάθεσης και Προσφοράς σε Ανηλίκους

Για πρώτη φορά, θεσπίζεται μια σαφής και καθολική απαγόρευση για την πώληση, προσφορά και διάθεση προϊόντων καπνού, νικοτίνης και αλκοόλ σε ανηλίκους. Η ευθύνη για την εξακρίβωση της ηλικίας μετακυλίεται πλήρως στον πωλητή. Σε περίπτωση μη επίδειξης αποδεικτικού στοιχείου ηλικίας, η συναλλαγή απαγορεύεται. Επιπλέον, απαγορεύεται πλήρως η πώληση μέσω αυτόματων πωλητών.

Ψηφιακή Επαλήθευση Ηλικίας: Εγγύηση Ασφάλειας

Ένα καινοτόμο ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας θα τεθεί σε εφαρμογή. Η ταυτοποίηση θα πραγματοποιείται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet, δημιουργώντας ένα αξιόπιστο δίκτυο ελέγχου. Στα σημεία λιανικής πώλησης, ο πωλητής θα επιλέγει την εν λόγω εφαρμογή για την επαλήθευση της ηλικίας (π.χ. άνω των 18). Ο αγοραστής σκανάρει ένα QR code και επιτρέπει την κοινοποίηση του πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας. Στην εφαρμογή του πωλητή θα εμφανίζεται σχετική ένδειξη (πράσινη ή κόκκινη) χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής ηλικία του αγοραστή.

Ρυθμίσεις για την Είσοδο Ανηλίκων σε Χώρους Διασκέδασης – events.gov.gr

Απαγορεύεται η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγή μπαρ και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης. Εξαίρεση αποτελούν οι ιδιωτικές εκδηλώσεις, εφόσον πραγματοποιούνται σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας του καταστήματος και έχουν δηλωθεί εκ των προτέρων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.

Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων – alto.gov.gr

Το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων (alto.gov.gr) αποτελεί κεντρικό εργαλείο. Όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που εμπορεύονται αυτά τα προϊόντα υποχρεούνται να εγγραφούν. Το μητρώο επιτρέπει την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς, στοχευμένους ελέγχους και διαλειτουργικότητα μεταξύ των αρμόδιων αρχών. Με την εγγραφή εκδίδεται έγγραφο με QR code για διευκόλυνση των ελέγχων. Η προθεσμία εγγραφής στο alto.gov.gr είναι μέχρι τις 16 Απριλίου 2026.

Ρύθμιση Νέων Προϊόντων Νικοτίνης

Τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό, τα προϊόντα νικοτίνης και τα σακουλάκια νικοτίνης ρυθμίζονται ειδικά. Απαγορεύεται η πώλησή τους σε ανηλίκους, η διάθεσή τους μέσω αυτόματων πωλητών, και πρέπει να τοποθετούνται σε ειδικές προθήκες, διατιθέμενα μόνο μέσω υπαλλήλου.

Εποπτεία και Παρακολούθηση της Αγοράς

Συστήνεται Ειδικό Τμήμα στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για τη συνεχή εποπτεία και παρακολούθηση της αγοράς, με αρμοδιότητες την παρακολούθηση της κυκλοφορίας προϊόντων, τη συλλογή δεδομένων και την υποστήριξη χάραξης πολιτικών δημόσιας υγείας.

Ποινικοποίηση Παραβάσεων

Η πώληση, προσφορά ή διάθεση καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους συνιστά πλέον ποινικό αδίκημα, με ποινές φυλάκισης έως τρία έτη και χρηματική ποινή.