Παπασταύρου: Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στον ριζικό μετασχηματισμό του ευρωπαϊκού ενεργειακού χάρτη

Ο ενεργειακός χάρτης της Ευρώπης υφίσταται ριζικές αλλαγές, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται σε «φάρο σταθερότητας» και σε κεντρικό ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή. Αυτή τη δήλωση έκανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την ομιλία του στο ενεργειακό συνέδριο CERAWeek 2026, το οποίο διεξάγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο κ. Παπασταύρου, ο οποίος βρίσκεται στο Χιούστον για να συμμετάσχει στην κορυφαία αυτή ενεργειακή διοργάνωση, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εγκαταλείπει οριστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, στρεφόμενη πλέον σε εναλλακτικές πηγές. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο αμερικανικό LNG και στην ανάγκη ανάπτυξης των απαραίτητων υποδομών. Επιπλέον, ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο ως ένα έργο με μετασχηματιστικό χαρακτήρα για την ευρύτερη περιοχή, τονίζοντας παράλληλα την επιτακτική ανάγκη στήριξής του από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά τη διάρκεια πάνελ με θέμα «The Gas bridge: Connecting EastMed gas to global markets», στο οποίο συμμετείχαν επίσης η γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντίτε Γιούλ-Γιέργκενσεν, ο επικεφαλής παγκόσμιας συμβουλευτικής φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας της S&P Global, Έρικ Έιμπεργκ, και ο γενικός γραμματέας του East Mediterranean Gas Forum, Οσάμα Μομπάρεζ, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι η προηγούμενη αντίληψη περί «φθηνής» ενέργειας στην Ευρώπη αποδείχθηκε λανθασμένη, καθώς δεν παρείχε την απαραίτητη ασφάλεια.

Σχετικά με την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, ο υπουργός δήλωσε ότι «δεν υπάρχει επιστροφή». Τόνισε την ανάγκη να διασφαλιστεί το κλείσιμο της εισόδου ρωσικού αερίου μέσω του TurkStream, καθώς και η δημιουργία των προϋποθέσεων για την αντικατάστασή του από αμερικανικό LNG. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω επενδύσεων σε υποδομές και της ενίσχυσης της σταθερότητας και της συνεργασίας των κρατών που περιλαμβάνονται στον Κάθετο Διάδρομο. Παράλληλα, υπογράμμισε την ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να περιορίσει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του ιδιωτικού τομέα.

Ο υπουργός χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο ως ένα έργο που «επανασχεδιάζει ολόκληρη την περιοχή», συμβάλλοντας στην επανασύνδεση χωρών που ιστορικά και γεωγραφικά ήταν αποκομμένες. Επισήμανε επίσης τη σύνδεσή του με τον διάδρομο IMEC και την πρωτοβουλία 3+1, στην οποία συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ.

Αναφερόμενος στην πορεία της Ελλάδας, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι η χώρα προχωρά στην ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων σε συνεργασία με τις Chevron και ExxonMobil, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η Ελλάδα μπορεί να καταστεί παραγωγός φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Bloomberg, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει σημαντικό ενεργειακό μετασχηματισμό, με το ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές να ξεπερνά το 55%, σε σύγκριση με 65% που προερχόταν από λιγνίτη το 2005. Αυτή η διαφοροποίηση, όπως επεσήμανε, λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στις αυξήσεις τιμών, αν και μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο του ενεργειακού κόστους.

Όσον αφορά τα μελλοντικά βήματα, ο υπουργός χαρακτήρισε «ιστορική στιγμή» για την Ελλάδα την επικείμενη πρώτη ερευνητική γεώτρηση της ExxonMobil στο Ιόνιο, η οποία αναμένεται εντός των επόμενων 12 μηνών. Υπενθύμισε επίσης την πρόσφατη έγκριση από τη Βουλή των συμφωνιών με τη Chevron και τη HelleniQ Energy για σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης.

«Η Ελλάδα είναι στην πράξη ένας πυλώνας, αν όχι ένας φάρος, σταθερότητας σε μια πολύ ταραγμένη περιοχή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η χώρα λειτουργεί ως πύλη για το αμερικανικό LNG προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη και ως ενεργειακός κόμβος για την ευρύτερη περιοχή.