Εφυγε από τη ζωή η θρυλική ερμηνεύτρια Μαρινέλλα, μια εμβληματική μορφή του ελληνικού τραγουδιού

Η Μαρινέλλα, μια από τις σπουδαιότερες και πιο αγαπημένες φωνές του ελληνικού πενταγράμμου, απεβίωσε σήμερα σε ηλικία 86 ετών, αφήνοντας πίσω της μια ανεκτίμητη καλλιτεχνική κληρονομιά. Η σπουδαία ερμηνεύτρια είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο τον Σεπτέμβριο του 2024, κατά τη διάρκεια συναυλίας της στο Ηρώδειο, ενώ ερμήνευε την αξεπέραστη επιτυχία της «Εγώ και εσύ» του Τόλη Βοσκόπουλου. Για περισσότερες από έξι δεκαετίες, η Μαρινέλλα με την αξεπέραστη ερμηνεία της ενσάρκωσε τα όνειρα, τους πόθους, τις αγωνίες και τις ελπίδες ενός ολόκληρου λαού.

«Με βαθύτατη θλίψη ανακοινώνουμε την απώλεια της Μαρινέλλας, της αγαπημένης μας μητέρας και γιαγιάς, η οποία απεβίωσε στο οικείο της περιβάλλον, σήμερα 28 Μαρτίου 2026, στις 18:00», ανέφερε η επίσημη ανακοίνωση της οικογένειας.

Η φωνή της, ακμαία μέχρι την τελευταία στιγμή, καθόρισε όσο καμία άλλη το εύρος και το βάθος του ελληνικού τραγουδιού. Η άκρως μουσική και μυθιστορηματική προσωπική της ζωή σημαδεύτηκε από δύο θυελλώδεις έρωτες: με τον Στέλιο Καζαντζίδη και τον Τόλη Βοσκόπουλο. Με αμφότερους, η Μαρινέλλα μοιράστηκε τη σκηνή νυχτερινών κέντρων και συναυλιών για πολλά χρόνια, ενώ η παρουσία της κοσμήσε και πολλές κινηματογραφικές επιτυχίες, όπως οι «Η κυρία δήμαρχος», «Οι αδίστακτοι», «Τιμωρία», «Χαρτορίχτρα», «Γοργόνες και μάγκες» και «Η Παριζιάνα».

Η φωνή της ξεχώριζε για την εξαιρετική καθαρότητα, το σπάνιο μουσικό μέταλλο, την εντυπωσιακή έκταση και μια χαρακτηριστική, μοναδική χροιά. Πέρα από την τεχνική αρτιότητα, η Μαρινέλλα διακρίθηκε για την αμιγώς προσωπική της εκφραστικότητα, την αψεγάδιαστη σκηνική παρουσία, το χαρακτηριστικό τίναγμα του κεφαλιού της και τις εκφραστικές κινήσεις των χεριών της, τόσο στις ζωντανές εμφανίσεις όσο και στις ηχογραφήσεις. Ήταν η πρωτοπόρος που εισήγαγε το «ανδρόγυνο» στιλ στη σκηνή, με το κοντό καρέ και τα «καμπάνα» παντελόνια.

Κυκλοφόρησε πολυάριθμα προσωπικά άλμπουμ, τα οποία γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία και της απέφεραν διεθνή αναγνώριση.

«Ποτέ δεν αισθάνθηκα μύθος, ούτε θρύλος. Μεγάλες κουβέντες που δεν ταιριάζουν στην προσωπικότητά μου. Είμαι ένας άνθρωπος που δεν μου λένε τίποτα οι ταμπέλες. Επίσης, ποτέ δεν θα βάλω να ακούσω Μαρινέλλα. Είναι δυνατόν να κάθομαι να περνώ την ώρα μου με τα δικά μου τραγούδια; Το βέβαιο είναι ότι είμαι μια γυναίκα χορτασμένη. Αισθάνομαι πολύ τυχερή γιατί έχω ζήσει δεκάδες ζωές. Ό,τι και να γίνει, έχω μάθει ότι προέχουν ο αγώνας, η σκληρή δουλειά και το πείσμα. Σημασία έχει να μην ψωνιστείς και υπερεκτιμήσεις τις δυνατότητές σου. Ακόμη και σήμερα ο χρόνος σταματά όταν βγαίνω στη σκηνή να τραγουδήσω. Η νύχτα μπορεί να σε κάνει σκάρτο άνθρωπο, αλλά εξαρτάται κυρίως από σένα. Προσωπικά, δεν παρασύρθηκα από τις Σειρήνες και θεωρώ ότι παρέμεινα ένας καλός άνθρωπος».

(Συνέντευξη στη LIFO και στον Γιάννη Πανταζόπουλο, Ιούνιος 2024)

Η σπουδαία τραγουδίστρια, με πραγματικό όνομα Κυριακή Παπαδόπουλου, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 19 Μαΐου 1938. Η πρώτη της επαφή με το τραγούδι έγινε από πολύ νωρίς. Σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών, συμμετείχε στην παιδική ραδιοφωνική εκπομπή «Παιδική ώρα», όπου ερμήνευσε το «Φλαμουριά» του Σούμπερτ. Στα δώδεκά της, διαφήμιζε τα καταστήματα ενδυμάτων Melka της Θεσσαλονίκης.

Η επαγγελματική της πορεία ξεκίνησε ως ηθοποιός, όμως ένα τυχαίο γεγονός την οδήγησε στο πραγματικό της πάθος. Στα 17 της, συμμετείχε στον θίασο της Μαίρης Λωράνς, μαζί με άλλους ανερχόμενους ηθοποιούς όπως η Μάρθα Καραγιάννη, ο Αλέκος Τζανετάκος και ο Κώστας Βουτσάς. Κατά τη διάρκεια περιοδείας σε ένα χωριό της Καρδίτσας, η τραγουδίστρια του θιάσου αρρώστησε και η Μαρινέλλα κλήθηκε να την αντικαταστήσει, ερμηνεύοντας το «Μαλαγκένια» και το «Ο άνθρωπός μου». Η εντυπωσιακή της ερμηνεία άφησε τους συντελεστές άφωνους, καθιστώντας την βασική τραγουδίστρια του θιάσου.

Το 1956 αποτέλεσε κομβική χρονιά, καθώς υιοθέτησε το όνομα «Μαρινέλλα», έμπνευση του Τόλη Χάρμα, με τον οποίο συνεργάζονταν στο κέντρο «Πανόραμα» της Νέας Ελβετίας Θεσσαλονίκης. Όπως η ίδια είχε αναφέρει, «η έμπνευση του ήρθε από το ομώνυμο τραγούδι του».

Στο ίδιο κέντρο, το 1957, γνώρισε τον Στέλιο Καζαντζίδη, με τον οποίο αναπτύχθηκε μια ισχυρή σχέση, τόσο επαγγελματική όσο και προσωπική. Την ίδια χρονιά, μετακόμισαν στην Αθήνα, σηματοδοτώντας την αρχή της ανοδικής τους πορείας. Τα πρώτα τους τραγούδια, «Νίτσα, Ελενίτσα» και «Η πρώτη αγάπη σου είμαι εγώ», σε μουσική Γιώργου Μητσάκη, κυκλοφόρησαν σε δίσκους 78 στροφών.

Ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα γνώρισαν τεράστια δόξα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, εμφανιζόμενοι στην Αμερική και την Αυστραλία. Οι συνεργασίες τους και οι μοναδικές διφωνίες τους αποτελούν μέχρι σήμερα πηγή θαυμασμού και μελέτης. Ερμήνευσαν έργα κορυφαίων δημιουργών όπως οι Θεόδωρος Δερβενιώτης, Απόστολος Καλδάρας, Γιάννης Μαρκόπουλος, Βασίλης Τσιτσάνης, Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, Κώστας Βίρβος, μεταξύ άλλων.

Τον Μάρτιο του 1961, στο θέατρο Κεντρικόν, παρουσίασαν τέσσερα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και έξι του Μίκη Θεοδωράκη, από τον κύκλο τραγουδιών «Πολιτεία», σε ποίηση Νίκου Γκάτσου, Δημήτρη Χριστοδούλου και Τάσου Λειβαδίτη.

Η συνεργασία με τον Μίκη Θεοδωράκη συνεχίστηκε το 1962, στη θεατρική παράσταση «Όμορφη πόλη», σε κείμενα του Μποστ, ενώ στο τραγούδι «Φεύγω με πίκρα στα ξένα», σε μουσική Στέλιου Καζαντζίδη και στίχους Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, συμμετείχε στην ταινία «Κλάψε φτωχή μου καρδιά».

Οι εμφανίσεις τους σε νυχτερινά κέντρα όπως «Τριάνα του Χειλά», «Κουλουριώτης», «Ξυπολητάκος», «Μαντουμπάλα» και «Φαληρικόν» ήταν πάντα sold out. Συνεργάστηκαν επίσης με σπουδαίους καλλιτέχνες της εποχής, όπως οι Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Στράτος Παγιουμτζής, Καίτη Γκρέι, Σωτηρία Μπέλλου, Μανώλης Αγγελόπουλος, Γιώργος Ζαμπέτας, Μανώλης Χιώτης, Μαίρη Λίντα, Άννα Χρυσάφη, Αντώνης Ρεπάνης.

Ο γάμος του Στέλιου Καζαντζίδη και της Μαρινέλλας τελέστηκε στις 7 Μαΐου 1964. Ο Καζαντζίδης διέκοψε τις εμφανίσεις του στις αρχές του 1965, ενώ χώρισαν τον Σεπτέμβριο του 1966. Η τελευταία τους δισκογραφική συνάντηση έγινε το 1968, με την κυκλοφορία ενός κοινού δίσκου 33 στροφών.

Το 1966, η Μαρινέλλα ξεκίνησε την προσωπική της καριέρα, με τη βοήθεια σπουδαίων συνθετών όπως ο Γιώργος Κατσαρός, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Μάνος Λοΐζος, ο Χρήστος Λεοντής, ο Άγγελος Σέμπος και ο Μίμης Πλέσσας.

Η πρώτη μεγάλη προσωπική της επιτυχία ήρθε το 1968 με το τραγούδι «Σταλιά – σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα, σε στίχους Διονύση Τζεφρώνη, το οποίο αρχικά προοριζόταν για την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Ωστόσο, το τραγούδι που άνοιξε διάπλατα τις καλλιτεχνικές της πόρτες ήταν το «Άνοιξε πέτρα», από το μιούζικαλ «Γοργόνες και Μάγκες» του Γιάννη Δαλιανίδη, σε μουσική Μίμη Πλέσσα και στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Το 1969 κυκλοφόρησε ο πρώτος της προσωπικός δίσκος 33 στροφών («Σταλιά – σταλιά»), συλλογή προηγούμενων επιτυχιών. Ερμήνευσε αξέχαστα τραγούδια στις ταινίες «Η Παριζιάνα» («Δώσ’ μου τ’ αθάνατο νερό» και «Ζωγραφισμένα στο χαρτί»), «Ησαΐα μη χορεύεις» («Πάλι θα κλάψω») και «Γυμνοί στο δρόμο» («Αστέρι στο παράθυρο» και «Δυο αδέρφια»).

Το 1971 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Μαρινέλλα (Ένας μύθος)», με δεύτερες εκτελέσεις τραγουδιών του Χατζιδάκι, και συνεργάστηκε με τον Άκη Πάνου για τα τραγούδια «Πυρετός (Κάθε γνωριμία)» και «Κοίτα με στα μάτια».

Τον Φεβρουάριο του 1973, η Μαρινέλλα εκπροσώπησε την Ελλάδα στο φεστιβάλ Midem των Καννών, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές. Ήταν η πρώτη Ελληνίδα τραγουδίστρια που κυκλοφόρησε ζωντανές ηχογραφήσεις των προγραμμάτων της σε δίσκο («Μια βραδιά με τη Μαρινέλλα» το 1972 και «Μια βραδιά με τη Μαρινέλλα no.2» το 1973).

Το 1973 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Αλβανία» και την ίδια περίοδο έφερε στον κόσμο την κόρη της, Τζωρτζίνα Σερπιέρη, καρπό του έρωτά της με τον Φρέντυ Σερπιέρη. Αργότερα παντρεύτηκε τον Τόλη Βοσκόπουλο, με τον οποίο μοιράστηκε μεγάλους δίσκους και σκηνές. Ο γάμος τους διήρκεσε έως το 1981.

Στις 6 Απριλίου 1974, εκπροσώπησε την Ελλάδα στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision με το «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου», καταλαμβάνοντας την ενδέκατη θέση.

Το 1975 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Μαρινέλλα για πάντα», που περιλάμβανε δύο τραγούδια του Κώστα Χατζή και τη διεθνή επιτυχία «Γιατί φοβάσαι» του Ντέμη Ρούσσου.

Το 1976, η συνεργασία της με τον Κώστα Χατζή στην μπουάτ «Σκορπιός» και το πρόγραμμα «Ρεσιτάλ» έφερε έναν τριπλό δίσκο που πούλησε 500.000 αντίτυπα, κατατάσσοντάς τον στους 10 εμπορικότερους ελληνικούς δίσκους όλων των εποχών.

Το 1978 κυκλοφόρησε ο δίσκος «Η Μαρινέλλα του σήμερα» με τραγούδια του Γιώργου Χατζηνάσιου, ο οποίος γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία.

Κατά τη δεκαετία του ’80, κυκλοφόρησε δίσκους όπως «Η Μαρινέλλα σε τραγούδια της Βέμπο» (1980), «Μαρινέλλα (Για σένανε μπορώ)» (1981), «Για σένα τον άγνωστο» (1983), «Η αγάπη μας» (1985).

Το 1988, μετά από 20 χρόνια, άλλαξε δισκογραφική εταιρεία και κυκλοφόρησε τον δίσκο «Τολμώ» από την MINOS-EMI. Τον ίδιο χρόνο, πρωταγωνίστησε στη μετατροπή του κινηματογράφου «Rex» σε Music Hall.

Τη δεκαετία του ’90, ηχογράφησε δίσκους όπως «Λέγε μου Σ’ αγαπώ», «Η Μαρινέλλα τραγουδά μεγάλες κυρίες», «Για πρώτη φορά».

Το 1995, ενσάρκωσε την Κορυφαία του Χορού στο πρόγραμμα «Γυναικών πάθη» στο Ηρώδειο, με μελοποιημένα χορικά από τραγωδίες του Ευριπίδη.

Το 1998, παρουσίασε το πρόγραμμα «Η Μαρινέλλα τραγουδά και θυμάται» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με στόχο τη στήριξη του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας.

Το 2000, πρωταγωνίστησε στην τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου «Ύστερα ήρθαν οι μέλισσες».

Το 2002, συμμετείχε στην επετειακή μουσική παράσταση «Ιωβηλαίον» για τα 50 χρόνια μουσικής του Μίμη Πλέσσα στο Ηρώδειο, ενώ την ίδια χρονιά τραγούδησε με τον Γιώργο Νταλάρα μετά από 31 χρόνια.

Στις 7 Αυγούστου 2004, συμμετείχε στη συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη στα εγκαίνια της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, και στις 29 Αυγούστου στην Τελετή Λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.

Το 2005 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Τίποτα δεν γίνεται τυχαία», και τον χειμώνα του 2006 επέστρεψε στη νυχτερινή διασκέδαση στο «Αθηνών Αρένα» με τον Αντώνη Ρέμο.

Το 2007, ο Σύνδεσμος Φίλων Ευρωπαϊκής Ιδέας διοργάνωσε μια τιμητική βραδιά με τίτλο «50 χρόνια Μαρινέλλα», βραβεύοντάς την για τη συνολική της προσφορά. Τιμητικές βραβεύσεις ακολούθησαν από το περιοδικό Life & Style και τα Μουσικά Βραβεία Αρίων.

Το 2009, πρωτοβούληθηκε δύο συναυλίες-αφιερώματα στον Στέλιο Καζαντζίδη («Η φωνή ζει») για την ανέγερση ξενώνα για ορφανά και απροστάτευτα παιδιά.

Το 2010 και 2011, πρωταγωνίστησε στη μουσικοθεατρική παράσταση «Μαρινέλλα – Το Μιούζικαλ» με μεγάλη επιτυχία.

Το 2014, πρωταγωνίστησε στο μιούζικαλ «Η Μαρινέλλα συναντά τη Βέμπο» στο Θέατρο Badminton, ενώ το 2015, ο Σταύρος Ξαρχάκος συνέθεσε ένα νέο μουσικό έργο για τη φωνή της, μελοποιώντας τη «Σονάτα του σεληνόφωτος» του Γιάννη Ρίτσου.

Συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες, όπως η Ελένη Βιτάλη, η Γλυκερία, ο Κώστας Μακεδόνας, η Έλενα Παπαρίζου. Το 2020 παρουσίασε τη μουσική παράσταση «Μαρινέλλα – Ο Μύθος» στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Την ίδια χρονιά, η Μαριάννα Βαρδινογιάννη την ανακήρυξε «Καλλιτέχνη για την ΕΛΠΙΔΑ» δια βίου.

Μια διαφορετική βιογραφία της παρουσιάζει ο Γιάννης Ξανθούλης στο βιβλίο του «Μαρινέλλα – Οι νύχτες που έγιναν μεσημέρια» (Εκδόσεις Διόπτρα, Οκτώβριος 2023).

«Όλα αυτά τα χρόνια, είναι δυνατόν το κοινό μου να είναι το ίδιο; Έχουν πεθάνει όλοι οι παλιοί μου ακροατές και όλοι οι παλιοί μου φίλοι. Μην κοιτάς που εγώ ζω και υπάρχω. Χτύπα ξύλο… Λοιπόν. Εγώ υπάρχω. Γιατί θέλω να υπάρχω. Τώρα, αν με κουράζουν τα ”μύθος”, ”ντίβα” κ.ά… Δεν θα πω τη λέξη ”κουράζουν”. Με αφήνουν παντελώς αδιάφορη. Δεν μου άρεσαν ποτέ όλοι αυτοί οι υπέρτιτλοι: ντίβα, Εκάβη, θεά… Είμαι μια απλή τραγουδίστρια, που προσπαθεί εκεί πάνω να είναι καλή. Αν κατάφερα κάτι, είναι να ανεβαίνω σιγά σιγά, έστω και μισό σκαλοπατάκι κάθε φορά. Ανά περιόδους, το κοινό πήγαινε σωρηδόν σε έναν καλλιτέχνη και τον ανέβαζε στα ύψη. Μιλάω γι’ αυτό που έγινε στην Αλίκη, στον Βοσκόπουλο, στον Ξανθόπουλο. Εγώ δεν έγινα ποτέ μόδα. Είχα πολύ και σταθερό κόσμο. Υπήρχε μια κατάθεση».

(Συνέντευξη στην Καθημερινή και στον Βύρωνα Κρίτζα, Οκτώβριος 2023)

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ