Ρεύμα: Άλμα 29% στη χονδρική τιμή – Πόσο απέχει η Ελλάδα από τις ευρωπαϊκές τιμές

Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα για το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου διαμορφώνεται στα 254,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας αύξηση 29,3% σε σχέση με τα 197,07 ευρώ του Οκτωβρίου. Αυτή η άνοδος εντείνει τις ανησυχίες για πιθανές νέες αυξήσεις στα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια τον Δεκέμβριο, σε μια περίοδο που η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται λόγω της πτώσης της θερμοκρασίας.
Για την Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, η τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας έφτασε τα 231,27 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 14,36% από τα 202,22 ευρώ της Κυριακής. Παρόλο που η σημερινή τιμή είναι χαμηλότερη από τις προηγούμενες ημέρες, όπου στις 9 Νοεμβρίου είχε φτάσει τα 349,98 ευρώ και στις 10 Νοεμβρίου τα 337,91 ευρώ ανά μεγαβατώρα, οι διακυμάνσεις υπογραμμίζουν την ευαισθησία της αγοράς στις μεταβολές της ζήτησης, τον καιρό και τη διαθεσιμότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σήμερα, η υψηλότερη ωριαία τιμή ανέρχεται στα 302,24 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η χαμηλότερη περιορίζεται στα 155 ευρώ.
Η ελληνική αγορά ακολουθεί την ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση, όπου η περιορισμένη παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά, σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση, επηρεάζει τις τιμές σε πολλές χώρες. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών παραμένουν σημαντικές.
Στη Γερμανία, η μέση χονδρεμπορική τιμή για σήμερα είναι 194,49 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στη Γαλλία κυμαίνεται περίπου στα 186 ευρώ. Ακόμη χαμηλότερες τιμές καταγράφονται στην Ισπανία και την Πορτογαλία, κοντά στα 133 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, η Ελλάδα είναι ακριβότερη κατά περίπου 19% από τη Γερμανία, 24% από τη Γαλλία και 74% από την Ισπανία. Η διαφορά με τις χώρες της Ιβηρικής Χερσονήσου φτάνει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις διαφορετικές συνθήκες κόστους ηλεκτροπαραγωγής στις δύο περιοχές.
Αντίθετη εικόνα παρατηρείται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Βουλγαρία καταγράφει τιμή 246,44 ευρώ, η Ρουμανία 247,03 ευρώ και η Ουγγαρία 241,88 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Στην Ιταλία η τιμή είναι 245,12 ευρώ, ενώ στην Αυστρία φτάνει τα 247,04 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερη απόσταση διαχωρίζει την Ελλάδα από τις αγορές της Βόρειας Ευρώπης. Στη Φινλανδία, η τιμή βρίσκεται κοντά στα 89 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αν και στις σκανδιναβικές χώρες παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις ακόμη και εντός της ίδιας αγοράς.
Γιατί η Νοτιοανατολική Ευρώπη πληρώνει ακριβότερα
Η αυξημένη εξάρτηση από το φυσικό αέριο, η περιορισμένη υδροηλεκτρική παραγωγή και οι δυνατότητες διασυνοριακής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τις διαφορές στις τιμές.
Το φαινόμενο της «σκοτεινής άπνοιας» (dunkelflaute) περιγράφει τις περιόδους κατά τις οποίες μειώνεται ταυτόχρονα η αιολική και η ηλιακή παραγωγή. Όταν η ζήτηση παραμένει υψηλή, η κάλυψή της απαιτεί μεγαλύτερη συμμετοχή συμβατικών μονάδων, συχνά με υψηλότερο κόστος.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία του ενεργειακού μείγματος, οι ανανεώσιμες πηγές συμμετέχουν κατά 41,06% στην ηλεκτροπαραγωγή, με το φυσικό αέριο να ακολουθεί στενά, στο 40,27%.
Η υψηλή συμμετοχή του φυσικού αερίου είναι κρίσιμη λόγω του τρόπου λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς. Όταν μια μονάδα φυσικού αερίου είναι η ακριβότερη που απαιτείται για την κάλυψη της ζήτησης, μπορεί να καθορίσει την τιμή εκκαθάρισης για ολόκληρη την περίοδο.
Οι πιέσεις είναι γενικότερες στην περιοχή. Την εβδομάδα 2-8 Νοεμβρίου, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αυξήθηκε κατά 5,73%, φτάνοντας τις 16,91 τεραβατώρες. Η παραγωγή από μονάδες φυσικού αερίου ενισχύθηκε κατά 18,41%, καθώς η μείωση της υδροηλεκτρικής παραγωγής σε πολλές αγορές αύξησε την ανάγκη για θερμικές μονάδες.
Στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, τη Σερβία και την Ουγγαρία, οι μέσες εβδομαδιαίες τιμές κυμάνθηκαν μεταξύ 290,98 και 293,33 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη τιμή έφτασε τα 270,67 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6,13% σε εβδομαδιαία βάση.
Αυτή η κατάσταση υποδεικνύει ότι οι ανατιμήσεις δεν οφείλονται μόνο στις εγχώριες συνθήκες. Οι αγορές της περιοχής επηρεάζονται αμοιβαία μέσω των διασυνοριακών συναλλαγών, ενώ η διαθέσιμη δυναμικότητα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων καθορίζει σε ποιο βαθμό μπορούν να μειωθούν οι διαφορές τιμών.
Αντίθετα, η Γαλλία διαθέτει μεγάλο πυρηνικό παραγωγικό δυναμικό, ενώ οι σκανδιναβικές χώρες επωφελούνται από την υδροηλεκτρική παραγωγή. Η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν υψηλή συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών και διαφορετική σύνθεση ηλεκτροπαραγωγής.
Αυτές οι διαφορές δεν σημαίνουν ότι μια χώρα έχει πάντα φθηνότερη ενέργεια. Ωστόσο, εξηγούν γιατί, την ίδια ημέρα, η χονδρεμπορική τιμή μπορεί να παρουσιάζει αποκλίσεις δεκάδων ή και εκατοντάδων ευρώ ανά μεγαβατώρα μεταξύ ευρωπαϊκών αγορών.
Πράσινα και μπλε τιμολόγια: Ανοίγει η ψαλίδα
Η άνοδος στη χονδρεμπορική αγορά επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαφορά κόστους μεταξύ σταθερών και κυμαινόμενων τιμολογίων, η οποία έχει διευρυνθεί σημαντικά τον Νοέμβριο.
Στα πράσινα τιμολόγια, οι χρεώσεις ποικίλλουν αισθητά ανάλογα με τον προμηθευτή, ενώ σε ορισμένα προγράμματα η μηνιαία κατανάλωση και οι προϋποθέσεις εκπτώσεων παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Στο πράσινο οικιακό τιμολόγιο Γ1/Γ1Ν της ΔΕΗ, η χρέωση είναι 16,901 λεπτά ανά κιλοβατώρα για καταναλώσεις έως 200 kWh το μήνα, υπό την προϋπόθεση εμπρόθεσμης εξόφλησης και ενεργοποίησης του myΔΕΗ. Για καταναλώσεις άνω των 200 kWh, η χρέωση αυξάνεται στα 28,444 λεπτά ανά kWh και εφαρμόζεται στο σύνολο της κατανάλωσης της κανονικής ζώνης.
Παρόμοιες χρεώσεις παρατηρούνται και σε άλλους προμηθευτές. Στο πράσινο τιμολόγιο της Protergia, η τιμή του Νοεμβρίου είναι 26,4 λεπτά ανά kWh, ενώ στην NRG φτάνει τα 33,4 λεπτά. Αυτές οι τιμές προϋποθέτουν τις αντίστοιχες εκπτώσεις των προγραμμάτων και δεν περιλαμβάνουν επιπλέον χρεώσεις στον τελικό λογαριασμό.
Η διαφορά γίνεται πιο εμφανής όταν εξετάζεται το πραγματικό κόστος για διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης.
Ενδεικτικά, ένα νοικοκυριό με μηνιαία κατανάλωση 100 kWh πληρώνει στο πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ 16,90 ευρώ για την ενέργεια και συνολικά 21,90 ευρώ μαζί με το πάγιο των 5 ευρώ.
Στις 250 kWh, το κόστος ανέρχεται στα 76,11 ευρώ μαζί με το πάγιο, λόγω της εφαρμογής της υψηλότερης τιμής του τιμολογίου. Για ένα νοικοκυριό με κατανάλωση 400 kWh, η αντίστοιχη επιβάρυνση φτάνει τα 118,78 ευρώ.
Αντίθετα, τα σταθερά προγράμματα προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Στο myHome Online της ΔΕΗ, ο βασικός τιμοκατάλογος περιλαμβάνει χρέωση 14,2 λεπτών ανά kWh και πάγιο 3,50 ευρώ, με πιθανότητα χαμηλότερων χρεώσεων για συμβάσεις που ενεργοποιήθηκαν εμπρόθεσμα και πληρούσαν τους όρους της προσφοράς.
Με τη βασική χρέωση των 14,2 λεπτών, ένα νοικοκυριό με κατανάλωση 400 kWh θα πλήρωνε 60,30 ευρώ μαζί με το πάγιο, δηλαδή σχεδόν το μισό από το αντίστοιχο πράσινο πρόγραμμα. Για 250 kWh το ποσό θα ήταν 39 ευρώ και για 100 kWh 17,70 ευρώ.
Οι υπολογισμοί αφορούν αποκλειστικά την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και το πάγιο. Δεν περιλαμβάνουν ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόρους και άλλες επιβαρύνσεις. Επίσης, δεν αποτελούν σύγκριση όλων των διαθέσιμων προσφορών, καθώς οι τελικοί όροι εξαρτώνται από το εκάστοτε συμβόλαιο.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη σημασία της επιλογής τιμολογίου. Για ένα νοικοκυριό με αυξημένες ανάγκες θέρμανσης, η διαφορά μπορεί να φτάσει αρκετές δεκάδες ευρώ μηνιαίως, ακόμη και πριν την προσθήκη των λοιπών χρεώσεων.
Τι πληρώνουν πραγματικά τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά
Η σύγκριση των χονδρεμπορικών τιμών δεν αντικατοπτρίζει πλήρως την κατάσταση των καταναλωτών στην Ευρώπη. Η τελική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος επηρεάζεται από τη φορολογία, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, τις κρατικές παρεμβάσεις και τα τιμολόγια των προμηθευτών.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat (30 Οκτωβρίου), η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση το πρώτο εξάμηνο του 2026 διαμορφώθηκε στα 28,3 λεπτά ανά kWh, μειωμένη κατά 2,2% σε σχέση με το δεύτερο εξάμηνο του 2025.
Η Ελλάδα βρέθηκε κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τιμή περίπου 24 λεπτά ανά kWh (συμπεριλαμβανομένων φόρων και επιβαρύνσεων), καταλαμβάνοντας την 16η θέση μεταξύ των 27 χωρών της Ε.Ε. από την ακριβότερη προς τη φθηνότερη αγορά.
Στην Ιρλανδία, η υψηλότερη τιμή ήταν 38,7 λεπτά ανά kWh, στη Γερμανία 36,2 λεπτά και στο Βέλγιο 35,8 λεπτά.
Ακριβότερο ρεύμα από την Ελλάδα είχαν επίσης η Ιταλία (31,4 λεπτά), η Αυστρία (32,6 λεπτά) και η Ισπανία (25,1 λεπτά ανά kWh). Στη Γαλλία η τιμή ήταν 24,9 λεπτά.
Αντίθετα, οι χαμηλότερες τιμές καταγράφηκαν στην Ουγγαρία (11,4 λεπτά), τη Μάλτα (12,7 λεπτά) και τη Βουλγαρία (13,4 λεπτά).
Η κατάταξη αλλάζει όταν λαμβάνεται υπόψη η αγοραστική δύναμη. Με βάση τη σχετική μέτρηση της Eurostat, η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφεται στη Ρουμανία (46,9 μονάδες αγοραστικής δύναμης ανά 100 kWh), ακολουθούμενη από την Πολωνία (41,1) και την Τσεχία (34,3).
Αυτά τα στοιχεία αφορούν το πρώτο εξάμηνο και δεν αντικατοπτρίζουν τις ανατιμήσεις του Νοεμβρίου. Επιβεβαιώνουν, ωστόσο, ότι η θέση μιας χώρας στη χονδρεμπορική αγορά μπορεί να διαφέρει σημαντικά από τη θέση της στη λιανική.
Το στοίχημα του Δεκεμβρίου
Με τη μέση χονδρεμπορική τιμή να έχει ήδη ξεπεράσει τα 250 ευρώ ανά μεγαβατώρα το πρώτο μισό του Νοεμβρίου, το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στα κυμαινόμενα τιμολόγια παραμένει ανοιχτό.
Το τελικό ύψος των χρεώσεων θα εξαρτηθεί από την πορεία της αγοράς έως το τέλος του μήνα, καθώς και από την απόφαση κάθε προμηθευτή για το πόσο από το αυξημένο κόστος θα μετακυλίσει στους πελάτες του.
Η αύξηση κατά 29,3% στη χονδρική δεν συνεπάγεται απαραίτητα αντίστοιχη ανατίμηση στη λιανική. Η τιμολόγηση επηρεάζεται από τις στρατηγικές προμήθειας, τις εκπτώσεις και τους μηχανισμούς διακύμανσης των διαφόρων προϊόντων.
Σημαντικό ρόλο θα παίξουν και οι καιρικές συνθήκες των επόμενων ημερών. Η αύξηση της αιολικής παραγωγής και η μείωση της ζήτησης θα μπορούσαν να περιορίσουν τις πιέσεις. Αντίθετα, η παράταση των περιόδων χαμηλής παραγωγής από ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τις αυξημένες ανάγκες θέρμανσης, θα διατηρούσε υψηλό το κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Για τα περίπου τρία εκατομμύρια νοικοκυριά με πράσινα και κίτρινα τιμολόγια, η εικόνα θα ξεκαθαρίσει σταδιακά έως το τέλος Νοεμβρίου. Τα πράσινα τιμολόγια του Δεκεμβρίου θα ανακοινωθούν στις αρχές του επόμενου μήνα, ενώ στα κίτρινα οι χρεώσεις θα ακολουθήσουν τους ειδικότερους όρους κάθε σύμβασης.
Το βέβαιο είναι ότι ο χειμώνας ξεκινά με τη χονδρεμπορική αγορά σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα από τον προηγούμενο μήνα και με το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος να επιστρέφει στο επίκεντρο των πιέσεων στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
MoneyReview.gr
Πουλάμε φθηνά ρεύμα τη μέρα, αγοράζουμε ακριβά το βράδυ
Ρεύμα: Ποιοι πληρώνουν τους ακριβότερους λογαριασμούς στην Ευρώπη – Οι μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές
Εκρηκτικό κοκτέιλ εκτινάσσει τις τιμές ρεύματος στην Ευρώπη
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News


