ΣΦΕΕ: Η Ελλάδα υστερεί στον κρίσιμο τομέα των κλινικών μελετών, παρά το δυναμικό της

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών, που εορτάζεται στις 20 Μαΐου, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) υπογραμμίζει τον ζωτικής σημασίας ρόλο που διαδραματίζουν οι κλινικές μελέτες για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την εθνική οικονομία. Αυτό συμβαίνει σε ένα διεθνές περιβάλλον με έντονες προκλήσεις και αυξανόμενο ανταγωνισμό για επενδύσεις στον τομέα της υγείας.

Παρόλο που η Ευρώπη και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσέλκυση νέων κλινικών μελετών, παρά το υψηλό επιστημονικό δυναμικό που διαθέτουν, ο κλάδος εφιστά την προσοχή στην ανάγκη για ένα πιο σταθερό και ανταγωνιστικό θεσμικό πλαίσιο. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούσε να ενισχύσει την καινοτομία και να προσελκύσει νέες επενδύσεις.

«Οι κλινικές μελέτες αναδεικνύονται σε πεδίο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού. Η Ευρώπη χάνει σταδιακά τη θέση της έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ και η Ελλάδα εμφανίζει τα τελευταία χρόνια επιβράδυνση στην προσέλκυση νέων κλινικών μελετών», επισημαίνει ο ΣΦΕΕ.

Στην πράξη, η Ελλάδα εξακολουθεί να μην αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές της στον κρίσιμο τομέα των κλινικών μελετών, με τις επενδύσεις να παραμένουν στάσιμες σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτά αντίστοιχων χωρών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι επενδύσεις σε κλινικές μελέτες στη χώρα για το 2025 ανέρχονταν περίπου σε 160 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό το ποσό χαρακτηρίζεται «επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από το πραγματικό δυναμικό της Ελλάδας, το οποίο θα μπορούσε να είναι πολλαπλάσιο στη βάση ενός πιο ανταγωνιστικού και σταθερού θεσμικού πλαισίου».

Ο ΣΦΕΕ τονίζει για άλλη μια φορά ότι οι κλινικές μελέτες προσφέρουν πολλαπλά και σημαντικότατα οφέλη:

• Παρέχουν στους ασθενείς πρώιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, αρκετά χρόνια πριν αυτές κυκλοφορήσουν ευρέως στην αγορά.
• Ενισχύουν οικονομικά και επιστημονικά τα δημόσια νοσοκομεία και τους ερευνητές.
• Συμβάλλουν στη διατήρηση υψηλής εξειδίκευσης ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα.
• Δημιουργούν σημαντική εξοικονόμηση πόρων για το σύστημα υγείας, μέσω της δωρεάν παροχής ακριβών θεραπειών και διαγνωστικών/εργαστηριακών εξετάσεων στο πλαίσιο υλοποίησης των μελετών.

Σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, «ενώ έχουν γίνει σημαντικές βελτιώσεις σε θεσμικά θέματα, όπως μείωση της γραφειοκρατίας, τυποποίηση διαδικασιών και μείωση χρόνου, υφίσταται πρόβλημα στην εισαγωγή κινήτρων για την προσέλκυση κλινικών μελετών. Συγκεκριμένα, εντοπίζονται τα εξής σημεία:

• Δικαιούχοι: Δεν θεωρούνται δικαιούχοι οι αλλοδαπές μητρικές εταιρείες που υλοποιούν μελέτες στην Ελλάδα απευθείας από το εξωτερικό και όχι μέσω των θυγατρικών τους, παρότι πρόκειται για βασικούς φορείς ανάπτυξης κλινικών προγραμμάτων διεθνώς.
• Προϋπολογισμοί: Δεν προβλέπεται διακριτό κονδύλι προς συμψηφισμό για έργα Έρευνας & Ανάπτυξης και παραγωγικές επενδύσεις, γεγονός που περιορίζει τη στοχευμένη ενίσχυση της κλινικής έρευνας.
• Χρονικοί περιορισμοί υλοποίησης: Η απαίτηση ολοκλήρωσης τουλάχιστον του 70% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου έως το τέλος του 2028 δεν ανταποκρίνεται στη φύση των κλινικών μελετών, οι οποίες συχνά διαρκούν 3-5 χρόνια και κορυφώνονται επιχειρησιακά προς το τέλος της υλοποίησής τους.

«Μία πολυεθνική εταιρεία μπορεί να επιλέξει οποιαδήποτε χώρα για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Εάν οι μελέτες δεν πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα, θα πραγματοποιηθούν σε άλλη χώρα. Ο πραγματικά χαμένος, όμως, είναι ο Έλληνας ασθενής, ο οποίος στερείται έγκαιρης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες που ενδέχεται να διατεθούν ευρέως στην αγορά μετά από έως και 10 χρόνια», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μιχάλης Χειμώνας.

Παράλληλα, πρόσθεσε, «το σύστημα υγείας χάνει την ευκαιρία παροχής σύγχρονων και υψηλού κόστους θεραπειών χωρίς επιβάρυνση για το Δημόσιο, ενώ η εθνική οικονομία στερείται πολύτιμων επενδύσεων, νέων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και σημαντικής επιστημονικής δραστηριότητας.

Η ενίσχυση των κλινικών μελετών δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακή προτεραιότητα. Είναι στρατηγική επιλογή δημόσιας υγείας, που επηρεάζει άμεσα την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία, τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας».